Hợp đồng chênh lệch: Giải pháp tài chính giảm rủi ro cho hydro xanh quy mô lớn
Annie Nguyễn
Ngày 3 tháng 7 năm 2026
Trong bối cảnh Liên minh châu Âu (EU) theo đuổi mục tiêu trung hòa khí thải vào năm 2050, một rào cản lớn đang kìm hãm sự phát triển của nền kinh tế hydro: khả năng huy động vốn cho các dự án. Bài viết của ông Jan-Niklas Beck, Quản lý Dự án tại Liên minh Kinh doanh Hydro Xanh (H2BA), chỉ ra rằng mặc dù EU đã đạt tiến bộ đáng kể trong mở rộng năng lượng tái tạo (công suất tăng từ 390 GW năm 2016 lên 780 GW vào năm 2026), nhưng thị trường hydro xanh và các dẫn xuất (Power-to-X/PtX) vẫn phát triển chậm. Nguyên nhân chính là sự thiếu chắc chắn về đầu ra dài hạn do giá nhiên liệu hóa thạch biến động và ở mức thấp, khiến các nhà đầu tư và tổ chức cho vay ngần ngại đưa ra quyết định đầu tư cuối cùng (FID).
Để giải quyết thách thức này, Liên minh Kinh doanh Hydro Xanh (H2BA) phối hợp với chương trình GET.invest đề xuất mô hình Hợp đồng chênh lệch (CfD) cho việc nhập khẩu amoniac xanh quy mô lớn vào EU. Theo ông Beck, đây là cơ chế ổn định giá hai chiều dành cho cả nhà sản xuất và người mua. Cụ thể, nhà sản xuất nhận được mức giá ấn định trong 20 năm. Nếu giá thị trường thấp hơn giá thực hiện, CfD bù phần chênh lệch; nếu cao hơn, nhà sản xuất hoàn trả phần vượt qua cơ chế thu hồi. Cấu trúc này giúp ổn định doanh thu, hạn chế rủi ro tài chính và quan trọng là giới hạn sự tham gia của khu vực công vào rủi ro hàng hóa vật chất, trong khi các hoạt động thương mại và hậu cần vẫn do khu vực tư nhân đảm nhận.
Là một công cụ tài chính, CfD có thể giảm rủi ro dự án và chi phí vốn – yếu tố then chốt cho một thị trường non trẻ như hydro xanh, nơi chi phí tài chính chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi phí sản xuất. Tác động này đặc biệt có ý nghĩa tại các nền kinh tế mới nổi, nơi lãi suất cao và chi phí vốn giảm có thể thúc đẩy đáng kể việc triển khai các dự án. Tác giả kết luận rằng các nỗ lực trước đây đã tạo nền tảng, và một khuôn khổ CfD là công cụ tiềm năng để thúc đẩy thị trường hydro, tránh những chậm trễ trong đầu tư và sự phụ thuộc tiếp tục vào nhiên liệu hóa thạch.
