BÁO CÁO TÓM TẮT CỦA BỘ CÔNG THƯƠNG VỀ TIẾN ĐỘ ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH ĐIỆN VIII

BÁO CÁO TÓM TẮT CỦA BỘ CÔNG THƯƠNG VỀ TIẾN ĐỘ ĐIỀU CHỈNH QUY HOẠCH ĐIỆN VIII

Ngày 10 tháng 7 năm 2026 | Annie Nguyễn

1. Bối cảnh và văn bản pháp lý

Ngày 7 tháng 7 năm 2026, Bộ Công Thương đã có Báo cáo số /BC-BCT gửi Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc về tình hình triển khai và giải pháp thực hiện Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII. Báo cáo được thực hiện trên cơ sở các văn bản chỉ đạo quan trọng: Quyết định số 768/QĐ-TTg ngày 15/4/2025 phê duyệt Điều chỉnh Quy hoạch điện VIII, Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 18/01/2026, Thông báo số 211/TB-VPCP ngày 24/4/2026 và Thông báo số 273/TB-VPCP ngày 30/5/2026 của Văn phòng Chính phủ.

2. Các vướng mắc về thủ tục pháp lý

2.1. Điều chỉnh theo trình tự rút gọn

Theo Điều 54 Luật Quy hoạch (Luật số 112/2025/QH15), việc điều chỉnh quy hoạch theo trình tự rút gọn chỉ áp dụng khi có căn cứ đặc biệt: chỉ đạo của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, Đảng ủy Chính phủ; nghị quyết của Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội hoặc Chính phủ về bảo đảm quốc phòng, an ninh; hoặc yêu cầu đột xuất, cấp bách vì lý do quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, cháy nổ.

Vướng mắc: Cần có chủ trương từ Đảng ủy Chính phủ hoặc cấp có thẩm quyền để triển khai các bước tiếp theo. Bộ Công Thương đang chờ ý kiến để áp dụng thủ tục rút gọn.

2.2. Danh mục dự án trong quy hoạch

Theo Điều 28 Luật Quy hoạch, nội dung quy hoạch ngành không bao gồm danh mục dự án. Điều này dẫn đến vướng mắc: Quyết định phê duyệt điều chỉnh quy hoạch sẽ không có danh mục dự án để làm căn cứ triển khai các bước tiếp theo.

Mặc dù Bộ trưởng Bộ Công Thương có thể ban hành chương trình, dự án để thực hiện quy hoạch theo khoản 3 Điều 47 Luật Quy hoạch, nhưng nội dung này chưa được hướng dẫn trình tự, thủ tục cụ thể, không bảo đảm đủ cơ sở pháp lý để triển khai. Ngoài ra, Điều 48 Luật Quy hoạch về đánh giá sự phù hợp của dự án chỉ đánh giá với quy hoạch, không có quy định đánh giá với chương trình, dự án thực hiện quy hoạch, gây khó khăn trong thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư và các thủ tục pháp lý tiếp theo.

3. Tiến độ điều chỉnh quy hoạch

3.1. Điều chỉnh cập nhật theo Nghị quyết số 253/2025/QH15

Theo Nghị quyết số 253/2025/QH15 và Nghị định số 272/2026/NĐ-CP ngày 04/7/2026, việc điều chỉnh cập nhật quy hoạch không làm thay đổi quan điểm, mục tiêu, định hướng lớn và không làm tăng tổng công suất lắp đặt theo cơ cấu từng loại hình nguồn điện. Do đó, việc điều chỉnh, bổ sung các dự án nguồn điện, lưới điện, thay thế các dự án điện chậm tiến độ sẽ được xem xét áp dụng theo quy định này.

Hiện nay, tổng công suất các dự án nhiệt điện than chậm tiến độ khoảng 6.620 MW, bao gồm Nhà máy Nhiệt điện than Nam Định I (1.200 MW), Quảng Trị (1.320 MW), Vĩnh Tân III (1.980 MW) và Sông Hậu II (2.120 MW). Bộ Công Thương sẽ rà soát quy mô các dự án chậm tiến độ để đề xuất thay thế, hoặc nghiên cứu phát triển các nguồn điện than quy mô hợp lý kèm theo lộ trình thu hồi, xử lý khí thải theo đúng chủ trương tại Kết luận 18-KL/TW của Hội nghị lần thứ 2 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV.

3.2. Tiến độ cụ thể

Bộ Công Thương đã giao Viện Năng lượng phối hợp với Viện Dầu khí Việt Nam làm đơn vị tư vấn xây dựng hồ sơ điều chỉnh quy hoạch. Dự kiến, dự thảo hồ sơ điều chỉnh quy hoạch sẽ hoàn thành vào ngày 30/9/2026. Về phê duyệt, dự kiến sẽ được rà soát và phê duyệt sau khi Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Điện lực được Quốc hội thông qua, tại Kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa XVI.

4. Kiến nghị của Bộ Công Thương

Bộ Công Thương kiến nghị Đảng ủy Chính phủ xem xét, cho phép:

1. Áp dụng điều chỉnh Quy hoạch điện VIII theo trình tự thủ tục rút gọn theo quy định tại Điều 54 Luật Quy hoạch, để điều chỉnh kịp thời, bảo đảm tiến độ triển khai các bước tiếp theo.

2. Đồng ý chủ trương bổ sung các nguồn điện thay thế khả thi, phù hợp với thực tế, nhất là các nguồn điện nền, trong đó có tính đến phát triển các nguồn điện than quy mô hợp lý kèm theo lộ trình thu hồi, xử lý khí thải theo Kết luận 18-KL/TW.

3. Cho phép ban hành danh mục các dự án điện khẩn cấp, bao gồm các dự án chưa được quy hoạch để làm cơ sở triển khai thực hiện theo quy định, nhằm xử lý vướng mắc tại Điều 14 Nghị định số 56/2025/NĐ-CP ngày 03/3/2025, theo đó dự án điện khẩn cấp phải được điều chỉnh, bổ sung quy hoạch.