Chính sách phát triển cảng container trung chuyển quốc tế của Nhật Bản
Ngày 24/7/2026
Annie Nguyễn
Ngày 16 tháng 7 vừa qua, Hội thảo Cảng Yokohama - Kawasaki đã diễn ra tại Khách sạn New World Saigon, TP.HCM, Bộ Đất đai, Hạ tầng, Giao thông và Du lịch Nhật Bản (MLIT) đã công bố chính sách phát triển cảng container trung chuyển quốc tế, với mục tiêu tăng cường chuỗi cung ứng cho quốc gia đảo này bằng cách thu hút các dịch vụ vận tải biển đường dài thẳng đến các khu vực khác nhau với tần suất đa dạng, góp phần vào quản lý chuỗi cung ứng của các công ty hoạt động toàn cầu.
Chính sách cơ bản
Chính phủ Nhật Bản đã lựa chọn Cảng Keihin (bao gồm Yokohama, Kawasaki và Tokyo) và Cảng Hanshin làm "Cảng container trung chuyển quốc tế". Định hướng chiến lược là nâng cao năng lực và vai trò là cảng cuối cùng và đầu tiên của châu Á trên các tuyến hành trình đến và đi từ Bắc Mỹ, Trung Mỹ và Nam Mỹ, đồng thời duy trì và mở rộng các tuyến vận tải đường dài trực tiếp, đặc biệt đến khu vực châu Mỹ và châu Âu.
Bốn định hướng hành động trọng tâm
Thứ nhất, thúc đẩy chuyển đổi số. Các bến container tại Nhật Bản đang triển khai sáng kiến "AI Terminal" bằng cách áp dụng công nghệ AI và ICT, hướng tới đạt năng suất ngang tầm thế giới và cải thiện môi trường làm việc. Các hệ thống như vận hành từ xa thiết bị xếp dỡ, phân bổ lưu kho bằng AI và hệ thống phòng ngừa tai nạn đã được đưa vào ứng dụng. Ngoài ra, sáng kiến "Cyber Port" kết nối tất cả các bên tham gia logistics cảng thông qua nền tảng số hóa, giúp tạo lập biểu mẫu, chia sẻ thông tin và tự động hóa các thủ tục. Hệ thống CONPAS (Container Fast Pass) cũng được phát triển để giảm ùn tắc tại cổng bến và rút ngắn thời gian xe đầu kéo container lưu lại bến, qua đó góp phần giảm phát thải và giải quyết tình trạng thiếu tài xế xe tải.
Thứ hai, thúc đẩy phi carbon hóa. Các cảng lớn của Nhật Bản đã xây dựng kế hoạch thúc đẩy phi carbon hóa theo Luật Cảng. Cảng Yokohama đặt mục tiêu đạt phát thải ròng bằng không và đang từng bước giảm phát thải tại khu vực ven biển. Các nỗ lực tập trung vào giảm phát thải từ các lĩnh vực năng lượng, công nghiệp, thương mại, vận tải và chất thải.
Thứ ba, cải thiện kết nối giữa các tuyến vận tải biển quốc tế với vận tải nội địa. Các cảng Yokohama và Kawasaki được phục vụ bởi nhiều tuyến vận tải biển nội địa và có khả năng kết nối với mạng lưới đường sắt đường dài, tạo ra sự liên kết mạnh mẽ giữa vận tải quốc tế và nội địa.
Thứ tư, phát triển các bến container sâu và quy mô lớn để tiếp nhận tàu trọng tải lớn, nâng cao năng lực cạnh tranh của cảng.
Kết nối chiến lược với Việt Nam và thị trường châu Mỹ
Nhật Bản và Việt Nam có mối quan hệ kinh tế bền chặt, với lưu lượng container giữa hai nước ở mức cao và mạng lưới tuyến vận tải phát triển. Đối với hàng hóa vận chuyển từ Việt Nam sang Bắc Mỹ, khoảng một phần tư được trung chuyển qua các cảng trung chuyển. Với vị trí địa lý thuận lợi nằm trên tuyến đường kết nối Việt Nam với Bắc Mỹ, Trung và Nam Mỹ, việc vận chuyển hàng hóa qua Nhật Bản có tiềm năng rút ngắn thời gian vận chuyển.
Các tuyến hành trình qua Nhật Bản giúp nâng cao khả năng hiển thị logistics và cải thiện chất lượng chuỗi cung ứng, đặc biệt cho các doanh nghiệp Nhật Bản. Hiện tại, nhiều chuyến tàu trực tiếp kết nối các thành phố lớn của Việt Nam như Thành phố Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Cái Mép, Đà Nẵng, Chu Lai và Vũng Tàu với Cảng Yokohama, tạo điều kiện thuận lợi cho thương mại song phương.
Vai trò trung chuyển chiến lược
Các cảng Yokohama và Kawasaki được kỳ vọng trở thành cửa ngõ logistics kết nối Nhật Bản và Việt Nam, đồng thời là trung tâm trung chuyển cho hàng hóa đi Bắc và Nam Mỹ. Các nỗ lực hợp lý hóa thủ tục logistics liên quan đến hàng hóa trung chuyển quốc tế đang được đẩy mạnh, góp phần tối ưu hóa chuỗi cung ứng và tạo ra cơ hội kinh doanh mới cho các bên liên quan.
Chính sách phát triển cảng container trung chuyển quốc tế của Nhật Bản không chỉ củng cố vị thế của Nhật Bản trong chuỗi cung ứng toàn cầu mà còn mở ra cơ hội hợp tác sâu rộng với Việt Nam và các quốc gia trong khu vực.
