EU ETS: Từ Công Cụ Định Giá Carbon đến Động Lực 258 Tỷ Euro Cho Khử Carbon

March 26, 2026 do Annie Nguyễn biên tập

Trong giai đoạn 2013–2025, Hệ thống mua bán phát thải của Liên minh châu Âu (ETS) đã vượt xa vai trò ban đầu là một công cụ định giá carbon, trở thành một trong những nguồn tài chính lớn nhất cho hành động khí hậu trên toàn cầu. Tổng số tiền huy động từ đấu giá đã vượt 258 tỷ euro.

Dòng tiền được phân bổ như thế nào

Cơ cấu phân bổ cho thấy ưu tiên rõ ràng:

• 198,3 tỷ euro (76,9%) cho ngân sách quốc gia

• 27,6 tỷ euro (10,7%) cho Quỹ hiện đại hóa

• 13,4 tỷ euro (5,7%) cho Quỹ đổi mới

• 14,8 tỷ euro (5,2%) cho chương trình phục hồi (RePowerEU)

• 3,7 tỷ euro (1,4%) cho Quỹ khí hậu xã hội

Năm 2024: Bước ngoặt tài chính

Riêng năm 2024, ETS tạo ra 38,8 tỷ euro, trong đó 24,4 tỷ euro được phân bổ trực tiếp cho các quốc gia thành viên.

Theo gói chính sách Fit for 55, 100% nguồn thu này phải được sử dụng cho các mục tiêu khí hậu và năng lượng.

Các lĩnh vực được tài trợ

Nguồn vốn ETS hỗ trợ:

• Khử carbon công nghiệp

• Năng lượng tái tạo và hiệu quả năng lượng

• Công nghệ sạch

• Thích ứng khí hậu

• Giao thông sạch

• Chuyển dịch công bằng

Quỹ đổi mới – động lực công nghệ

Khoảng 12 tỷ euro đã được phân bổ cho gần 200 dự án, tập trung vào hydrogen, CCUS, lưu trữ năng lượng và công nghiệp nặng.

Dự án SUNBREWED tại Hy Lạp là ví dụ tiêu biểu, cung cấp hơi nước không phát thải CO₂ cho nhà máy bia.

Kết luận

EU ETS cho thấy một mô hình rõ ràng: định giá carbon chỉ là bước đầu, điều quan trọng hơn là tái đầu tư nguồn thu vào quá trình chuyển dịch năng lượng.

Đây là bài học chiến lược cho các quốc gia đang phát triển: xây dựng thị trường carbon không chỉ để kiểm soát phát thải, mà để tạo ra dòng vốn dài hạn cho chuyển đổi kinh tế xanh.