Cuộc đua giành tua-bin khí: Nút thắt mới cho các dự án điện Mỹ

Cuộc đua giành tua-bin khí: Nút thắt mới cho các dự án điện Mỹ

Annie Nguyễn
21/07/2026

Ngành điện Mỹ đang phải đối mặt với một thách thức mới: cuộc đua giành tua-bin khí. Nếu trước đây, rào cản lớn nhất cho các dự án điện mới là huy động vốn, thì ngày nay, đối với nhiều nhà phát triển, việc đảm bảo thiết bị đã trở thành vấn đề then chốt.

Nguyên nhân chính đến từ sự gia tăng đột biến của nhu cầu điện, được thúc đẩy bởi trí tuệ nhân tạo, các trung tâm dữ liệu siêu quy mô và quá trình điện khí hóa rộng rãi trên khắp nước Mỹ. Điều này đã tạo ra nhu cầu chưa từng có đối với các nhà máy phát điện tua-bin khí. Hệ quả là thời gian giao hàng của tua-bin khí đã kéo dài đến hơn năm năm trong một số trường hợp. Nhiều nhà phát triển buộc phải đặt trước thiết bị nhiều năm để tránh trì hoãn dự án.

Trong khi đó, các nhà sản xuất thiết bị gốc (OEM) lớn bao gồm GE Vernova, Siemens Energy và Mitsubishi Power đang đầu tư mạnh để mở rộng năng lực sản xuất, nhưng nhu cầu vẫn tiếp tục vượt xa nguồn cung. Thực tế này cho thấy việc cung cấp một dự án điện không chỉ đơn thuần là vấn đề kỹ thuật, mua sắm và xây dựng, mà còn phụ thuộc vào thời điểm. Khả năng đảm bảo thiết bị quan trọng từ sớm có thể trở nên quan trọng không kém việc giành được hợp đồng dự án.

Với dòng vốn đầu tư kỷ lục đang đổ vào cơ sở hạ tầng điện Mỹ, vấn đề được đặt ra là làm thế nào chuỗi cung ứng sẽ thích ứng trong những năm tới và đâu sẽ là nút thắt lớn nhất của ngành: khả năng cung cấp thiết bị, nhân lực có tay nghề, thủ tục cấp phép, hay hệ thống lưới điện?

Danh mục dự án điện khí Mỹ trong bối cảnh khan hiếm tua-bin

Làn sóng nhu cầu điện bùng nổ từ trung tâm dữ liệu AI, điện khí hóa và tái công nghiệp hóa đang tạo ra sức ép chưa từng có lên hệ thống điện Mỹ, trong khi nguồn cung tua-bin khí lại trở thành nút thắt lớn nhất. Dưới đây là tổng quan danh mục các dự án điện khí đang chờ tua-bin.

Quy mô dự án chờ tua-bin tại Mỹ

Theo dữ liệu từ Industrial Info, các nhà phát triển đã lên kế hoạch khởi công xây dựng khoảng một trăm linh bảy gigawatt công suất điện khí mới trong giai đoạn từ hai nghìn hai mươi sáu đến hai nghìn ba mươi, tăng sáu mươi hai phần trăm so với kế hoạch năm năm trước đó. Tuy nhiên, thời gian chờ giao tua-bin đã kéo dài từ ba đến bốn năm lên năm đến bảy năm, thậm chí có trường hợp lên đến tám năm. S&P Global ghi nhận hàng tồn đọng đơn hàng tua-bin của Mỹ đạt mức cao nhất kể từ năm hai nghìn lẻ một.

Các dự án cụ thể đang chờ tua-bin

• Texas Energy Fund (TEF): Quỹ này nhắm mục tiêu mười gigawatt, nhưng mới đóng được sáu thỏa thuận vay tổng ba phẩy năm gigawatt. Các dự án bao gồm tổ máy Frame CT tại Pin Oak Creek (bốn trăm sáu mươi megawatt), TH Wharton (bốn trăm năm mươi sáu megawatt) và các tổ máy H-class CCGT lớn hơn như Cedar Bayou 5 (sáu trăm chín mươi bảy megawatt) và CPV Basin Ranch (một nghìn ba trăm năm mươi megawatt). Chi phí đầu tư đã tăng hơn gấp đôi so với năm hai nghìn hai mươi ba.

• Dự án Plant Yates (Georgia): Georgia Power đã đặt hàng ba tua-bin Mitsubishi M501JAC từ năm hai nghìn hai mươi ba. Một tổ máy dự kiến vận hành cuối năm hai nghìn hai mươi sáu, hai tổ còn lại năm hai nghìn hai mươi bảy, tổng công suất một phẩy ba gigawatt. Những tổ máy này có khả năng sẵn sàng cho pha trộn hydro trong tương lai.

• Nhu cầu từ trung tâm dữ liệu: Các siêu dự án như Stargate (lên tới năm gigawatt tại Texas) và AI Infrastructure Partnership đang ký kết các thỏa thuận hợp tác chiến lược với OEM để đảm bảo nguồn cung dài hạn.

Năng lực sản xuất và khan hiếm toàn cầu

Ba nhà sản xuất lớn GE Vernova, Siemens Energy và Mitsubishi Power đang cố gắng mở rộng năng lực:

• GE Vernova: Đầu tư gần sáu trăm triệu USD mở rộng nhà máy Greenville, hướng tới sản lượng hai mươi gigawatt mỗi năm. Cuối năm hai nghìn hai mươi lăm, GE ghi nhận hàng tồn đọng tám mươi gigawatt, bao gồm cả đơn đặt hàng và thỏa thuận giữ chỗ.

• Siemens Energy: Công bố đầu tư một tỷ USD và tăng cường sản xuất cánh tua-bin.

• Mitsubishi Power: Có kế hoạch tăng gấp đôi sản lượng toàn cầu, nhưng đã bán hết công suất đến năm hai nghìn hai mươi tám.

Tại thị trường Mỹ, hai phần ba lượng tua-bin toàn cầu đến từ ba hãng này. Ngay cả với các kế hoạch mở rộng, sản lượng dự kiến chỉ tăng từ hai mươi đến hai mươi lăm phần trăm, không đủ đáp ứng nhu cầu. Một số khách hàng đang chuyển sang tua-bin cỡ nhỏ (aeroderivative) có thời gian chờ ngắn hơn (từ mười tám đến ba mươi sáu tháng) để lấp đầy khoảng trống nguồn cung.