Startup Rhizo PTX phát triển công nghệ sản xuất amoniac xanh một bước từ không khí và nước, loại bỏ công đoạn hydro trung gian, hướng đến chi phí cạnh tranh với amoniac truyền thống
Ngày 10 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn
Startup công nghệ sâu Rhizo PTX của Anh đang phát triển một hệ thống điện hóa tiên tiến sản xuất amoniac xanh trực tiếp từ không khí và nước, chỉ sử dụng điện tái tạo, mà không cần qua công đoạn sản xuất hydro trung gian như các công nghệ hiện có. Cách tiếp cận này có thể định hình lại ngành công nghiệp amoniac trị giá 90 tỷ USD và hiện đang gây ra khoảng 2% lượng phát thải khí nhà kính toàn cầu.
Đột phá công nghệ: Lấy cảm hứng từ tự nhiên
Công nghệ lõi mang tên "Nitrolyzer" mô phỏng quá trình tự nhiên của vi khuẩn Rhizobium sống cộng sinh trong rễ cây họ đậu, vốn có khả năng cố định nitơ từ không khí thành amoniac ở điều kiện thường. Thay vì dùng hydro xanh sản xuất từ điện phân (vốn đòi hỏi nén và vận chuyển phức tạp) rồi đưa vào lò phản ứng Haber-Bosch nhiệt độ, áp suất cao, Rhizo PTX sử dụng chất xúc tác tổng hợp không chứa kim loại quý để tổng hợp amoniac trực tiếp từ nitơ trong không khí và nước trong một bước duy nhất. Thiết kế mô-đun này có thể tận dụng năng lượng tái tạo bị cắt giảm, biến một vấn đề quản lý lưới điện thành cơ hội sản xuất hóa chất.
Tiềm năng thương mại và tài chính
Công ty dự báo chi phí sản xuất khoảng 550 USD/tấn, rẻ hơn khoảng 30% so với amoniac xám nhập khẩu, và có thể giảm xuống 450 USD/tấn ở những nơi có điện tái tạo giá rẻ. Rhizo PTX hiện đang gọi vốn vòng Seed 2 triệu Bảng, với 1-1,5 triệu Bảng đã được cam kết, cùng với khoản tài trợ 1 triệu Bảng từ chính phủ Anh. Công ty đã được các quỹ hỗ trợ địa phương của Surrey và gia nhập Khu Công nghệ Surrey vào tháng 7/2025. Dự án thương mại đầu tiên dự kiến tại cụm hóa chất Chemelot ở Hà Lan.
Đội ngũ và chiến lược thị trường
Đồng sáng lập là Tiến sĩ Ash Stott và Tiến sĩ Ben Kyffin, hai chuyên gia điện hóa học từng làm việc tại Ceres Power. Họ đã chứng minh công nghệ trên thiết bị bàn và đạt mức độ sẵn sàng công nghệ (TRL) cấp 4 . Một nguyên mẫu trị giá 50 Bảng thử nghiệm trong gara đã giúp họ có được vốn đầu tư ban đầu. Công ty đã công bố ông Glenn Halliday, đồng sáng lập Low Sulphur Fuels (đã được Continental mua lại), làm Chủ tịch Hội đồng Quản trị từ tháng 3/2026. Chiến lược thương mại đầu tiên nhắm vào thị trường hóa chất công nghiệp không bị ràng buộc (non-captive chemicals), bao gồm các nhà sản xuất nylon, polymer và cao su. Công ty hướng tới xây dựng hệ thống 3kW và thương mại hóa quy mô 10.000 tấn/năm sau đó.
