Chuyển dịch năng lượng tái tạo tại Đông Nam Á: Việt Nam và Philippines dẫn đầu xu thế
Ngày 9/01/2026
Đông Nam Á đang trải qua một giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ trong cách sản xuất và sử dụng năng lượng, khi khu vực này với hơn 680 triệu dân và nền kinh tế tăng trưởng nhanh tiếp tục chứng kiến nhu cầu điện tăng cao qua từng năm. Để đáp ứng nhu cầu đó mà không phụ thuộc hoàn toàn vào than đá và dầu mỏ, nhiều quốc gia đang đẩy mạnh năng lượng tái tạo, trong đó Việt Nam và Philippines nổi lên như những quốc gia tiên phong.
Việt Nam đã trở thành điểm sáng về năng lượng mặt trời và điện gió. Chỉ trong vài năm, quốc gia này đã bổ sung một lượng công suất điện mặt trời rất lớn, đưa Việt Nam vào nhóm mười nước hàng đầu thế giới về phát triển điện mặt trời. Thành công này đến từ các chính sách khuyến khích của Chính phủ, đặc biệt là cơ chế giá mua điện cố định (feed-in tariff), tạo điều kiện cho khu vực tư nhân đầu tư mạnh mẽ. Bên cạnh đó, đường bờ biển dài mang lại tiềm năng lớn cho điện gió, nhất là điện gió ngoài khơi, với nhiều dự án quy mô lớn đang được lên kế hoạch. Tuy nhiên, sự phát triển quá nhanh cũng đặt ra thách thức cho hệ thống lưới điện, vốn chưa theo kịp nguồn cung mới, khiến nhu cầu về chính sách dài hạn và ổn định trở nên cấp thiết nhằm duy trì niềm tin của nhà đầu tư.
Philippines lại lựa chọn con đường đa dạng hóa nguồn năng lượng. Là một trong những quốc gia dẫn đầu thế giới về năng lượng địa nhiệt, Philippines đang mở rộng sang điện mặt trời và điện gió nhằm giảm phát thải carbon. Những cải cách chính sách gần đây, bao gồm chương trình đấu thầu năng lượng xanh và việc cho phép sở hữu 100% vốn nước ngoài trong các dự án năng lượng tái tạo, đã thu hút hàng tỷ USD vốn đầu tư quốc tế. Dù vậy, quốc gia này vẫn đối mặt với các thách thức như chi phí điện cao và nguy cơ thiên tai, đặc biệt là bão, gây ảnh hưởng đến hạ tầng năng lượng.
Quá trình chuyển dịch sang năng lượng tái tạo đang mang lại nhiều lợi ích rộng lớn. Cả Việt Nam và Philippines đều tạo ra hàng trăm nghìn việc làm mới và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu nhập khẩu, qua đó tăng cường an ninh năng lượng. Hai quốc gia cũng đã cam kết đạt phát thải ròng bằng không vào năm 2050, thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong ứng phó với biến đổi khí hậu.
Trong thời gian tới, các chuyên gia cho rằng việc kết nối lưới điện giữa các quốc gia trong khu vực có thể giúp chia sẻ năng lượng sạch hiệu quả hơn. Dù vẫn còn những rào cản như hạ tầng lạc hậu và khung pháp lý chưa đồng bộ, quá trình chuyển dịch năng lượng tái tạo của Đông Nam Á không còn là mục tiêu xa vời mà đang diễn ra rõ ràng, góp phần tái định hình kinh tế và môi trường của khu vực theo hướng bền vững hơn.
