Đấu giá lần hai của Ngân hàng Hydro châu Âu: Chỉ sáu dự án ký hợp đồng do bảo lãnh hoàn thành cao và nhu cầu yếu
Ngày 24 tháng 1 năm 2026
Đợt đấu giá lần thứ hai của Ngân hàng Hydro châu Âu (European Hydrogen Bank – EHB) đã khép lại với kết quả đáng lo ngại khi chỉ 6 trong số 18 dự án ban đầu được lựa chọn hoàn tất ký kết hợp đồng tài trợ. Tổng công suất điện phân đạt 380 MW, với mức hỗ trợ 270 triệu euro, thấp hơn rất nhiều so với 1,2 tỷ euro ngân sách dự kiến ban đầu.
Theo Hiệp hội Hydrogen Europe, nguyên nhân chính dẫn đến làn sóng rút lui quy mô lớn là yêu cầu bảo lãnh hoàn thành ở mức 8% – một điều kiện chưa từng có trong các chương trình tài trợ của EU – cùng với sự bất định về nhu cầu tiêu thụ hydro do chậm trễ trong khung pháp lý.
Ban đầu, đợt đấu giá thu hút 61 hồ sơ dự thầu, với tổng nhu cầu hỗ trợ vượt 4,8 tỷ euro, cho thấy sự quan tâm mạnh mẽ của thị trường. Tuy nhiên, trong quá trình từ xét chọn đến ký hợp đồng, 12 dự án đã quyết định không tiếp tục, khiến phần lớn ngân sách không được giải ngân.
Hydrogen Europe cho rằng yêu cầu bảo lãnh hoàn thành – buộc các chủ đầu tư phải có bảo lãnh ngân hàng với chi phí và trách nhiệm tài chính đáng kể ngay từ đầu – đã làm gia tăng rủi ro dự án đến mức không thể chấp nhận, nhất là khi tiền hỗ trợ chỉ được giải ngân sau khi dự án đi vào vận hành.
Bên cạnh đó, sự không chắc chắn về nhu cầu tiếp tục là rào cản lớn. Việc triển khai chậm Chỉ thị Năng lượng tái tạo RED III, cùng với những diễn biến bất lợi từ Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) vào cuối năm 2025, đã làm suy yếu kỳ vọng thị trường đối với các dự án nhắm đến sản xuất ammonia và nhiên liệu hàng hải xanh.
Trong bối cảnh đó, lĩnh vực hàng hải nổi lên như điểm sáng hiếm hoi. Hai trong ba dự án thuộc “rổ hàng hải” đã ký được hợp đồng, nhờ cơ chế phân bổ theo ngành với mức độ cạnh tranh thấp hơn. Hydrogen Europe nhận định việc phân loại theo lĩnh vực sử dụng cuối có thể giúp liên kết tốt hơn giữa nhà sản xuất và bên tiêu thụ.
Tổng cộng, 930 triệu euro ngân sách chưa được sử dụng trong đợt đấu giá này. Theo Hydrogen Europe, đây không phải do thiếu quan tâm của thị trường mà phản ánh thiết kế chính sách quá khắt khe, trong khi các quy định phía cầu chưa hoàn thiện.
Kết quả trên làm dấy lên nghi ngờ về khả năng EU đạt mục tiêu REPowerEU là sản xuất 10 triệu tấn hydro tái tạo trong nước vào năm 2030. Với chỉ 380 MW công suất điện phân được triển khai từ nguồn ngân sách 1,2 tỷ euro, khoảng cách giữa mục tiêu chính sách và thực tế thương mại vẫn còn rất lớn.
