Hà Tĩnh – vùng đất giàu truyền thống với 5 di sản và 2 danh nhân được UNESCO vinh danh

Ngày 05/05/2026
Annie Nguyễn

Nằm ở khu vực Bắc Trung Bộ Việt Nam, Hà Tĩnh không chỉ nổi tiếng với núi Hồng, sông La, biển Thiên Cầm hay truyền thống hiếu học lâu đời, mà còn là địa phương sở hữu nhiều giá trị văn hóa đặc sắc được quốc tế công nhận. Dù diện tích không lớn, Hà Tĩnh hiện có 5 di sản gắn với địa phương và 2 danh nhân được UNESCO vinh danh, phản ánh chiều sâu lịch sử, học thuật và bản sắc văn hóa hiếm có của vùng đất này.

Các giá trị được ghi nhận trải dài từ dân ca, nghệ thuật diễn xướng dân gian, tư liệu cổ cho đến những nhân vật kiệt xuất có tầm ảnh hưởng khu vực và thế giới.

ベトナム中部北部に位置するハティン省は、ホン山、ラ川、美しいティエンカム海岸、そして学問の伝統で知られています。面積は大きくありませんが、ハティン省はベトナム有数の文化的価値を持つ地域であり、5つの遺産と2人の偉人がUNESCOに認定されています。

これらは民謡、伝統芸能、古文書、そして世界的に評価された文化人・医学者に及びます。

1. Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh – Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại

Năm 2014, UNESCO ghi danh Dân ca Ví, Giặm Nghệ Tĩnh vào Danh sách Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.

Đây là loại hình dân ca đặc trưng của hai tỉnh Nghệ An và Hà Tĩnh, được hình thành trong lao động, sinh hoạt và đời sống cộng đồng. Người dân xưa hát Ví khi kéo sợi, dệt vải, chèo thuyền, làm ruộng; hát Giặm trong giao duyên, khuyên răn và kể chuyện.

Lời ca Ví, Giặm mộc mạc nhưng sâu sắc, phản ánh tình yêu quê hương, nghĩa tình gia đình và triết lý sống của người dân xứ Nghệ.

Tham khảo UNESCO:
https://ich.unesco.org/en/RL/vi-and-giam-folk-songs-of-nghe-tinh-01075

2. Ca trù – tinh hoa nghệ thuật cổ truyền với dấu ấn Cổ Đạm Hà Tĩnh

Năm 2009, Ca trù được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể cần bảo vệ khẩn cấp.

Ca trù là loại hình nghệ thuật bác học cổ truyền, kết hợp thơ ca, thanh nhạc và nhạc cụ. Hà Tĩnh nổi bật với Ca trù Cổ Đạm (Nghi Xuân), một trong những cái nôi lớn của nghệ thuật Ca trù Việt Nam.

Ca trù từng gắn với không gian tao nhã của giới trí thức và văn nhân xưa.

Tham khảo UNESCO:
https://ich.unesco.org/en/USL/ca-tru-singing-00309

3. Mộc bản Trường học Phúc Giang – kho tri thức quý hiếm của dòng họ Nguyễn Huy

Năm 2016, Mộc bản Trường học Phúc Giang được UNESCO công nhận là Di sản tư liệu thuộc Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Bộ mộc bản gồm hàng trăm bản khắc gỗ dùng để in sách giáo dục của Trường Phúc Giang, do dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu, Can Lộc xây dựng từ thế kỷ XVIII.

Đây là minh chứng đặc biệt về truyền thống hiếu học và mô hình giáo dục tư nhân chất lượng cao của Việt Nam thời phong kiến.

Tham khảo UNESCO:
https://www.unesco.org/en/memory-world/asia-pacific

4. Hoàng Hoa sứ trình đồ – tư liệu ngoại giao đặc biệt của Việt Nam

Năm 2018, Hoàng Hoa sứ trình đồ được UNESCO ghi danh là Di sản tư liệu khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Đây là tập bản đồ và ghi chép về hành trình đi sứ của các sứ thần Đại Việt sang Trung Hoa, mô tả đường đi, địa danh, phong tục, trạm dịch và hoạt động bang giao khu vực.

Tác phẩm gắn với dòng họ Nguyễn Huy ở Trường Lưu, Hà Tĩnh.

Tham khảo UNESCO:
https://www.unesco.org/en/memory-world/asia-pacific

5. Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu (1689–1943)

Năm 2022, UNESCO tiếp tục ghi danh Văn bản Hán Nôm làng Trường Lưu vào Chương trình Ký ức thế giới khu vực châu Á – Thái Bình Dương.

Kho tư liệu gồm gia phả, sắc phong, khế ước, thơ văn, hồ sơ học hành và các ghi chép hành chính, phản ánh sinh động đời sống một làng quê Việt Nam trong hơn 250 năm.

Đây là nguồn sử liệu quý hiếm về xã hội nông thôn Việt Nam truyền thống.

Tham khảo UNESCO:
https://www.unesco.org/en/memory-world/asia-pacific

Hai danh nhân Hà Tĩnh được UNESCO vinh danh

6. Đại thi hào Nguyễn Du – Danh nhân văn hóa thế giới

UNESCO cùng Việt Nam kỷ niệm 250 năm ngày sinh Nguyễn Du.

