“Cogeneration Award 2025” – Động lực thúc đẩy hệ thống đồng phát cao hiệu quả và công nghệ hydrogen/amoniac tại Nhật
Ngày 2/3/2026
Liên đoàn Advanced Cogeneration and Energy Utilization Center Japan, tổ chức phi chính phủ chuyên thúc đẩy hệ thống đồng phát năng lượng (cogeneration) và sử dụng nhiên liệu hiệu quả, vừa công bố kết quả chương trình “コージェネ大賞 2025 (Cogeneration Award 2025)”. Trái tim của danh sách này là 13 dự án xuất sắc được trao giải ở ba hạng mục: dân sinh, công nghiệp và phát triển công nghệ. Các dự án phản ánh xu hướng ứng dụng công nghệ tiên tiến, trong đó hydrogen và amoniac carbon thấp đóng vai trò nổi bật trong chuyển dịch năng lượng sạch tại Nhật Bản.
Nguồn chính thức:
https://www.ace.or.jp/web/gp/gp_0010.html
Điểm nhấn của “Cogeneration Award 2025”
1. Giải “理事長賞” (Chairman’s Award) – Phát triển công nghệ
Dự án đoạt giải cao nhất cho công nghệ phát triển là:
“Phát triển hệ thống cogeneration tua-bin khí 2 MW sử dụng hoàn toàn amoniac lỏng làm nhiên liệu” do
-
IHI và
-
IHI Power Systems
hợp tác thực hiện.
Đây là hệ thống tua-bin khí 2 MW đầu tiên trên thế giới chạy 100 % bằng amoniac lỏng (IM270), đã vượt qua kiểm tra độ bền dài hạn ở nhà máy Aioi (tỉnh Hyogo, Nhật Bản) và chứng minh:
-
Hoạt động ổn định với công suất dự kiến
-
Giảm mạnh phát thải khí nhà kính (bao gồm N₂O, NOx)
-
Hiệu suất bền bỉ tương đương hệ thống chạy khí tự nhiên
-
Điện phát được sử dụng ngay tại cơ sở thử nghiệm, đóng góp giá trị khử carbon cho các sự kiện như Expo 2025 Osaka – Kansai.
Đây là một bước tiến quan trọng để ứng dụng nhiên liệu amoniac carbon thấp trong phát điện quy mô công nghiệp, mở ra hướng phát triển mới cho năng lượng sạch.
2. Các dự án công nghệ xuất sắc khác
Ngoài dự án tua-bin amoniac, hai dự án “優秀賞” (Giải xuất sắc) trong hạng mục công nghệ cũng được vinh danh:
-
Hệ thống gas engine cogeneration hỗn hợp 45 vol % hydrogen vẫn duy trì công suất như gas truyền thống, do JFE Engineering thực hiện.
-
Một dự án nữa ứng dụng nhiệt thoát nhiệt của pin nhiên liệu hydrogen cho hệ thống lạnh hấp thụ, kết hợp với công nghệ “absorption chiller” tiên tiến (Panasonic).
3. Vai trò của Cogeneration Award
Giải thưởng này nhằm:
-
Khuyến khích sáng tạo công nghệ đồng phát hướng tới mục tiêu giảm khí nhà kính
-
Tôn vinh hệ thống cogen tiên tiến giúp tăng hiệu suất năng lượng
-
Thu hút sự chú ý xã hội và thị trường đối với các giải pháp xanh mới
Các dự án chiến thắng được lựa chọn bởi hội đồng chuyên gia dựa trên tiêu chí đổi mới, tính dẫn đầu, hiệu quả năng lượng và khả năng ứng dụng xã hội.
Ý nghĩa đối với Việt Nam và ASEAN
Việc các dự án sử dụng hydrogen và amoniac xuất hiện và được trao giải ở Nhật Bản là chỉ dấu rõ ràng về xu hướng công nghệ toàn cầu:
-
Hydrogen/amoniac carbon thấp đang chuyển dịch từ nghiên cứu sang ứng dụng thực tế công nghiệp.
-
Hệ thống cogeneration “Hydrogen Ready” và “Ammonia-fired” mở lối cho các trung tâm năng lượng sạch trong khu vực ASEAN.
-
Giải thưởng này cho thấy công nghệ năng lượng sạch không chỉ là hiệu quả môi trường mà còn là giá trị kinh tế lâu dài.
Với chiến lược phát triển nền kinh tế carbon thấp, Việt Nam và các quốc gia ASEAN có thể học hỏi mô hình thí điểm như các dự án nhận giải, đồng thời kết hợp với chính sách ưu tiên tài chính, tiêu chuẩn carbon và thị trường năng lượng linh hoạt.
