Các công ty công nghệ liên minh để chuẩn hóa nguồn cung hydro cho ngành vận tải biển
*Annie Nguyễn – 03/06/2026*
Một liên minh mới bao gồm hơn 20 công ty công nghệ, nhà sản xuất và người sử dụng hydro đã được thành lập, nhằm xây dựng niềm tin vào nguồn cung hydro lỏng và thúc đẩy sử dụng nhiên liệu này trong ngành vận tải biển. Liên minh Hydrogen Lỏng Toàn cầu (Global Liquid Hydrogen Alliance) đặt mục tiêu hợp tác với các người dùng trong lĩnh vực vận tải biển và công nghiệp trên đất liền để tạo dựng cả cung và cầu, qua đó thúc đẩy quá trình khử carbon cho ngành hàng hải.
Mục tiêu của liên minh và thành viên sáng lập
Liên minh được sáng lập với sự tham gia của nhiều công ty nổi bật trong lĩnh vực công nghệ hydro và vận tải biển. Các thành viên sáng lập bao gồm Kawasaki (tập đoàn công nghiệp Nhật Bản có thế mạnh về đóng tàu và hệ thống năng lượng), EDF (tập đoàn năng lượng Pháp), Samskip (công ty vận tải đa phương thức châu Âu), PowerCell Group (công ty công nghệ pin nhiên liệu Thụy Điển), và Dhamma Sea. Bên cạnh đó, nhà sản xuất pin nhiên liệu Nedstack (Hà Lan) cũng tham gia liên minh. ZESTAs (Zero Emissions Ship Technology Association) đóng vai trò là tổ chức điều phối sáng kiến này.
Giải quyết khoảng trống trong cơ chế thị trường
Sự ra đời của liên minh phản ánh tình trạng hiện tại của thị trường hydro hàng hải: dù có hơn 600 dự án hydro toàn cầu liên quan đến châu Âu, với nguồn vốn cam kết vượt quá 175 tỷ euro, nhưng các quyết định đầu tư cuối cùng vẫn bị đình trệ, các thỏa thuận mua bán không đồng nhất và sự phát triển cơ sở hạ tầng chưa đồng bộ. Khoảng cách không phải là thiếu tham vọng, mà là thiếu một kiến trúc thị trường phối hợp để kết nối các dự án rải rác thành một hệ thống vận hành thương mại quy mô lớn.
Madadh MacLaine, đồng sáng lập liên minh và Tổng thư ký ZESTAs, nhấn mạnh: "Vận tải biển không phát thải đã bắt đầu. Các khoản đầu tư đang được triển khai, các quy định đang đến gần, và những người đi đầu đang định hình các điều khoản."
Bốn lĩnh vực ưu tiên hành động
Liên minh sẽ tập trung vào bốn lĩnh vực chính:
-
Xây dựng nền tảng chung toàn cầu cho hydro lỏng: Tạo ra một cơ sở bằng chứng trung lập, có thể kiểm chứng về công nghệ, an toàn, hậu cần, chi phí và hiệu suất của hydro lỏng, nhằm hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách, nhà đầu tư, cảng, chủ tàu và người mua.
-
Định vị hydro lỏng là nguồn năng lượng chính cho vận tải biển: Đưa ra lập luận kỹ thuật rõ ràng cho hydro lỏng như một nguồn năng lượng không phát thải hàng đầu, đặc biệt phù hợp với các ứng dụng đường dài, mật độ năng lượng cao và có thể giao dịch toàn cầu.
-
Thúc đẩy tạo lập thị trường và hài hòa quốc tế: Hỗ trợ tổng hợp nhu cầu, phối hợp bên mua, phát triển tiêu chuẩn, lộ trình chứng nhận, và tham gia vào các hoạt động đối thoại chính sách tại IMO, châu Âu và các khu vực sản xuất trọng điểm như châu Phi, Caribe, Mỹ Latinh.
-
Chuyển đà chính sách thành triển khai thực tế: Xác định cách hydro lỏng được triển khai thông qua các hành lang vận tải biển, cơ sở hạ tầng cảng, tích hợp tàu và quan hệ đối tác chuỗi cung ứng, bao gồm các tuyến đường giúp giảm sự phụ thuộc vào các điểm nghẽn nhiên liệu hóa thạch và tăng cường khả năng phục hồi năng lượng cho các quốc gia nhập khẩu.
Phối hợp với khuôn khổ quy định của IMO
Liên minh được thành lập trong bối cảnh Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO) đang tiến gần hơn đến việc thực thi khung phát thải ròng bằng 0 và các biện pháp định giá carbon. Kỳ họp MEPC 84 đã xác nhận sự ủng hộ rõ ràng từ phần lớn các quốc gia thành viên đối với cơ chế định giá carbon mang tính ràng buộc đầu tiên trên toàn cầu cho ngành vận tải biển. Bart Biebuyck, CEO của Hybart và đồng sáng lập liên minh, cho biết cuộc thảo luận về nhiên liệu không phát thải đang chuyển từ câu hỏi "có hay không" sang câu hỏi "nhanh đến mức nào".
