Đại học Birmingham công bố xúc tác perovskite giúp sản xuất hydrogen ở nhiệt độ thấp hơn, mở hướng đột phá cho công nghiệp sạch
Ngày 4/5/2026
Annie Nguyễn
Các nhà nghiên cứu tại University of Birmingham vừa công bố một bước tiến đáng chú ý trong công nghệ sản xuất hydrogen: phát triển chất xúc tác perovskite có thể tách nước tạo hydrogen ở nhiệt độ thấp hơn nhiều so với các phương pháp nhiệt hóa truyền thống. Đây được xem là tín hiệu tích cực cho mục tiêu giảm chi phí hydrogen sạch và mở rộng ứng dụng công nghiệp trong thập niên tới.
Theo nhóm nghiên cứu do Giáo sư Yulong Ding dẫn đầu, quy trình mới có thể giảm nhiệt độ vận hành tới khoảng 500°C so với công nghệ thermochemical water splitting truyền thống. Trong khi nhiều hệ thống hiện nay cần trên 1.300°C, phương pháp mới hoạt động trong khoảng 150°C đến 500°C, giúp tiết kiệm năng lượng đáng kể.
Trọng tâm của đột phá này là vật liệu perovskite mang công thức BNCF, gồm:
- Barium
- Niobium
- Calcium
- Iron
Loại vật liệu được đánh giá tối ưu là BNCF100, có khả năng hấp thụ và giải phóng oxy trong cấu trúc tinh thể, từ đó hỗ trợ quá trình tách phân tử nước thành hydrogen và oxy. Kết quả thử nghiệm cho thấy vật liệu vẫn duy trì hiệu suất qua nhiều chu kỳ vận hành và ít suy giảm cấu trúc.
Ý nghĩa lớn nhất của công nghệ này nằm ở khả năng tận dụng nhiệt thải công nghiệp. Các ngành như thép, xi măng, hóa chất, kính và lọc dầu thường tạo ra lượng nhiệt dư rất lớn. Nếu nguồn nhiệt này được dùng để sản xuất hydrogen tại chỗ, doanh nghiệp có thể giảm chi phí năng lượng và hạn chế phụ thuộc vào nguồn cung hydrogen bên ngoài.
Ngoài ra, nhóm nghiên cứu cho biết đánh giá kinh tế sơ bộ cho thấy công nghệ này có thể cạnh tranh chi phí với hydrogen xanh từ điện phân và hydrogen xanh lam từ khí tự nhiên kèm thu giữ carbon, đặc biệt tại các khu vực có điện tái tạo giá thấp.
Đối với Vietnam, công nghệ này đáng chú ý vì Việt Nam có nhiều khu công nghiệp nặng, nhà máy thép, xi măng và hóa chất – nơi nhiệt thải đang bị lãng phí. Nếu được chuyển giao trong tương lai, các cụm công nghiệp tại Hai Phong, Ba Ria - Vung Tau, Da Nang hoặc Ho Chi Minh City có thể trở thành địa điểm phù hợp để thử nghiệm hydrogen từ nhiệt thải.
Dù vẫn cần mở rộng quy mô thương mại và kiểm chứng thực tế, bước tiến của University of Birmingham cho thấy tương lai hydrogen có thể không chỉ đến từ điện phân nước bằng điện tái tạo, mà còn từ những công nghệ trung gian thông minh tận dụng nguồn nhiệt đang bị bỏ phí.
Trong cuộc đua năng lượng sạch, giảm nhiệt độ sản xuất hydrogen có thể quan trọng không kém việc giảm giá điện.
