Cửa sổ xoay: Tâm lý con người và ảo giác
Ngày 9/2/2026
Khi nói đến điều mà con người có thể tận hưởng dù biết rõ mình “bị đánh lừa”, có lẽ đó chính là ảo thuật. Những màn trình diễn khéo léo tận dụng ảo giác thị giác và tâm lý đưa khán giả bước vào một thế giới kỳ diệu.
Một trong những trò ảo thuật cổ xưa nhất được cho là “Cups and Balls” – trò úp bát và giấu bóng. Có giả thuyết cho rằng trò này đã xuất hiện trên các bức bích họa của Ai Cập cổ đại, cho thấy lịch sử lâu đời của nó. Thông tin này được nhắc đến trong cuốn tản văn về ảo thuật “Chào mừng đến với căn phòng ảo thuật” của tác giả Masanao Hashiba (NXB 22nd Century Art).
Trái ngược với thế giới giải trí ấy, những tội phạm lừa đảo bằng thủ đoạn xấu xa vẫn không ngừng xảy ra. Theo trang web “SOS47 – Đối phó lừa đảo đặc biệt” của Cơ quan Cảnh sát Quốc gia Nhật Bản, trong năm 2024 đã ghi nhận khoảng 21.000 vụ lừa đảo đặc biệt, với tổng thiệt hại lên tới khoảng 71,8 tỷ yên. Con số này một lần nữa khiến người ta không khỏi giật mình.
Các thủ đoạn ngày càng đa dạng, từ lừa đảo chuyển tiền, lừa đảo tiền gửi tiết kiệm, lừa đảo yêu cầu thanh toán phí giả mạo, đến lừa đảo đầu tư qua mạng xã hội. Để không trở thành nạn nhân, mỗi người cần tìm hiểu các vụ việc đã xảy ra, trang bị kiến thức chính xác và duy trì sự cảnh giác cần thiết.
Trong ảo thuật, kỹ thuật thường được sử dụng là “misdirection” – đánh lạc hướng sự chú ý của khán giả. Việc “đánh lừa” tâm lý người khác chỉ được chấp nhận khi nó thuộc về thế giới giải trí, nơi mọi thứ khép lại bằng những tràng pháo tay.
