ĐIỆN RÁC VIỆT NAM ĐẦU NĂM 2026: BƯỚC NGOẶT TỪ NHỮNG DỰ ÁN QUY MÔ VÀ CƠ CHẾ ĐỘT PHÁ
Ngày 6 tháng 1 năm 2026
Tác giả Alice Tsai, Điều phối viên Chuỗi sự kiện chuyển dịch năng lượng và giảm phát thải được tổ chức vào ngày 25-26/3/2026 tại TP HCM
(Tin tức Môi trường) – Tính đến tháng 1/2026, Việt Nam đang chứng kiến sự chuyển dịch mạnh mẽ trong ngành xử lý chất thải. Với việc khánh thành thêm các tổ hợp điện rác quy mô lớn và sự điều chỉnh chiến lược trong Quy hoạch điện VIII, mục tiêu chấm dứt kỷ nguyên chôn lấp rác thải đang dần trở thành hiện thực.
Những "cỗ máy" xử lý rác khổng lồ đi vào vận hành
Điểm sáng lớn nhất đầu năm 2026 là sự vận hành ổn định và hết công suất của Nhà máy điện rác Sóc Sơn (Hà Nội). Sau giai đoạn nâng cấp và hoàn thiện các hạng mục cuối cùng vào cuối năm 2025, nhà máy hiện xử lý hơn 4.000 tấn rác mỗi ngày, giải quyết khoảng 70% áp lực rác thải sinh hoạt cho thủ đô.
Tại khu vực phía Nam, TP. Hồ Chí Minh cũng ghi nhận bước tiến mới khi các dự án chuyển đổi công nghệ từ chôn lấp sang đốt rác phát điện tại khu liên hợp Tây Bắc (Củ Chi) và Đa Phước bắt đầu phát điện thương mại đợt 1. Đây là nỗ lực cụ thể hóa Nghị quyết 98 nhằm đưa thành phố trở thành đô thị xanh không rác thải chôn lấp vào năm 2030.
Làn sóng đầu tư mới: Quy mô hàng nghìn tỷ đồng
Tháng 1/2026 ghi nhận hàng loạt chuyển động tích cực từ các nhà đầu tư trong và ngoài nước:
- Dự án điện rác 4.758 tỷ đồng: Một dự án trọng điểm mới tại khu vực miền Trung đã chính thức vượt qua giai đoạn thẩm định công nghệ và bắt đầu san lấp mặt bằng. Dự kiến khi hoàn thành, đây sẽ là mắt xích quan trọng trong mạng lưới điện rác liên vùng.
- Hà Nội phê duyệt dự án 7.500 tỷ đồng: Để đáp ứng nhu cầu tăng cao, Thủ đô vừa phê duyệt bổ sung một tổ hợp xử lý chất thải hiện đại tại Sóc Sơn, tập trung vào công nghệ xử lý rác thải công nghiệp và nguy hại kết hợp phát điện.
- Đồng bằng sông Cửu Long: Cà Mau và Cần Thơ đang trở thành điểm đến mới của các dòng vốn xanh. Đặc biệt, dự án tại Năm Căn (Cà Mau) với vốn đầu tư 1.700 tỷ đồng đã bắt đầu triển khai, hứa hẹn thay đổi hoàn toàn bộ mặt môi trường vùng cực Nam Tổ quốc.
Đòn bẩy từ chính sách: Quy hoạch điện VIII và Luật Môi trường
Sự bùng nổ của ngành điện rác trong năm 2026 không thể tách rời vai trò điều phối của Chính phủ. Ngày 7/1/2026, các nội dung điều chỉnh trong Quy hoạch điện VIII đã tiếp tục khẳng định điện rác là nguồn điện nền ưu tiên, giúp các nhà đầu tư yên tâm về đầu ra và giá bán điện (FIT).
Bên cạnh đó, việc áp dụng triệt để quy định "người gây ô nhiễm phải trả tiền" theo Luật Bảo vệ môi trường đã tạo nguồn thu ổn định cho các nhà máy. Tại nhiều địa phương, phí thu gom rác đã được điều chỉnh từ ngày 1/1/2026, tạo điều kiện tài chính để vận hành các công nghệ đốt rác hiện đại vốn có chi phí cao hơn chôn lấp truyền thống.
Thách thức và kỳ vọng
Dù đạt được nhiều thành tựu, ngành điện rác vẫn đối mặt với bài toán phân loại rác tại nguồn. Các chuyên gia môi trường nhận định, để các lò đốt đạt hiệu suất tối ưu và kéo dài tuổi thọ thiết bị, việc tách lọc rác hữu cơ và rác vô cơ từ hộ gia đình là yếu tố sống còn.
Với sự chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ và sự vào cuộc của các tập đoàn lớn, bức tranh môi trường Việt Nam đầu năm 2026 đang dần chuyển sang màu xanh. Những "núi rác" lộ thiên đang dần được thay thế bằng những nhà máy phát điện hiện đại, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu Net Zero mà Việt Nam đã cam kết quốc tế.
Theo dõi diễn biến các dự án môi trường tại:
- Cổng thông tin Bộ Tài nguyên và Môi trường
- Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN)
