Hydro nóng rực: Hydro có mặt tự nhiên dưới lòng đất ở nhiều nơi trên thế giới, nhưng việc khai thác nó như thế nào vẫn là một câu hỏi lớn.
Ban Thư ký VAHC – Ngày 07 tháng 6 năm 2026
Một nguồn năng lượng mới đang thu hút sự chú ý của giới khoa học và công nghiệp toàn cầu: hydro tự nhiên (natural hydrogen) – còn được gọi là hydro trắng (white hydrogen). Không giống như hydro xanh (sản xuất từ điện phân) hay hydro xám (từ khí methane), hydro tự nhiên tồn tại sẵn trong lòng đất, có thể được khai thác mà không cần tiêu tốn năng lượng đầu vào lớn. Tuy nhiên, liệu nó có thực sự là "cứu tinh" cho quá trình chuyển đổi năng lượng hay vẫn còn quá nhiều ẩn số?
Tình hình khám phá và tiềm năng trên thế giới
Theo báo cáo mới nhất của IFPEN (Institut français du pétrole et des énergies nouvelles) số tháng 6/2026, hiện đã có khoảng 50 dự án thăm dò hydro tự nhiên đang được triển khai trên toàn cầu, tập trung tại Mỹ, Australia, Tây Ban Nha, Canada, Maroc và Brazil. Riêng tại Pháp, 6 giấy phép thăm dò đã được cấp tại các khu vực Pyrénées, Landes và Lorraine. Nếu kết quả khả quan, các khu vực này có thể đáp ứng một phần đáng kể nhu cầu hydro của Pháp vào giai đoạn 2035-2040.
Một trong những tín hiệu lạc quan nhất đến từ Oman. Vào tháng 6/2026, một giếng thử nghiệm trong hệ tầng Semail Ophiolite đã cho thấy dòng khí hydro có ý nghĩa, củng cố bằng chứng rằng đá peridotite – loại đá phổ biến trong lớp phủ Trái Đất – có thể là một nguồn hydro tự nhiên tiềm năng.
Đi tiên phong trong nghiên cứu và hợp tác
Pháp đang nổi lên như một quốc gia đi đầu trong lĩnh vực này. Bên cạnh việc cấp phép thăm dò, IFPEN đã và đang đóng vai trò chủ chốt trong việc giải mã các cơ chế hình thành hydro tự nhiên, đồng thời hợp tác với BRGM (Cục Khảo sát Địa chất Quốc gia Pháp) trong một thỏa thuận khung kéo dài 5 năm, tập trung vào lưu trữ CO₂, địa nhiệt sâu và hydro.
Tuy nhiên, vẫn còn quá nhiều ẩn số về quy mô trữ lượng, phương pháp khai thác tối ưu và tác động môi trường thực tế. Năm 2025, IFPEN đã nộp báo cáo chiến lược về tiềm năng hydro tự nhiên của Pháp cho Bộ trưởng Công nghiệp và Năng lượng. Báo cáo kết luận rằng mặc dù tiềm năng là có thật, vẫn cần những nghiên cứu sâu hơn để định lượng chính xác và đưa ra khung pháp lý phù hợp.
Kết luận: Cơ hội nhưng không phải "đũa thần"
Hydro tự nhiên có thể là một mảnh ghép quan trọng trong bức tranh năng lượng sạch tương lai, với chi phí sản xuất ước tính chỉ từ 0,5 – 2 euro/kg – rẻ hơn nhiều so với hydro xanh hiện nay. Thế nhưng, trước khi có thể kỳ vọng vào một cuộc cách mạng, cần giải đáp ba câu hỏi lớn:
-
Trữ lượng thực tế đến đâu?
-
Công nghệ khai thác nào là khả thi và an toàn?
-
Khung pháp lý và tác động môi trường được quản lý ra sao?
Đối với Việt Nam, câu chuyện về hydro tự nhiên vẫn còn rất mới. Tuy nhiên, đây là cơ hội để các nhà nghiên cứu và hoạch định chính sách theo dõi sát sao các bước đi của Pháp và các nước tiên phong, qua đó rút ra bài học cho chiến lược năng lượng trong tương lai.
