Hydro Địa Chất: Nguồn Cung Tiềm Năng Cho Nền Kinh Tế Hydro Toàn Cầu?
Annie Nguyễn - 06/09/2026
Nhu cầu hydro toàn cầu đang tiến gần mốc 100 triệu tấn mỗi năm, nhưng theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng hydro phát thải thấp hiện chiếm chưa đến 1% tổng nguồn cung. Trong bối cảnh đó, một câu hỏi chiến lược đang thu hút sự chú ý của các nhà đầu tư và nhà hoạch định chính sách: Liệu có thể khai thác nguồn hydro mà thiên nhiên đã sản xuất sẵn trong lòng đất?
Tiềm năng khổng lồ của hydro địa chất
Khác với hydro xanh cần điện phân hoặc hydro xám từ khí tự nhiên, hydro địa chất (geological hydrogen) hình thành tự nhiên qua các phản ứng hóa học trong lòng đất. Tiềm năng của nguồn tài nguyên này là rất lớn. Một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances vào năm 2024 đã đưa ra ước tính mô hình hóa đáng kinh ngạc: khoảng 5,6 nghìn tỷ tấn hydro tồn tại dưới lòng đất trên toàn cầu.
Dù phần lớn số này nằm ở độ sâu quá lớn, quá xa bờ biển, hoặc trong các tích tụ quá nhỏ để có thể khai thác kinh tế, các nhà khoa học nhấn mạnh rằng chỉ cần khai thác khoảng 2% lượng hydro đó cũng đã đủ để đáp ứng toàn bộ nhu cầu hydro dự kiến trong gần 200 năm tới. Một nghiên cứu năm 2025 trên International Journal of Hydrogen Energy ước tính chi phí sản xuất hydro địa chất tự nhiên có thể đạt khoảng 0,54 USD/kg trong điều kiện thuận lợi tại Hoa Kỳ, một con đủ để cạnh tranh với các nguồn hydro khác.
Cuộc đua thăm dò và dòng vốn lớn
Tiềm năng kinh tế hấp dẫn đã thúc đẩy hoạt động thăm dò trên phạm vi toàn cầu. Theo ông Morten Stahl, đồng sáng lập Natural Hydrogen Ventures, đến giữa năm 2026 đã có hơn 100 công ty tham gia tìm kiếm hydro địa chất trên thế giới. Dòng vốn đầu tư cũng đang chảy mạnh vào lĩnh vực này. Ví dụ tiêu biểu là công ty Koloma của Hoa Kỳ, hoạt động tại Kansas, đã huy động được khoảng 394 triệu USD từ các nhà đầu tư lớn như Khosla Ventures, Quỹ Khí hậu của Amazon và Quỹ Hàng không bền vững của United Airlines.
Sự quan tâm không chỉ đến từ khu vực tư nhân. Lực lượng Không quân Hoa Kỳ, trong khuôn khổ chương trình tăng cường khả năng phục hồi năng lượng, đã hợp tác với Quỹ Chimaera để tài trợ cho các dự án trình diễn hydro địa chất quy mô nhỏ, bao gồm cả hoạt động thăm dò gần các căn cứ không quân.
Bài toán chưa có lời giải: Khai thác thương mại
Câu hỏi đặt ra hiện nay không còn là hydro địa chất có tồn tại hay không, mà là liệu nó có thể được khai thác một cách hiệu quả và bền vững về mặt thương mại? Các công ty thăm dò hiện đang phải tập trung chứng minh những thông số thực địa quan trọng: nồng độ hydro trong vỉa, lưu lượng dòng chảy, áp suất, kích thước vỉa chứa, khả năng thu hồi và chi phí tổng thể. Một điểm thuận lợi cho hydro địa chất là thị trường tiêu thụ đã tồn tại sẵn: các nhà máy lọc dầu, sản xuất phân bón và hóa chất trên toàn cầu đang tiêu thụ một lượng lớn hydro. Nếu hydro địa chất có thể chứng minh được khả năng cung cấp cho thị trường hiện tại với giá cạnh tranh, nó có thể trở thành một mắt xích quan trọng trong quá trình khử carbon.
Để biến tiềm năng địa chất thành hiện thực thương mại, ngành công nghiệp đang phải vượt qua nhiều thách thức, từ việc hoàn thiện công nghệ khoan và xử lý bề mặt, đến xây dựng khung pháp lý và hạ tầng vận chuyển phù hợp. Trong khi chờ đợi những dữ liệu thực tế từ các dự án thăm dò, hydro địa chất đã nổi lên như một ứng viên đầy hứa hẹn, có tiềm năng thay đổi cuộc chơi trong cuộc đua tìm kiếm nguồn năng lượng sạch, rẻ và bền vững cho tương lai.
