Hydro rắn: Liệu châu Âu có tránh được nguy cơ bị Trung Quốc bỏ xa?
28/01/2026
Tiên phong trong lĩnh vực hydro rắn, startup Pháp Mincatec Energy đang nỗ lực xây dựng một chuỗi giá trị châu Âu với bình chứa hydro được chứng nhận cho thị trường EU. Ông Yann Genninasca, Chủ tịch kiêm CEO của công ty, đã phân tích tiềm năng cũng như những thách thức của một giải pháp được đánh giá là đầy hứa hẹn nhưng vẫn còn ở giai đoạn đầu tại châu Âu.
Hydro rắn không phải là trạng thái vật lý
Trái với tên gọi, hydro rắn không phải là hydro ở trạng thái rắn, mà là kết quả của một phản ứng hóa học. Hydro được hấp thụ vào một loại bột kim loại để tạo thành hydrua kim loại. “Có thể hình dung như một miếng bọt biển hút nước”, ông Yann Genninasca giải thích.
So với hydro khí, giải pháp này mang lại nhiều lợi thế rõ rệt. Trước hết là an toàn: hydro bị “khóa” trong cấu trúc vật liệu, không thể thoát ra tức thời và do đó không gây nguy cơ nổ. Áp suất lưu trữ rất thấp, khoảng 10 bar, giúp giảm chi phí tiếp nhiên liệu, đơn giản hóa bảo trì và gần như không phát sinh rò rỉ. Nhờ vậy, hệ thống không cần vùng ATEX, tạo điều kiện thuận lợi cho tích hợp vào các hệ thống hydro hiện hữu.
Nhược điểm chính nằm ở khối lượng. Việc lưu trữ hydro dưới dạng rắn đòi hỏi nhiều vật liệu hơn, khiến hệ thống nặng hơn so với giải pháp khí nén hoặc hóa lỏng. Tuy nhiên, theo CEO của Mincatec Energy, yếu tố này không mang tính quyết định trong nhiều ứng dụng công nghiệp, nơi trọng lượng không phải là rào cản và thậm chí còn góp phần tăng độ ổn định, độ bền và mức độ an toàn.
Lựa chọn vật liệu: bài toán công nghiệp, không chỉ là hóa học
Không phải vật liệu lưu trữ hydro nào cũng phù hợp cho triển khai thực tế. Magie có dung lượng lưu trữ cao nhưng cần nhiệt độ gần 300°C để giải phóng hydro, điều này không khả thi về mặt công nghiệp. Các hợp kim AB5 chứa đất hiếm cũng bị Mincatec Energy loại bỏ.
Thay vào đó, công ty lựa chọn hợp kim AB2, hoạt động ở nhiệt độ môi trường, có khả năng hấp thụ tốt và không cần tiêu tốn nhiều năng lượng cho quá trình lưu trữ.
Điều khiển nhiệt: chìa khóa của hiệu suất
Điểm cốt lõi trong công nghệ của Mincatec Energy không chỉ nằm ở vật liệu mà ở khả năng điều khiển cân bằng nhiệt động lực học giữa hydro rắn và hydro khí. Việc hấp thụ và giải phóng hydro diễn ra thông qua quá trình nhiệt – hóa học, không cần các cơ cấu cơ khí phức tạp.
Bằng cách kiểm soát nhiệt độ, hệ thống có thể điều chỉnh chính xác áp suất và lưu lượng hydro đầu ra, đáp ứng linh hoạt yêu cầu của từng ứng dụng. Triết lý này cũng dẫn đến lựa chọn bình chứa hoàn toàn bằng nhôm, thay vì thép không gỉ như các giải pháp khác. Nhôm có độ dẫn nhiệt cao hơn nhiều, cho phép trao đổi nhiệt nhanh và đồng đều với vật liệu hydrua.
Kết quả là thời gian nạp hydro được rút ngắn đáng kể, trong khi vẫn duy trì vận hành ở áp suất thấp và mức độ an toàn cao – những yếu tố then chốt để thương mại hóa hydro rắn tại châu Âu.
