Các nhóm vận động hành lang kêu gọi linh hoạt hơn trong tài trợ của Ngân hàng Hydro Châu Âu
*Annie Nguyễn – 03/06/2026*
Một liên minh gồm 17 hiệp hội hydro hàng đầu châu Âu đã cùng gửi một lá thư ngỏ đến Ủy ban Châu Âu (EC), kêu gọi cần có sự linh hoạt hơn trong các quy tắc của Ngân hàng Hydro Châu Âu (EHB). Động thái này diễn ra trong bối cảnh nguồn tài trợ hàng tỷ euro cho các dự án hydro xanh đang gặp khó khăn trong việc giải ngân. Lá thư nhấn mạnh rằng các quy định hiện hành đang kìm hãm sự phát triển của ngành công nghiệp non trẻ này, đe dọa đến các mục tiêu khí hậu đầy tham vọng của khối.
Bức thư được gửi đi khi dữ liệu cho thấy một vấn đề nghiêm trọng: trong đợt đấu thầu thứ hai của EHB với ngân sách lên tới 1,2 tỷ euro, chỉ có 300 triệu euro được ký kết, một phần đáng kể trong số ngân sách đã bị bỏ ngỏ. Những con số này phản ánh một thực tế là ngay cả khi có nguồn tài trợ, các dự án vẫn phải vật lộn với các quy tắc quá chặt chẽ để có thể nhận được tiền.
Yêu cầu cải cách: Sự linh hoạt trong thời gian và chồng lấn tài trợ
Các nhóm vận động hành lang đã chỉ ra hai rào cản chính cần được cải thiện ngay lập tức:
Thứ nhất, thời gian hoàn thành dự án. Các dự án hydro xanh rất phức tạp và thường xuyên bị chậm tiến độ do các thủ tục cấp phép và xây dựng cơ sở hạ tầng. Lá thư kêu gọi EHB nên linh hoạt hơn với thời hạn này, thay vì loại bỏ hoàn toàn các dự án. Một đề xuất được đưa ra là có thể áp dụng các hình phạt lũy tiến thay vì tước bỏ toàn bộ kinh phí, một giải pháp đã được Hiệp hội Hydro Châu Âu (Hydrogen Europe) ủng hộ.
Thứ hai, cho phép xếp chồng hỗ trợ tài chính. Đây là một điểm gây tranh cãi lớn. Các quy tắc viện trợ của EU hiện tại thường ngăn cản một dự án nhận được đồng thời tài trợ từ EHB và các nguồn hỗ trợ quốc gia khác. Các nhóm vận động hành lang lập luận rằng điều này đang tạo ra một lựa chọn khó khăn cho các nhà phát triển, buộc họ phải từ bỏ một nguồn vốn này để lấy một nguồn vốn khác, làm chậm quá trình triển khai. Họ cho rằng cho phép xếp chồng tài trợ sẽ là một công cụ quan trọng để thu hẹp khoảng cách chi phí và thúc đẩy đầu tư.
Bối cảnh quốc tế và những hệ lụy
Trong khi châu Âu đang vật lộn với những quy định cứng nhắc, các thị trường như Hoa Kỳ, Nhật Bản và Úc được cho là đang cung cấp các gói hỗ trợ linh hoạt và có thể chồng lấn hơn. Các nhóm vận động hành lang cảnh báo rằng nếu không thay đổi, EU có nguy cơ tụt hậu trong cuộc đua sản xuất hydro xanh toàn cầu.
Nếu không có những cải cách này, việc mở rộng quy mô đầu tư cần thiết sẽ không xảy ra. Các ngành công nghiệp như thép, phân bón, hóa chất, hàng không và vận tải biển sẽ không thể hiện đại hóa và trở nên cạnh tranh hơn trên phạm vi toàn cầu. Điều này sẽ buộc các ngành công nghiệp phải di dời và khiến châu Âu mất đi vị thế dẫn đầu về các ngành công nghiệp và việc làm trong tương lai. Bức thư cũng nhấn mạnh rằng cần có các cơ chế kích cầu rõ ràng, như các mục tiêu ràng buộc đối với hydro xanh hoặc thép xanh trong các dự án được tài trợ bởi nhà nước, để thúc đẩy thị trường.
Kết luận
Lời kêu gọi từ 17 tổ chức đã gửi đi một thông điệp rõ ràng tới Brussels: ngân hàng hydro đang hoạt động kém hiệu quả. Nếu không có sự linh hoạt và cải cách mạnh mẽ trong các quy tắc của EHB, tham vọng trở thành trung tâm năng lượng xanh của châu Âu có nguy cơ sẽ chỉ là một mục tiêu trên giấy.
