Hướng tới xã hội hydro: Khởi động từ năm 2030 với vai trò là "Trung tâm năng lượng"
Ngày 24 tháng 8 năm 2026
Annie Nguyễn
Giá trị của hydro không chỉ dừng lại ở "nguồn năng lượng không phát thải CO₂ khi sử dụng". Trong bối cảnh rủi ro địa chính trị và biến động giá nhiên liệu tác động đến cả người tiêu dùng và doanh nghiệp, hydro, với khả năng sản xuất từ nhiều nguồn và ứng dụng đa dạng (phát điện, nhiệt công nghiệp, giao thông, nguyên liệu hóa chất), đang nổi lên như một giải pháp quan trọng để đa dạng hóa các lựa chọn năng lượng.
Masakazu Fujita, Trưởng phòng Chiến lược Quan hệ công chúng, Trụ sở Chiến lược Hydro, Tập đoàn Kawasaki Heavy Industries
Hạ tầng hydro đã sẵn sàng cho kỷ nguyên mới
Để hydro trở thành một "lựa chọn năng lượng" thực sự, cần có cơ sở hạ tầng vật lý để vận chuyển và lưu trữ số lượng lớn một cách ổn định. Công nghệ hóa lỏng hydro ở nhiệt độ -253°C (giảm thể tích 1/800 so với khí) và các kỹ thuật cách nhiệt tiên tiến là chìa khóa. Tập đoàn Kawasaki Heavy Industries đã tích lũy kinh nghiệm trong lĩnh vực này từ việc phát triển bồn chứa hydro lỏng cho Trung tâm Vũ trụ Tanegashima (hơn 40 năm) và công nghệ đóng tàu vận chuyển LNG.
Năm 2022, tàu vận chuyển hydro lỏng "Suiso Frontier" (1.250 m³) và trạm tiếp nhận "Hy touch Kobe" (2.500 m³) đã hoàn thành chuyến vận chuyển và bốc dỡ thành công giữa Nhật Bản và Australia. Hiệu suất cách nhiệt đạt mức thấp: tỷ lệ bay hơi (BOG) chỉ 0,3%/ngày trên tàu và 0,06%/ngày tại bồn chứa trên bờ, tương đương với hiệu suất của các tàu và bồn chứa LNG thương mại.
Chuyển từ thử nghiệm sang thương mại hóa
Giai đoạn hiện nay đang chuyển từ chứng minh công nghệ sang xác minh tính khả thi về mặt kinh tế. Dự án "Kawasaki LH2 Terminal" tại khu vực Ōgishima, Kawasaki, do Japan Hydrogen Energy (JSE) làm công ty điều hành, sẽ xây dựng bồn chứa hydro lỏng dung tích 50.000 m³ (lớn nhất thế giới, bắt đầu chế tạo năm 2025) và đóng tàu vận chuyển 40.000 m³ (lớn nhất thế giới, ký hợp đồng tháng 1/2026). Các cuộc thử nghiệm quy mô thương mại này dự kiến hoàn thành vào năm 2030, đánh dấu cột mốc "khởi động xã hội hydro" theo chiến lược "2030 Hydrogen Start-up" của Kawasaki Heavy Industries.
Phát triển đồng bộ nguồn cung và nhu cầu
Để giảm giá thành, cần tạo ra một thị trường đủ lớn. Liên minh thúc đẩy chuỗi giá trị hydro Nhật Bản (JH2A) đặt mục tiêu phát triển khoảng 30 trạm hydro quy mô lớn trong 10 năm tới, tập trung vào các tuyến đường vận tải trọng điểm. Đồng thời, sáng kiến "Tuyên bố thu mua 1% hydro" khuyến khích các doanh nghiệp tham gia đặt mục tiêu cụ thể (ví dụ: chuyển đổi một tỷ lệ xe tải trong đội xe vận tải sang xe pin nhiên liệu), tạo ra tín hiệu nhu cầu rõ ràng.
Lộ trình cho các doanh nghiệp
Các doanh nghiệp nên bắt đầu bằng việc rà soát nhu cầu năng lượng của mình: xác định các ứng dụng cần nhiệt độ cao, hơi nước, phát điện tự dùng, vận tải đường dài hoặc nhu cầu nguyên liệu mà khó có thể thay thế bằng điện khí hóa hoặc tiết kiệm năng lượng. Việc xem xét các yếu tố như dấu chân carbon, chênh lệch giá, độ ổn định cung ứng, giá carbon và áp lực từ đối tác/khách hàng sẽ giúp xác định lộ trình phù hợp.
Dù hiện tại hydro chưa cạnh tranh về giá so với nhiên liệu hóa thạch, nhưng việc chuẩn bị các điều kiện và kế hoạch hành động sẽ giúp doanh nghiệp nắm bắt cơ hội khi hạ tầng và thị trường hydro định hình, góp phần vào an ninh năng lượng và mục tiêu trung hòa carbon của Nhật Bản. Bài viết tiếp theo sẽ đi sâu vào công nghệ cung cấp hydro ổn định cho tuabin khí phát điện.