Liên minh Chiến lược EcoLog và Kawasaki trong chuỗi trung nguồn hydro lỏng
Song song với nỗ lực liên minh đa bên, hai công ty hàng đầu là Kawasaki Heavy Industries và EcoLog đã ký kết một liên minh chiến lược trong phân khúc trung nguồn của chuỗi cung ứng hydro lỏng – bao gồm vận chuyển đường biển, nhà ga và giao diện tàu – cảng.
Trong liên minh này, Kawasaki sẽ cung cấp thiết bị cốt lõi và chuyên môn vận hành dựa trên kinh nghiệm là đơn vị đầu tiên trên thế giới chế tạo tàu chở hydro lỏng, cũng như năng lực thiết kế và xây dựng nhà ga xuất nhập khẩu. EcoLog, với chuyên môn sâu rộng trong vận chuyển hàng hóa lạnh từ các hoạt động LNG, sẽ là chủ sở hữu và vận hành tiềm năng của các tàu chở hydro lỏng và nhà ga nhập khẩu, đóng vai tròn cầu nối giữa cung và cầu hydro.
Hai công ty sẽ hợp tác để xây dựng chuỗi cung ứng hydro lỏng thương mại tại châu Âu (bao gồm Hà Lan và Đức) và sau đó mở rộng sang châu Á (bao gồm Nhật Bản), với các tuyến vận tải đa dạng từ nguồn cung tại Oman, Ả Rập Saudi, Tây Ban Nha và Brazil.
Phát triển các giải pháp nhiên liệu xanh bổ sung và vai trò của hydro
Song song với sự phát triển của hydro lỏng, các sáng kiến về nhiên liệu xanh khác cũng đang được thúc đẩy. Công ty khí đốt Hong Kong Towngas đã hợp tác với các đơn vị của Sinopec để phát triển các dự án về hydro, methanol xanh và nhiên liệu hàng không bền vững, đáp ứng nhu cầu đa dạng hóa các lựa chọn nhiên liệu tàu biển – đặc biệt tại các khu vực kiểm soát khí thải. Hãng tàu Đức Hapag-Lloyd đã ký thỏa thuận mua 250.000 tấn methanol xanh mỗi năm từ Goldwind, sử dụng hydro có hàm lượng carbon cực thấp. Liệu hydro lỏng có đóng vai trò bổ sung hay thay thế cho các nhiên liệu dẫn xuất như methanol và amoniac trong hành trình khử carbon của ngành hàng hải vẫn là một câu hỏi mở. Tuy nhiên, dữ liệu cho thấy hydro lỏng có một lợi thế riêng biệt. Hiệp hội ZESTAs lập luận rằng nó phù hợp một cách độc đáo với các ứng dụng đường dài có mật độ năng lượng cao, nơi các nhiên liệu không phát thải khác gặp rào cản về cơ sở hạ tầng. Không giống như methanol hoặc amoniac, vốn là các nguồn năng lượng trung gian, hydro lỏng là nguồn năng lượng thuần túy, hoàn toàn không phát thải và có thể được sản xuất, lưu trữ và vận chuyển với mật độ năng lượng cao hơn, mặc dù chi phí sản xuất và hạ tầng hiện tại vẫn còn là rào cản đáng kể.
Tầm nhìn dài hạn
Thị trường hydro lỏng hiện được định giá 9 tỷ USD, dự kiến đạt 19 tỷ USD vào năm 2032 và vượt quá 54 tỷ USD từ năm 2037 trở đi, trong khi công suất hóa lỏng toàn cầu dự kiến sẽ tăng hơn gấp bốn lần trong cùng kỳ. Bằng cách tập hợp những người chơi chủ chốt từ khắp chuỗi giá trị, hai sáng kiến này có thể giúp định hình chi phí, khả năng mở rộng và sự chấp nhận của thị trường đối với hydro như một nguồn năng lượng hàng hải trong những năm tới. Tuy nhiên, con đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức: chi phí sản xuất hydro xanh vẫn còn cao, cần phải cạnh tranh với các lĩnh vực công nghiệp khác để có nguồn cung cấp, và cơ sở hạ tầng tiếp nhiên liệu tại cảng và vùng biển quốc tế vẫn còn rất hạn chế. Dù vậy, các liên minh như thế này cho thấy một sự chuyển dịch chiến lược quan trọng: từ các dự án trình diễn riêng lẻ sang việc xây dựng một hệ thống thị trường quốc tế có khả năng phối hợp để hỗ trợ vận tải đường dài không phát thải.
