Báo cáo chiến lược về hydro xanh: Từ sản xuất đến giá trị kinh tế

Annie Nguyễn – 05/07/2026

Maritime & Logistics Consulting Group (MLCG) vừa công bố báo cáo chiến lược mang tên "Green Hydrogen - From Production to Economic Value", do ông Eduardo Lugo, Chủ tịch kiêm Tổng giám đốc, chủ trì biên soạn. Báo cáo nhấn mạnh rằng hydro xanh không nên được coi đơn thuần là một giải pháp chuyển đổi năng lượng, mà đại diện cho một chiến lược tổng thể về cơ sở hạ tầng, công nghiệp và thương mại toàn cầu.

Sản xuất và ứng dụng hydro xanh

Hydro xanh được sản xuất thông qua quá trình điện phân nước bằng điện từ các nguồn năng lượng tái tạo như mặt trời, gió, thủy điện hoặc địa nhiệt. Các công nghệ điện phân chính bao gồm điện phân kiềm, điện phân màng trao đổi proton (PEM) và tế bào điện phân oxit rắn (SOEC), mỗi loại có ưu điểm riêng về hiệu suất, tính linh hoạt và mức độ thương mại hóa.

Mặc dù hydro đã được sử dụng lâu dài làm nguyên liệu công nghiệp trong sản xuất amoniac, methanol và lọc dầu, hydro xanh ngày càng trở nên quan trọng trong các lĩnh vực khó khử carbon như sản xuất thép (DRI), vận tải đường dài, hàng hải, hàng không, lưu trữ năng lượng dài hạn và sản xuất nhiên liệu tổng hợp bền vững như e-methanol và e-kerosene.

Hiện tại, sản lượng hydro phát thải thấp chiếm chưa đến 1% tổng sản lượng hydro toàn cầu, cho thấy khoảng cách lớn giữa tham vọng và thực tế triển khai. Hơn 60 quốc gia đã công bố chiến lược hydro, nhưng nhiều dự án vẫn đối mặt với thách thức về cấp phép, tài chính, cơ sở hạ tầng và nhu cầu.

Tiềm năng hydro xanh tại Mỹ Latinh và Caribe

Khu vực Mỹ Latinh và Caribe (LAC) nổi lên như một trong những khu vực có tiềm năng trở thành nhà sản xuất hydro xanh chi phí thấp nhất toàn cầu, nhờ tỷ lệ điện từ tái tạo khoảng 63%, gần gấp đôi mức trung bình thế giới. Tuy nhiên, khu vực này hiện chỉ chiếm 4-5% nhu cầu hydro toàn cầu.

Trinidad và Tobago hiện là nước tiêu thụ hydro lớn nhất khu vực (khoảng 1,5 triệu tấn/năm), nhưng khi tập trung vào phát triển hydro phát thải thấp, các quốc gia dẫn đầu là Brazil, Chile, Colombia và Uruguay. Hơn 65 dự án hydro xanh đã được công bố ở Mỹ Latinh, với tổng vốn đầu tư đề xuất vượt quá 103 tỷ USD, và con số này đã vượt 200 sáng kiến ở các giai đoạn phát triển khác nhau.

Chile dẫn đầu với hơn 70 dự án, kết hợp nguồn tài nguyên gió và mặt trời tốt nhất thế giới với sự hỗ trợ chính trị rộng rãi. Brazil nổi bật với cơ sở công nghiệp đa dạng, tài nguyên tái tạo phong phú và các cụm cảng lớn như Pecém và Suape. Colombia đang phát triển môi trường pháp lý hỗ trợ, trong khi Argentina và Uruguay cũng có các chiến lược đầy tham vọng. Mexico đã thu hút hơn 20 tỷ USD đầu tư nhưng vẫn thiếu chiến lược hydro quốc gia toàn diện.

Thách thức và chiến lược phát triển

Các rào cản chính bao gồm sự phụ thuộc vào thị trường xuất khẩu, chi phí tài chính cao, thiếu hụt cơ sở hạ tầng, không chắc chắn về quy định và thiếu khung chứng nhận hài hòa. Báo cáo cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của khía cạnh xã hội và khái niệm "Chuyển đổi Công bằng" và "Công lý Hydro" để đảm bảo sự tham gia của cộng đồng và chia sẻ lợi ích công bằng.

Chiến lược phát triển bền vững nhất kết hợp ba hướng tiếp cận bổ sung: thay thế tiêu dùng hydro xám hiện tại bằng các lựa chọn phát thải thấp; theo đuổi có chọn lọc các dự án hướng xuất khẩu ở các quốc gia có lợi thế chi phí; và thúc đẩy các ngành công nghiệp hạ nguồn tạo ra sản phẩm giá trị gia tăng thay vì xuất khẩu hydro như một hàng hóa thô.

Hàm ý chiến lược

Các cảng, hậu cần và vận tải biển đóng vai trò trung tâm trong nền kinh tế hydro. Hầu hết các dự án quy mô lớn trong khu vực đều phụ thuộc vào cảng nước sâu, cơ sở lưu trữ chuyên dụng, bến xuất khẩu amoniac, cơ sở hạ tầng tiếp nhiên liệu và hành lang logistics mới. Báo cáo kết luận rằng hydro xanh không nên được đánh giá chỉ bằng công suất sản xuất, mà bằng khả năng tích hợp năng lượng tái tạo, chính sách công nghiệp, logistics, cơ sở hạ tầng, cảng và thương mại quốc tế vào một chuỗi giá trị phối hợp.