Các công ty tiện ích phi lợi nhuận tại Mỹ đẩy mạnh đầu tư vào lưu trữ năng lượng khi trung tâm dữ liệu làm gia tăng chi phí và rủi ro mất ổn định lưới điện
Annie Nguyễn – 24/06/2026
Khi các trung tâm dữ liệu (data centers) bùng nổ và nhu cầu điện tăng vọt, các công ty tiện ích phi lợi nhuận (not-for-profit utilities) trên khắp nước Mỹ đang quay sang giải pháp lưu trữ năng lượng bằng pin (BESS) như một công cụ chiến lược để kiểm soát chi phí, tăng cường độ tin cậy và tránh các khoản đầu tư hạ tầng tốn kém. Đây là nội dung chính của một bài báo mới đăng tải trên Utility Dive.
Bài toán chi phí và áp lực từ trung tâm dữ liệu
Khác với các tập đoàn tiện ích lớn, các hợp tác xã điện và công ty tiện ích do cộng đồng sở hữu không có lợi nhuận từ vốn đầu tư. Họ phải đối mặt với chi phí điện bán buôn tăng cao, đặc biệt khi các trung tâm dữ liệu khổng lồ và nhu cầu công nghiệp gia tăng đang đẩy giá lên, nhưng lại có ít công cụ để giảm thiểu ngoài việc kiểm soát mức tiêu thụ của chính mình. Chi phí này chiếm phần lớn nhất trong hóa đơn của các thành viên.
Ứng dụng đa dạng: Từ sau công tơ đến quy mô lưới điện
Các giải pháp lưu trữ đang được triển khai ở nhiều quy mô khác nhau:
Phía sau công tơ (Behind-the-meter): Hợp tác xã Meeker Energy tại Minnesota đang thử nghiệm pin lưu trữ tại nhà của các thành viên để tăng cường khả năng phục hồi và đáp ứng nhu cầu. Guadalupe Valley Electric Cooperative tại Texas đang mở rộng chương trình pin dân dụng từ 2 MW lên 50 MW trong vài năm tới. Ở quy mô phân phối: Blue Ridge Power Agency tại Virginia đang triển khai khoảng 25 MW pin kết nối lưới phân phối tại 5 địa điểm để cung cấp công suất đỉnh khi nhu cầu tăng cao. Chattanooga's Electric Power Board đã có 45 MW/95 MWh pin và dự kiến tăng gấp đôi trong 12 tháng tới, chủ yếu để cắt giảm các đỉnh nhu cầu nhằm giảm phí công suất hàng tháng.
Ở các khu vực xa xôi và biệt lập: Tại Alaska, Homer Electric Association đã lắp đặt một hệ thống 46,5 MW/93 MWh để tăng cường độ tin cậy ở khu vực ven biển chỉ có một đường dây truyền tải duy nhất. Mất điện trên đường dây đó có thể gây thiệt hại lên tới 20.000 USD mỗi ngày do chi phí nhiên liệu tăng thêm. Golden Valley Electric Association gần Fairbanks đang sử dụng khoản vay 100 triệu USD từ Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA) để lắp đặt hai hệ thống pin 46 MW/92 MWh.
Tại Hawaii, Ủy ban Dịch vụ Công cộng đã phê duyệt dự án 43 MW/172 MWh kết hợp điện mặt trời và pin, sẽ đáp ứng gần 20% nhu cầu của Hợp tác xã Tiện ích Đảo Kauaʻi. Dự án dự kiến sẽ tiết kiệm 365 triệu USD chi phí nhiên liệu trong 25 năm, tương đương khoảng 21 USD mỗi tháng cho mỗi khách hàng dân cư trung bình.
Tại bang Nevada, Valley Electric Association đang lên kế hoạch bổ sung hai hệ thống pin: một hệ thống 35 MW để giảm thiểu chi phí điện và tích hợp năng lượng tái tạo, và một cơ sở 2 MW kết hợp điện mặt trời và pin phục vụ một cộng đồng thung lũng xa xôi có kết nối lưới điện duy nhất dễ bị ảnh hưởng bởi các vụ cháy rừng.
Xu hướng tăng trưởng và những bài học
Theo Hiệp hội Hợp tác xã Điện Nông thôn Quốc gia (NRECA), các hợp tác xã điện nông thôn đã có 439 MW/1.047 MWh pin vào mùa hè năm 2025, và con số này có thể tăng hơn gấp ba lần vào năm 2028 nhờ hàng chục dự án nhỏ hơn đang được phát triển.
Các nhà lãnh đạo hợp tác xã cho rằng khả năng đổi mới của họ không cần đến "củ cà rốt và cây gậy" từ các cơ quan quản lý để thúc đẩy đổi mới. Đối với các công ty tiện ích phi lợi nhuận, lưu trữ năng lượng mang lại giá trị rõ ràng: cắt giảm đỉnh nhu cầu, nâng cao độ tin cậy, trì hoãn các nâng cấp hạ tầng tốn kém và giảm chi phí nhiên liệu, đặc biệt trong bối cảnh các trung tâm dữ liệu tiếp tục thúc đẩy nhu cầu và chi phí điện tăng cao.