Nguyễn Du sinh tại Tiên Điền, Nghi Xuân, Hà Tĩnh. Ông là tác giả “Truyện Kiều”, kiệt tác văn học Việt Nam được dịch ra nhiều ngôn ngữ.

Tác phẩm của ông thể hiện tư tưởng nhân văn sâu sắc, lòng thương người và khát vọng công lý.

Tham khảo UNESCO:
https://unesdoc.unesco.org/

7. Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác – danh y lớn của nhân loại

Năm 2023, UNESCO thông qua nghị quyết cùng Việt Nam kỷ niệm 300 năm ngày sinh Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác.

Ông gắn bó phần lớn cuộc đời với Hương Sơn, Hà Tĩnh và để lại bộ sách y học đồ sộ “Hải Thượng y tông tâm lĩnh”.

Ông được tôn vinh là biểu tượng y đức và y học cổ truyền Việt Nam.

Tham khảo UNESCO:
https://unesdoc.unesco.org/

Hà Tĩnh – vùng đất nhỏ nhưng chiều sâu văn hóa lớn

Việc sở hữu 5 di sản cùng 2 danh nhân được UNESCO ghi nhận cho thấy Hà Tĩnh là vùng đất có nền tảng văn hóa đặc biệt sâu dày. Từ dân ca dân gian, nghệ thuật bác học, truyền thống khoa bảng đến y học và văn chương, Hà Tĩnh đã đóng góp nhiều giá trị vượt ra ngoài phạm vi địa phương.

Đây là nguồn lực quan trọng để Hà Tĩnh phát triển du lịch văn hóa, giáo dục, kinh tế sáng tạo và quảng bá hình ảnh ra thế giới trong tương lai.

ハティン省 ― UNESCOに認められた5つの遺産と2人の偉人を持つ文化の地

2026年5月5日
Annie Nguyễn

ベトナム中部北部に位置するハティン省は、ホン山、ラ川、美しいティエンカム海岸、そして学問の伝統で知られています。面積は大きくありませんが、ハティン省はベトナム有数の文化的価値を持つ地域であり、5つの遺産と2人の偉人がUNESCOに認定されています。

これらは民謡、伝統芸能、古文書、そして世界的に評価された文化人・医学者に及びます。

1. ゲティン地方のヴィ・ザム民謡

2014年、UNESCOはヴィ・ザム民謡を人類無形文化遺産代表一覧表に登録しました。

この民謡はゲアン省とハティン省に伝わり、農作業、機織り、舟こぎ、交流の場で歌われてきました。歌詞には郷土愛、家族愛、人間の道徳が込められています。

UNESCO参考:
https://ich.unesco.org/en/RL/vi-and-giam-folk-songs-of-nghe-tinh-01075

2. カーチュー歌唱芸術

2009年、UNESCOはカーチューを緊急保護が必要な無形文化遺産に登録しました。

詩、歌、伝統楽器を組み合わせた高雅な芸術で、ハティン省ギースアン県のコーダム村は重要な発祥地の一つです。

UNESCO参考:
https://ich.unesco.org/en/USL/ca-tru-singing-00309

3. フックザン学校木版

2016年、フックザン学校木版はUNESCO世界の記憶アジア太平洋地域登録に認定されました。

18世紀にチュオンルウ村のグエン・フイ一族が教育用書籍印刷のため制作した木版群です。

UNESCO参考:
https://www.unesco.org/en/memory-world/asia-pacific

4. 皇華使程図

2018年、皇華使程図はUNESCO世界の記憶アジア太平洋地域登録となりました。

これはベトナム使節団の中国への外交旅程を記した地図と記録集です。

UNESCO参考:
https://www.unesco.org/en/memory-world/asia-pacific

5. チュオンルウ村の漢喃文書

2022年、チュオンルウ村の漢喃文書（1689–1943年）がUNESCOに登録されました。

系譜、勅令、契約書、詩文、教育記録などが含まれ、250年以上の村社会を示しています。

UNESCO参考:
https://www.unesco.org/en/memory-world/asia-pacific

UNESCOに顕彰されたハティンゆかりの2人の偉人

6. グエン・ズー ― 世界的文化人

UNESCOはグエン・ズー生誕250周年をベトナムと共同記念しました。

ハティン省ギースアン県生まれで、ベトナム文学最高峰『金雲翹伝（キエウ物語）』の作者です。

UNESCO参考:
https://unesdoc.unesco.org/

7. 海上懶翁 レ・フー・チャック ― 偉大な医師

2023年、UNESCOはレ・フー・チャック生誕300周年記念を承認しました。

彼はハティン省フオンソンで活躍し、ベトナム伝統医学最大の名医として尊敬されています。

UNESCO参考:
https://unesdoc.unesco.org/

小さな省に宿る大きな文化

5つの遺産と2人の偉人を持つハティン省は、文学、医学、音楽、教育、歴史記録の分野でベトナム文化に大きく貢献してきました。

UNESCOの評価は、ハティンの価値がベトナム国内だけでなく、世界的にも重要であることを示しています。