Hokkaido bắt đầu kiểm soát sản lượng điện mặt trời do hạn chế lưới điện
Chính phủ Nhật Bản công bố thông tin nguồn điện dự kiến kết nối để hỗ trợ phân tích tắc nghẽn lưới
01/01/2026
Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp Nhật Bản (METI) ngày 24/12/2025 đã tổ chức cuộc họp Nhóm công tác Hệ thống điện thế hệ tiếp theo (System WG) và thông báo về việc triển khai kiểm soát sản lượng (giảm phát điện) đối với các nhà máy điện mặt trời không gắn với nông nghiệp tại khu vực Hokkaido, do hạn chế của lưới điện truyền tải.
Biện pháp tạm thời trước khi cơ chế quản lý tắc nghẽn chính thức vận hành
Việc kiểm soát sản lượng này được triển khai từ tháng 11/2025 trên lưới điện địa phương (lưới cấp 1) tại Hokkaido. Do tình trạng tắc nghẽn lưới điện xảy ra trước khi “Hệ thống quản lý tắc nghẽn” chính thức đi vào hoạt động, METI đã áp dụng một biện pháp tạm thời, khác với cơ chế quản lý tắc nghẽn theo kế hoạch ban đầu.
Cụ thể, trên đường dây 66 kV Iwamatsu, thuộc hệ thống Kita-Memuro / Nishi-Otofuke, tình trạng tắc nghẽn lưới được dự báo sẽ xảy ra vào ban ngày, bao gồm cả ngày thường, cuối tuần và ngày lễ. Trước nguy cơ này, các nhà máy điện mặt trời không thuộc mô hình điện mặt trời kết hợp nông nghiệp, đấu nối vào lưới mục tiêu, đã phải thiết lập giới hạn sản lượng phát điện.
Theo ước tính, lượng điện năng cần điều chỉnh do hạn chế lưới điện vào khoảng 9 MWh.
Các trường hợp kiểm soát sản lượng trước đây
Đây không phải là lần đầu tiên Nhật Bản thực hiện kiểm soát sản lượng do tắc nghẽn lưới điện. Trước đó:
-
Tháng 1/2025, tại khu vực Công ty Điện lực Tokyo, việc kiểm soát sản lượng đã được thực hiện tại Trạm biến áp Boso, với tổng lượng điện bị cắt giảm khoảng 150 MWh trên một hệ thống.
-
Tháng 3/2025, tại tỉnh Gifu (khu vực Công ty Điện lực Chubu), khoảng 900 kWh đã bị giảm phát trên đường dây 77 kV Seino–Ibi.
Những trường hợp này cho thấy hiện tượng tắc nghẽn lưới điện không còn mang tính cục bộ, mà đang dần trở thành vấn đề mang tính hệ thống khi tỷ trọng điện mặt trời tăng nhanh.
Dự báo tắc nghẽn lưới sẽ gia tăng
METI nhận định rằng trong thời gian tới, việc kiểm soát sản lượng các nguồn điện biến động tự nhiên như điện mặt trời sẽ gia tăng, do tình trạng tắc nghẽn lưới điện ngày càng nghiêm trọng.
Để nâng cao khả năng dự báo trung và dài hạn, Chính phủ Nhật Bản đã tính toán và công bố dự báo 8.760 giờ tắc nghẽn lưới điện trong vòng 5 năm tới, như một phần của chính sách công khai thông tin lưới điện.
Công khai nguồn điện dự kiến kết nối để hỗ trợ dự báo ngắn hạn
Song song với đó, nhằm đáp ứng nhu cầu cải thiện khả năng dự báo tắc nghẽn trong ngắn hạn, Chính phủ Nhật Bản đã đưa ra chính sách mới:
Công khai thông tin về các nguồn điện dự kiến sẽ kết nối trong vòng một năm tới trên trang thông tin của từng công ty truyền tải và phân phối điện.
Các dữ liệu này được coi là “tiềm năng nguồn điện ngắn hạn”, cho phép doanh nghiệp và các bên liên quan tự thực hiện mô phỏng tình trạng tắc nghẽn lưới điện, từ đó chủ động hơn trong lập kế hoạch đầu tư và vận hành.
Hàm ý chính sách
Việc Hokkaido phải kiểm soát sản lượng điện mặt trời cho thấy hạ tầng lưới điện đang trở thành điểm nghẽn lớn nhất đối với quá trình mở rộng năng lượng tái tạo tại Nhật Bản. Bên cạnh đầu tư vào nguồn phát, các chuyên gia nhận định nâng cấp lưới điện, phát triển lưu trữ năng lượng và cơ chế quản lý tắc nghẽn linh hoạt sẽ là yếu tố quyết định để duy trì tốc độ chuyển dịch năng lượng trong giai đoạn tới.
