Amber Grid thúc đẩy chuyển đổi hydrogen trong hệ thống khí khu vực: Bước đi xây dựng “hydrogen backbone” châu Âu

Ngày 13/04/2026, Ban Thư ký VAHC – Annie Nguyễn

Amber Grid – đơn vị vận hành hệ thống truyền tải khí của Lithuania – đang đẩy nhanh quá trình chuyển đổi hạ tầng khí tự nhiên sang khả năng tích hợp hydrogen và các loại khí carbon thấp. Đây là một phần trong chiến lược rộng hơn của châu Âu nhằm xây dựng mạng lưới hydrogen xuyên biên giới.

Theo kế hoạch, hệ thống khí của Lithuania sẽ được nâng cấp theo hướng cho phép vận chuyển hydrogen thông qua cả hạ tầng hiện hữu và tuyến ống mới, hướng tới tích hợp vào hành lang hydrogen khu vực Baltic – Bắc Âu.

1. Chuyển từ hệ thống khí đơn sang hệ thống đa nhiên liệu

Amber Grid định hình tương lai hệ thống khí theo mô hình:

• khí tự nhiên
• biomethane
• hydrogen
• khí carbon thấp tổng hợp

Điều này cho phép hệ thống vận hành linh hoạt hơn trong quá trình chuyển đổi năng lượng.

2. Tận dụng hạ tầng hiện hữu để giảm chi phí chuyển đổi

Thay vì xây dựng mạng lưới hydrogen mới hoàn toàn, châu Âu ưu tiên:

• chuyển đổi đường ống khí hiện tại sang “hydrogen-ready”
• nâng cấp vật liệu và tiêu chuẩn vận hành
• mở rộng từng bước theo nhu cầu thị trường

Cách tiếp cận này giúp:

• giảm CAPEX hạ tầng
• giảm rủi ro triển khai
• tăng khả năng mở rộng mạng lưới theo giai đoạn

3. Hành lang hydrogen Baltic – Bắc Âu

Amber Grid là một phần của chiến lược kết nối khu vực, bao gồm:

• Phần Lan
• Estonia
• Latvia
• Lithuania
• Ba Lan
• Đức

Mục tiêu là hình thành một mạng lưới hydrogen xuyên biên giới có khả năng:

• vận chuyển hydrogen từ nơi sản xuất đến trung tâm tiêu thụ
• kết nối các cụm công nghiệp lớn
• tạo thị trường hydrogen khu vực thống nhất

4. Từ “energy transition” sang “infrastructure transition”

Điểm quan trọng nhất là sự thay đổi tư duy:

• không chỉ phát triển dự án hydrogen
• mà phát triển hệ thống hạ tầng năng lượng mới

Hydrogen được coi như một loại hàng hóa hạ tầng, tương tự khí tự nhiên trong hệ thống hiện tại.

5. Ý nghĩa đối với tài chính dự án

Mô hình hạ tầng giúp:

• giảm rủi ro logistics
• tăng độ chắc chắn dòng tiền
• cải thiện khả năng dự báo doanh thu

Từ đó:

• tăng khả năng đạt project finance
• giảm chi phí vốn (WACC)
• thu hút DFIs và ngân hàng thương mại

6. Hàm ý cho Việt Nam và ASEAN

So sánh mô hình:

• EU: xây hạ tầng trước → tạo thị trường
• ASEAN: phát triển dự án trước → thiếu hệ thống
• Việt Nam: chủ yếu đang ở giai đoạn dự án đơn lẻ

Hệ quả:

• chưa có mạng lưới hydrogen
• thiếu storage quy mô lớn
• thiếu thị trường tập trung
• khó đạt financial close cho dự án lớn

7. Kết luận

Chiến lược của Amber Grid cho thấy một xu hướng rõ ràng:

Hydrogen chỉ trở thành tài sản tài chính hóa được khi được tích hợp vào hệ thống hạ tầng năng lượng có dòng tiền ổn định và khả năng mở rộng khu vực.