Hydro: Nhu cầu vẫn chưa đến – Khoảng cách giữa tham vọng chính sách và thực tế thị trường
Annie Nguyễn
22/07/2026
Hydro đã trở thành tâm điểm trong hầu hết các chiến lược năng lượng toàn cầu, nhưng sự hiện diện nổi bật về mặt chính trị này vẫn chưa chuyển hóa thành một thị trường vững mạnh. Đây là nhận định của chuyên gia Manuel Parra Palacios, dựa trên Báo cáo Tổng quan Hydro Toàn cầu 2026 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA).
Theo báo cáo, nhu cầu hydro toàn cầu đã vượt mốc 100 triệu tấn, nhưng vẫn gần như hoàn toàn bị chi phối bởi hydro có nguồn gốc từ nhiên liệu hóa thạch. Hydro phát thải thấp dù có tăng trưởng nhưng chỉ chiếm chưa đến 1% tổng nhu cầu. Sự tương phản này phản ánh một căng thẳng cấu trúc: sự khác biệt giữa nhu cầu được dự báo bởi các chính sách và nhu cầu thực tế của thị trường.
Bài viết nhấn mạnh câu hỏi then chốt không còn là liệu có thể sản xuất hydro quy mô lớn hay không, mà là liệu có tồn tại một nền tảng kinh tế đủ vững chắc để biện minh cho việc tiêu thụ hydro mà không phụ thuộc vào các hỗ trợ liên tục.
Một khái niệm quan trọng được IEA đưa ra là "chi phí chấp nhận được" của hydro, đại diện cho mức giá tối đa mà một ngành có thể trả cho hydro phát thải thấp mà không mất khả năng cạnh tranh. Dữ liệu cho thấy, trong hầu hết các ứng dụng, ngưỡng này nằm dưới 2 USD/kg. Điều này có nghĩa là ngay cả khi hydro tái tạo giảm chi phí, nhu cầu vẫn khó tăng nếu không đạt được mức giá cạnh tranh này.
Các chính sách công như RED III của EU đặt ra các mục tiêu đầy tham vọng (42% hydro tái tạo trong công nghiệp vào 2030), nhưng xuất phát từ mức nền cực thấp, đòi hỏi một sự chuyển đổi công nghiệp sâu rộng. Sự không chắc chắn và thực thi không đồng đều giữa các quốc gia cũng là rào cản.
Bài viết chỉ ra rằng hydro không phải là giải pháp phổ quát. Trong vận tải đường bộ, xe điện dùng pin hiệu quả hơn. Trong các ứng dụng nhiệt, dùng điện trực tiếp rẻ hơn. Ngay cả trong sản xuất điện, hydro làm nhiên liệu dự phòng vẫn còn đắt đỏ.
Rào cản thực sự không nằm ở nguồn cung, mà là nhu cầu vững chắc. Việc thiếu các hợp đồng mua bán dài hạn (offtake agreements) hạn chế khả năng tài chính và làm chậm các dự án, tạo ra một vòng luẩn quẩn.
Một khía cạnh khác được đề cập là địa chính trị. Hydro là thành phần quan trọng trong các chuỗi cung ứng chiến lược như phân bón. Những căng thẳng gần đây cho thấy sự dễ bị tổn thương của các thị trường này và tác động đến an ninh lương thực.
Cuối cùng, tác giả kết luận rằng hydro đang ở giai đoạn chuyển tiếp từ kỳ vọng sang thực tế. Tương lai của hydro không chỉ phụ thuộc vào khả năng sản xuất, mà còn vào việc tích hợp vào các lĩnh vực có thể hấp thụ nó trong điều kiện cạnh tranh. Không có nhu cầu thực sự, hydro sẽ mãi chỉ là một lời hứa.
