Giếng hydro tự nhiên sâu nhất thế giới đạt 3.655 m tại Pháp: Bước tiến dữ liệu, chưa phải thương mại
Biên tập: Annie Nguyễn
Ngày 30 tháng 3 năm 2026
Một cột mốc quan trọng trong lĩnh vực hydro tự nhiên vừa được thiết lập khi La Française de l'Énergie (FDE) hoàn tất giếng khoan PTH-2 tại Lorraine, Đông Bắc Pháp với độ sâu 3.655 mét – sâu nhất thế giới dành riêng cho mục tiêu tìm kiếm hydro tự nhiên.
Dự án thuộc chương trình nghiên cứu REGALOR II (2025–2028), với sự tham gia của nhiều đối tác kỹ thuật lớn như SLB, Baker Hughes và Weatherford. Trong quá trình khoan, FDE đã ghi nhận sự hiện diện của hydro tại nhiều tầng địa chất và thu thập hàng chục mẫu khí tại bề mặt.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia, đây mới chỉ là giai đoạn “đặc tính hóa” (characterization), chưa phải sản xuất thương mại.
Bài toán cốt lõi: Hydro hòa tan trong nước ngầm
Một trong những phát hiện quan trọng từ Lorraine cũng như các khu vực khác như Kansas (Mỹ) là hydro tự nhiên thường tồn tại dưới dạng hòa tan trong nước ngầm, thay vì tích tụ thành túi khí tự do như khí tự nhiên truyền thống.
Điều này đặt ra thách thức lớn về kinh tế. Dữ liệu học thuật cho thấy tại độ sâu khoảng 1.250 m, nồng độ hydro hòa tan chỉ khoảng 3 mg/L, tương đương cần xử lý tới khoảng 333.000 m³ nước để thu được 1 tấn hydro. Ngay cả khi giả định nồng độ cao hơn ở độ sâu lớn (~30 mg/L), khối lượng nước cần xử lý vẫn rất lớn.
Trong điều kiện lý tưởng theo định luật Henry ở áp suất cao, giới hạn vật lý có thể đạt khoảng 470 mg/L – nhưng vẫn đòi hỏi hơn 2.000 m³ nước cho mỗi tấn hydro. Điều này cho thấy bài toán không chỉ là “có hydro hay không”, mà là “có thể khai thác với chi phí hợp lý hay không”.
Công nghệ đo và tách: Yếu tố quyết định
Để giải quyết bài toán này, FDE đang triển khai hai công nghệ then chốt:
- SYSMOG: thiết bị đo nồng độ khí hòa tan trực tiếp dưới lòng đất, ở áp suất thực tế, nhằm tránh sai lệch khi đưa mẫu lên bề mặt
- SYSPROG: công nghệ màng lọc thử nghiệm, tách hydro khỏi nước ngay trong giếng khoan
Các công cụ này được phát triển với sự tham gia của các viện nghiên cứu như CNRS và Đại học Lorraine.
Kết quả từ các thử nghiệm này, dự kiến trong năm 2026, sẽ là dữ liệu thực địa đầu tiên ở độ sâu lớn, có thể thay đổi đáng kể đánh giá về tính khả thi thương mại của hydro tự nhiên.
Lorraine: Tiềm năng địa chất, rủi ro thương mại
Đánh giá sơ bộ cho thấy hệ thống hydro tại Lorraine có nguồn gốc địa chất đáng tin cậy, với dấu hiệu xuất phát từ tầng sâu vỏ Trái Đất. Tuy nhiên, các yếu tố quan trọng như khả năng lưu giữ, dòng chảy và khai thác vẫn chưa được chứng minh.
Các chỉ số đánh giá hiện tại cho thấy:
- Nguồn sinh: cao
- Di chuyển: khá tốt
- Lưu giữ và khai thác: còn yếu
- Mức độ sẵn sàng thương mại: thấp
Điều này phản ánh một thực tế chung của ngành hydro tự nhiên: tiềm năng địa chất không đồng nghĩa với khả năng khai thác kinh tế.
Xu hướng mới: Kết hợp mô hình kinh doanh
Trước thách thức chi phí xử lý nước, một số mô hình đang được xem xét, như kết hợp khai thác hydro với năng lượng địa nhiệt để tạo thêm nguồn doanh thu, bù đắp chi phí vận hành.
Song song, FDE cũng đang mở rộng sang Kansas – khu vực có hệ thống hydro tự nhiên được nghiên cứu nhiều nhất tại Mỹ – nhằm kiểm chứng công nghệ trong điều kiện địa chất khác.
Từ tiềm năng đến hiện thực
Giếng PTH-2 không phải là bằng chứng về sản xuất hydro thương mại, mà là bước tiến quan trọng trong việc hiểu rõ hành vi của hydro dưới lòng đất.
Các dữ liệu sắp tới từ SYSMOG và SYSPROG sẽ đóng vai trò then chốt trong việc trả lời ba câu hỏi lớn của ngành:
- Nồng độ hydro thực tế ở áp suất vỉa là bao nhiêu
- Có xảy ra tách khí tự do khi giảm áp hay không
- Công nghệ tách tại chỗ có hiệu quả ở quy mô công nghiệp hay không
Câu trả lời cho những câu hỏi này sẽ quyết định liệu hydro tự nhiên có thể chuyển từ “triển vọng địa chất” sang “nguồn năng lượng thương mại” trong thập kỷ tới.
