Các bên mua hydro xanh tại châu Âu đã sẵn sàng ký thỏa thuận? Những tín hiệu trái chiều từ World Hydrogen Summit 2026

*Annie Nguyễn – 28/5/2026*

Tuần qua tại World Hydrogen Summit & Exhibition ở Rotterdam, câu hỏi trung tâm được đặt ra: Liệu các bên mua (offtakers) có sẵn sàng ký các thỏa thuận ràng buộc để các dự án hydro tại châu Âu có thể đưa ra Quyết định Đầu tư Cuối cùng (FID) hay không? Hay hydro xanh quy mô công nghiệp vẫn chỉ là một tầm nhìn xa vời?

Theo ông Tuomas Vanhanen, chuyên gia chương trình năng lượng, những tín hiệu từ hội nghị cho thấy bức tranh phân cực rõ rệt.

Sản xuất: Thế giới tiến nhanh, châu Âu vẫn chậm

Các cụm công nghiệp lớn tại Trung Đông, Nam Mỹ, Ấn Độ, Australia và Trung Quốc đang đẩy mạnh sản xuất hydro xanh, phần lớn nhắm vào thị trường châu Âu. Một số khu vực có lợi thế chế biến thành phân bón xanh ngay tại chỗ. Trong khi đó, các dự án sản xuất tại châu Âu vẫn tiến triển chậm, ngoại trừ một số ít dự án khí xanh tại Tây Ban Nha và Phần Lan đang được xây dựng.

Công nghệ: Bài toán cân bằng giữa CAPEX và hiệu suất

Tại triển lãm, nhiều công ty công nghệ trình làng những cải tiến đáng chú ý. Stiesdal hydrogen tuyên bố đã giảm 50% chi phí vốn (CAPEX) cho thiết bị điện phân so với mức trung bình hiện tại 1.000 euro/kW tại châu Âu, với sự đánh đổi nhỏ về hiệu suất. Ngược lại, Hysata quảng bá thiết bị điện phân "hiệu suất cao nhất" nhưng không đề cập đến CAPEX. Nhận định của ông Vanhanen: "Với số giờ vận hành tải đầy thấp (như kết nối trực tiếp với điện mặt trời và điện gió biến thiên), CAPEX thấp mới mang lại hiệu quả kinh tế. Trong khi đó, hiệu suất cao đòi hỏi số giờ vận hành cao, hoạt động gần như 24/7".

Chính sách: RED III và vai trò quyết định của Đức

Chỉ thị Năng lượng Tái tạo lần thứ ba (RED III) của EU đang thúc đẩy các khoản đầu tư. Đức đã mở đường với các yêu cầu tỷ lệ pha trộn nhiên liệu xanh cao và mức phạt đáng kể đối với hành vi không tuân thủ. Nhiều chuyên gia kỳ vọng điều này sẽ kích thích các FID. Vai trò của Đức được đánh giá là mang tính quyết định, và các quốc gia khác hiện cần đưa ra các mục tiêu đến năm 2040, bổ sung cho các mục tiêu 2030 hiện tại vẫn còn chưa đủ.

Hạ tầng: Những km đầu tiên của "Xương sống Hydro"

Công trình hạ tầng đã khởi động. 32 km đầu tiên của mạng lưới Đường ống Xương sống Hydro (Hydrogen Backbone) tại Rotterdam đã được đưa vào sử dụng với sự tham dự của Nhà vua Hà Lan. Chính sách tạo ra nhu cầu, hỗ trợ phát triển và, như trong trường hợp của các nhà vận hành truyền tải khí đốt Đức, cũng đảm nhận phần lớn rủi ro tài chính trong việc phát triển hạ tầng mạng lưới trước khi người dùng thực sự xuất hiện.

Tổng thể, các cuộc thảo luận và nhận định từ các chuyên gia hàng đầu trong ngành và chính sách đã cho thấy triển vọng đầy triển vọng nhưng còn nhiều thách thức trên con đường hiện thực hóa hydro xanh quy mô công nghiệp tại châu Âu.