Châu Âu đối mặt áp lực tăng tốc hydrogen để giảm phụ thuộc năng lượng và củng cố an ninh
Ngày 24/04/2026 — Annie Nguyễn biên tập
Châu Âu đang chịu áp lực ngày càng lớn phải đẩy nhanh triển khai hydrogen và các nhiên liệu tổng hợp, trong bối cảnh phụ thuộc nhập khẩu năng lượng gia tăng và rủi ro địa chính trị tiếp tục ảnh hưởng đến thị trường nhiên liệu.
Theo các lãnh đạo ngành, mức độ phụ thuộc nhập khẩu năng lượng của châu Âu hiện đã gần 60%, trong khi nhu cầu nhiên liệu hàng không phản lực (jet fuel) phụ thuộc tới 88% vào nguồn cung bên ngoài. Giá nhiên liệu hàng không tại khu vực này đã gần như tăng gấp đôi kể từ khi căng thẳng tại Trung Đông leo thang.
Những con số này đang củng cố lập luận rằng đa dạng hóa hệ thống năng lượng là điều kiện cần thiết để tăng khả năng chống chịu trước các cú sốc nguồn cung. Trong bối cảnh đó, hydrogen và các công nghệ Power-to-X—chuyển đổi điện tái tạo thành nhiên liệu tổng hợp như e-SAF (nhiên liệu hàng không bền vững tổng hợp) và nhiên liệu hàng hải sạch—được xem là các tài sản chiến lược.
Phát biểu sau cuộc làm việc với Ủy viên Giao thông Liên minh châu Âu Apostolos Tzitzikostas, đại diện ngành công nghiệp nhấn mạnh rằng công nghệ đã sẵn sàng và năng lực công nghiệp của châu Âu đã được thiết lập. Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay không nằm ở phía cung mà ở thiếu tín hiệu cầu đủ mạnh để thúc đẩy đầu tư quy mô lớn.
Trong thực tế, nhiều dự án hydrogen và nhiên liệu tổng hợp tại châu Âu đang đối mặt với trì hoãn quyết định đầu tư cuối cùng (FID), do thiếu các cơ chế thị trường đảm bảo đầu ra và giảm rủi ro tài chính.
Các đề xuất chính sách hiện tập trung vào việc tăng cường khung cầu thị trường. Trong lĩnh vực hàng không, việc duy trì các quy định bắt buộc sử dụng e-SAF trong khuôn khổ ReFuelEU Aviation được xem là yếu tố then chốt để tạo nhu cầu ổn định. Đồng thời, các cơ chế như “book-and-claim”—cho phép tách biệt việc giao nhận vật lý và chứng nhận tính bền vững—có thể giúp giảm chi phí giao dịch và mở rộng thị trường.
Bên cạnh đó, việc triển khai nhanh các công cụ trung gian thị trường, bao gồm đấu thầu hai chiều cho e-SAF trong khuôn khổ Kế hoạch Đầu tư Giao thông Bền vững (STIP), được kỳ vọng sẽ hỗ trợ cân bằng cung – cầu và cải thiện khả năng huy động vốn.
Giới công nghiệp cũng kêu gọi các khoản đầu tư mang tính “đón đầu” vào năng lực sản xuất quy mô lớn, bao gồm các cơ sở sản xuất SAF và e-SAF có thể phục vụ cả nhu cầu dân sự và an ninh, nhằm tăng tính linh hoạt và khả năng ứng phó trong các tình huống khẩn cấp.
Các diễn biến này phản ánh một thách thức rộng hơn của châu Âu: làm thế nào để chuyển từ tham vọng chính sách sang triển khai thực tế trong lĩnh vực hydrogen. Khi các nền kinh tế khác đang tăng tốc với cách tiếp cận linh hoạt hơn, tốc độ hành động sẽ quyết định khả năng duy trì vị thế cạnh tranh của khu vực.
Quyết định chính sách trong giai đoạn hiện nay được đánh giá sẽ có tác động dài hạn đến cấu trúc năng lượng và mức độ tự chủ chiến lược của châu Âu trong nhiều thập kỷ tới.
