Dự án hydro Malaysia – Nhật Bản bị thu hẹp quy mô: Bài học cho tham vọng năng lượng xanh
Annie Nguyễn
*26/05/2026*
Một dự án hydro xanh quy mô lớn giữa Malaysia và Nhật Bản tại bang Sarawak vừa buộc phải thu hẹp đáng kể do thiếu vốn và nhu cầu thị trường yếu. Đây là một tín hiệu cảnh báo cho ngành năng lượng tái tạo trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương.
Dự án mang tên H2ornbill do Tập đoàn Năng lượng SEDC (thuộc sở hữu của bang Sarawak) hợp tác cùng ENEOS và Sumitomo Corp của Nhật Bản. Theo kế hoạch ban đầu, dự án có công suất sản xuất 90.000 tấn hydro mỗi năm, hướng tới xuất khẩu sang Nhật Bản. Tuy nhiên, công suất nay đã giảm xuống một quy mô nhỏ hơn nhiều, chưa được xác định cụ thể, và chủ yếu phục vụ khách hàng công nghiệp trong nước thay vì xuất khẩu quy mô lớn.
Bên cạnh H2ornbill, một dự án liên quan khác tên H2biscus (hợp tác với các đối tác Hàn Quốc gồm Samsung Engineering, Posco và Lotte Chemical) cũng đã cắt giảm quy mô từ 150.000 tấn/năm xuống mức không xác định từ đầu năm 2025.
Nguyên nhân chính
Theo các nguồn tin trong ngành, rào cản lớn nhất là tài chính. Với lãi suất toàn cầu tăng cao, chi phí vay vốn để xây dựng các nhà máy điện phân nước cỡ lớn (thường từ 800 triệu đến 1 tỷ USD cho công suất 100 MW) trở nên quá đắt đỏ. Đồng thời, thị trường hydro xanh toàn cầu chưa sẵn sàng. Các dự án H2ornbill và H2biscus không thể ký được hợp đồng mua bán dài hạn (offtake agreements) với khách hàng tiềm năng, khiến các nhà đầu tư e ngại.
Bối cảnh khu vực
Sự thu hẹp này không phải là trường hợp cá biệt. Báo cáo của Hội đồng Công nghiệp Năng lượng (EIC) cho thấy trong tổng số 221 dự án hydro trị giá 407 tỷ USD tại khu vực châu Á – Thái Bình Dương, chỉ có một phần nhỏ chuyển sang giai đoạn xây dựng. Hầu hết đang mắc kẹt ở bước khả thi.
Hệ lụy và bài học
-
Đối với Malaysia: Làm chậm tham vọng biến Sarawak thành trung tâm hydro xanh của Đông Nam Á vào năm 2030.
-
Đối với Nhật Bản: Gây khó khăn cho mục tiêu nhập khẩu 10 triệu tấn hydro/năm vào năm 2030, buộc nước này phải tìm nguồn cung thay thế từ Australia hoặc Trung Đông.
-
Đối với ngành hydro toàn cầu: Bài học thực tế rằng các dự án dù có kỹ thuật tốt vẫn cần nguồn vốn vững chắc và cam kết mua bán rõ ràng mới có thể thành công quy mô lớn.
Dự án H2ornbill hiện tại sẽ tập trung phục vụ nhu cầu trong bang Sarawak trước mắt, trong khi các đối tác Nhật Bản đang đánh giá lại chiến lược năng lượng hydro của mình.
