“Hành lang hydro Tây Nam” của Trung Quốc: Bước tiến mới trong logistics xanh quy mô lớn
Ngày 22 tháng 1 năm 2026
Việc Trung Quốc chính thức khởi động Hành lang Hydro Tây Nam tại huyện Phú Nguyên (Fuyuan), tỉnh Vân Nam, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lộ trình chuyển đổi xanh theo Kế hoạch 5 năm lần thứ 15. Dự án do THIKO Energy dẫn dắt không đơn thuần là triển khai phương tiện chạy bằng hydro, mà là một mô hình thương mại không phát thải được tích hợp toàn diện, thể hiện rõ cách tiếp cận hệ thống của Trung Quốc đối với logistics xanh.
Giai đoạn khởi động của dự án đã đưa vào vận hành 300 xe tải hạng nặng chạy pin nhiên liệu hydro, với kế hoạch mở rộng lên 500 xe trong các giai đoạn tiếp theo. Tuy nhiên, điểm cốt lõi của dự án không nằm ở số lượng phương tiện, mà ở mô hình “Phú Nguyên”, một chuỗi khép kín từ sản xuất năng lượng tái tạo, sản xuất hydro xanh, tiếp nhiên liệu và vận hành logistics.
Theo mô hình này, điện gió và điện mặt trời được sử dụng để tạo ra điện xanh, sau đó sản xuất hydro xanh thông qua điện phân nước. Hydro được cung cấp trực tiếp cho đội xe tải hạng nặng thông qua các trạm tiếp nhiên liệu thương mại đặt trong các khu logistics thông minh. Dự án hiện tích hợp khoảng 300 MW công suất điện gió, tạo nền tảng cho một hệ sinh thái vận hành tự chủ về năng lượng.
Khi đạt quy mô đầy đủ, đội xe dự kiến vận chuyển hơn 8 triệu tấn than mỗi năm. Việc thay thế xe diesel bằng xe chạy hydro giúp giảm khoảng 9.000 tấn dầu diesel tiêu thụ hàng năm và cắt giảm khoảng 440.000 tấn CO₂ mỗi năm. Đây là mức giảm phát thải đáng kể trong một lĩnh vực vốn được coi là “khó giảm phát thải”, đặc biệt là vận tải nặng gắn với chuỗi cung ứng than và khoáng sản.
Về mặt chiến lược, dự án này cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của Trung Quốc trong nền kinh tế hydro toàn cầu. Với lợi thế về quy mô, tài nguyên tái tạo và khả năng điều phối hạ tầng, Trung Quốc đang sử dụng các khu vực như Vân Nam – nơi có tiềm năng gió và mặt trời lớn – để xây dựng chuỗi cung ứng xanh hoàn chỉnh, thay vì chỉ dừng lại ở các giải pháp logistics ít carbon.
Việc khử carbon cho vận tải hạng nặng phục vụ các ngành công nghiệp cơ bản như than, nhôm và silicon không chỉ mang ý nghĩa môi trường, mà còn mang tính cạnh tranh thương mại. Khi các thị trường lớn như Liên minh châu Âu siết chặt cơ chế điều chỉnh biên giới carbon, các sản phẩm được gắn nhãn “xanh” nhờ logistics không phát thải sẽ có lợi thế rõ rệt về tiếp cận thị trường và định vị thương hiệu công nghiệp.
Một yếu tố ít được chú ý nhưng mang tính nền tảng trong mô hình này là vai trò của bạch kim. Là chất xúc tác chủ chốt trong pin nhiên liệu màng trao đổi proton (PEM), bạch kim cho phép quá trình chuyển đổi hydro thành điện diễn ra hiệu quả và ổn định, đáp ứng yêu cầu vận hành khắc nghiệt của xe tải hạng nặng. Đồng thời, bạch kim cũng là thành phần không thể thiếu trong các thiết bị điện phân PEM, công nghệ đang được sử dụng để sản xuất chính lượng hydro xanh phục vụ hành lang này.
Sự mở rộng nhanh chóng của các dự án logistics chạy bằng hydro vì thế không chỉ thúc đẩy thị trường vận tải không phát thải, mà còn củng cố vai trò chiến lược của bạch kim như một khoáng sản quan trọng trong quá trình chuyển dịch năng lượng. Đối với các nhà hoạch định chính sách và nhà đầu tư, đảm bảo nguồn cung bạch kim ổn định ngày càng gắn liền với việc đảm bảo an ninh cho hệ sinh thái hydro trong dài hạn.
