Hydro trắng trong khiên địa chất Canada: Nguồn năng lượng bền vững đầy hứa hẹn từ lòng đất
Ngày 10 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn
Các nhà khoa học tại Đại học Ottawa và Đại học Toronto đã có một phát hiện quan trọng về nguồn hydro tự nhiên (còn gọi là hydro trắng) tồn tại sâu trong lòng đất tại khu vực Timmins, Ontario, thuộc khiên địa chất Canada. Phát hiện này mở ra triển vọng về một nguồn năng lượng sạch, có thể khai thác tại chỗ, đặc biệt có giá trị cho các cộng đồng xa xôi và hoạt động khai thác mỏ.
Giáo sư Oliver Warr từ Khoa Khoa học Trái đất và Môi trường tại Đại học Ottawa và Giáo sư Barbara Sherwood Lollar từ Khoa Khoa học Trái đất tại Đại học Toronto đã công bố những phát hiện của họ trên tạp chí Proceedings of the National Academy of Sciences (PNAS). Nghiên cứu tập trung vào một mỏ đang hoạt động gần Timmins, nơi họ phát hiện một lượng đáng kể hydro và helium tự nhiên đã thoát ra từ các lỗ khoan trong hơn một thập kỷ. Giáo sư Warr giải thích rằng tất cả các loại đá đều chứa một lượng nhỏ các nguyên tố phóng xạ như uranium và thorium. Khi các nguyên tố này phân rã, chúng tạo ra helium và cũng có thể tạo ra hydro bằng cách phá vỡ các phân tử nước. Theo thời gian, quá trình này dẫn đến sự tích tụ hydro đáng kể trong lòng đất.
Hoạt động khai thác mỏ, với hàng chục nghìn lỗ khoan sâu hàng trăm đến hàng nghìn mét, đóng vai trò quan trọng trong việc phát hiện các mỏ khí này. Các lỗ khoan này vô tình tạo ra đường thoát cho các loại khí tự nhiên có giá trị như hydro và helium. Tại khu vực nghiên cứu ở Timmins, các nhà khoa học phát hiện mỗi lỗ khoan thải ra trung bình khoảng tám kg hydro mỗi năm. Khi nhân rộng trên hàng nghìn lỗ khoan, tổng năng lượng tiềm năng ước tính đạt khoảng 4,7 triệu kilowatt giờ mỗi năm, đủ để cung cấp năng lượng cho khoảng 400 hộ gia đình mỗi năm.
Phát hiện này đặc biệt có ý nghĩa đối với các cộng đồng khai thác mỏ và các khu vực phía Bắc Canada, nơi việc vận chuyển nhiên liệu truyền thống vừa tốn kém vừa gây phát thải lớn. Việc khai thác hydro tại chỗ từ các lỗ khoan hiện có có thể giúp giảm cả chi phí và lượng khí thải carbon. Nghiên cứu cũng mở ra cơ hội tương tự cho các mỏ khác trên khắp Canada và trên thế giới. Ngoài ra, việc phát hiện helium tự nhiên cùng với hydro cũng rất quan trọng, vì helium được chính phủ Canada liệt kê là khoáng sản quan trọng, cần thiết cho các công nghệ như máy MRI và chất bán dẫn nhưng đang trong tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng.
