EU – ASEAN thúc đẩy “Green Shipping Corridors”: Tăng tốc khử carbon ngành hàng hải tại Đông Nam Á
15/04/2026 – Annie Nguyễn
Cơ quan Phát triển Pháp (AFD) đang phối hợp cùng các đối tác trong khuôn khổ hợp tác France–ASEAN để thúc đẩy phát triển các “green shipping corridors” (hành lang vận tải biển xanh) tại khu vực Đông Nam Á, hướng tới mục tiêu giảm phát thải carbon trong ngành hàng hải.
Theo ông Jean-Pierre Marcelli, Giám đốc khu vực Đông Nam Á của AFD, sáng kiến này tập trung vào việc xây dựng hệ thống cảng biển và tuyến vận tải biển có khả năng vận hành bằng nhiên liệu phát thải thấp hoặc không phát thải, đồng thời tăng cường tính kết nối trong toàn bộ khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
1. Hợp tác đa tầng giữa EU và ASEAN
Chương trình hiện đang được triển khai thông qua nhiều nhánh hợp tác:
- Expertise France triển khai chương trình an toàn hàng hải toàn cầu nhằm nâng cao tiêu chuẩn vận hành cảng biển
- Proparco đánh giá nhu cầu đầu tư tư nhân trong lĩnh vực vận tải biển và hạ tầng cảng
- AFD thúc đẩy các dự án cảng xanh tại Đông Nam Á và kết nối với các sáng kiến ở Thái Bình Dương
Các hoạt động này nằm trong khuôn khổ Team Europe, nhằm đồng bộ hóa chính sách, tài chính và kỹ thuật cho quá trình chuyển đổi xanh trong ngành hàng hải.
2. Khái niệm “green shipping corridors”
Theo sáng kiến Global Gateway của EU, “green shipping corridors” là các tuyến vận tải biển quốc tế được thiết kế để giảm phát thải tối đa thông qua:
- Sử dụng nhiên liệu ít hoặc không phát thải carbon
- Nâng cấp hạ tầng cảng biển để tiếp nhận nhiên liệu mới
- Đồng bộ hóa quy định giữa các quốc gia đầu tuyến và cuối tuyến
- Huy động sự tham gia của cả khu vực công và tư
Mục tiêu là hình thành các tuyến logistics biển carbon thấp, có thể mở rộng thành mạng lưới toàn cầu.
3. Thách thức triển khai
Dù tiềm năng lớn, việc phát triển các hành lang vận tải biển xanh đòi hỏi:
- Chi phí đầu tư lớn cho hạ tầng cảng và đội tàu
- Chuẩn hóa quy định quốc tế giữa nhiều quốc gia
- Sự sẵn sàng của thị trường nhiên liệu hàng hải mới
- Cơ chế phối hợp dài hạn giữa các bên liên quan
Đây là những yếu tố quyết định tốc độ thương mại hóa của mô hình.
4. Vai trò của Global Gateway
Sáng kiến Global Gateway của EU đóng vai trò điều phối chính, với mục tiêu:
- Kết nối các dự án hạ tầng xanh giữa EU và các đối tác
- Thúc đẩy hợp tác công – tư trong lĩnh vực vận tải biển
- Hỗ trợ hình thành các chuỗi logistics bền vững xuyên khu vực
EU coi đây là một phần quan trọng trong chiến lược chuyển đổi năng lượng và giảm phát thải toàn cầu.
5. Kết luận
Việc thúc đẩy các hành lang vận tải biển xanh tại Đông Nam Á cho thấy xu hướng chuyển dịch mạnh của ngành hàng hải toàn cầu, từ mô hình logistics truyền thống sang hệ thống vận tải tích hợp nhiên liệu carbon thấp. Thành công của sáng kiến sẽ phụ thuộc vào khả năng phối hợp giữa hạ tầng cảng, chính sách quốc tế và dòng vốn đầu tư tư nhân.
