CBAM chính thức có hiệu lực: Dữ liệu CO₂ trở thành yếu tố quyết định chi phí thu mua

Ngày 17 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn

Cơ chế Điều chỉnh Biên giới Carbon (CBAM) của EU đã bước vào giai đoạn thực thi tài chính từ năm 2026, đánh dấu sự chấm dứt thời kỳ chỉ báo cáo. Khác với các quy định trước đây, CBAM không đặt trọng tâm vào xuất xứ địa lý mà vào phương pháp sản xuất: lượng phát thải nào được tạo ra, thiết bị và nguồn năng lượng nào được sử dụng.

Điểm mấu chốt là các nhà nhập khẩu phải thu thập, xác minh và lưu trữ dữ liệu phát thải từ các nhà cung cấp ở nước ngoài – những đơn vị có thể không cùng tiêu chuẩn, định nghĩa hoặc ngôn ngữ. Việc không có dữ liệu chính xác đồng nghĩa với việc phải sử dụng giá trị mặc định, dẫn đến chi phí cao hơn và mất lợi thế cạnh tranh.

CBAM là một cấu phần của Hệ thống Giao dịch Khí thải EU (EU-ETS), nhằm đảm bảo hàng hóa nhập khẩu không có lợi thế chi phí nhờ lượng khí thải carbon thấp hơn so với sản phẩm sản xuất trong EU. Điều này biến dữ liệu CO₂ thành một yếu tố chi phí thực tế, ngang hàng với thuế quan, đòi hỏi sự phối hợp xuyên suốt giữa các bộ phận thu mua, hải quan, logistics, tài chính, IT và quản lý cấp cao.

Các công ty có nhà cung cấp phát thải thấp sẽ có lợi thế, trong khi những công ty thiếu dữ liệu sẽ phải chịu chi phí cao hơn dựa trên giá trị ước tính. CBAM không phải là một quy định tạm thời mà là một sự chuyển đổi cấu trúc của thương mại quốc tế. Áp lực lớn nhất không đến từ thời hạn hay mẫu biểu, mà từ việc thiếu dữ liệu chất lượng, trách nhiệm giải trình không rõ ràng và sự không chắc chắn về tác động chi phí.