Alpine: Hydro là lựa chọn lý tưởng cho đua xe – nhưng chỉ khi được đốt cháy
Xe chạy bằng hydro đang gặp khó khăn. Tuy nhiên, nguyên mẫu động cơ đốt trong của Alpine đạt công suất 740 mã lực và tốc độ tối đa hơn 330 km/h, làm dấy lên hy vọng về một hạng mục đua xe hoàn toàn mới.
Đây giống như cuộc chiến VHS và Betamax thời hiện đại: xe điện chạy pin đối đầu xe chạy hydro. Dù vẫn còn một số người ủng hộ xe hydro, phần lớn đã công nhận xe điện pin đang chiếm ưu thế.
Nguyên nhân có nhiều. Hydro là nguyên tố dồi dào nhưng thường liên kết với oxy tạo thành nước, cần năng lượng để tách ra thành khí hydro tinh khiết. Chỉ khi sử dụng năng lượng tái tạo mới biến hydro thành nhiên liệu sạch – điều chưa được thực hiện rộng rãi.
Vấn đề lớn hơn là trạm tiếp nhiên liệu. Việc sạc xe điện tuy lâu hơn nhưng nay đã dễ dàng hơn nhiều – chủ xe có thể sạc tại nhà, còn trạm sạc công cộng đã hơn 40.000 điểm tại Anh. Trong khi đó, chỉ còn khoảng 6 trạm tiếp nhiên liệu hydro mở cửa công cộng (giảm từ 10 trạm năm 2019). Shell đã đóng 3 trạm vào năm 2022 do nhu cầu thấp. Hiện tại chỉ có 2 mẫu xe hydro bán tại Anh và Toyota Mirai thậm chí không bán được chiếc nào trong năm 2024.
Tuy vậy, các hãng xe chưa từ bỏ hoàn toàn công nghệ hydro. Alpine – nổi tiếng với xe nhẹ – tin rằng hydro vẫn có tiềm năng, đặc biệt trong đua xe, nếu được đốt cháy trong động cơ đốt trong.
Pierre-Jean Tardy, kỹ sư trưởng công nghệ hydro của Alpine, cho biết: “Trên đường phố, vấn đề chính là mạng lưới tiếp nhiên liệu hydro, phụ thuộc vào chính sách và ý chí xây dựng hạ tầng. Nhưng trong đua xe, vấn đề này không tồn tại.”
Giải đua World Endurance Championship (WEC), bao gồm 24 giờ Le Mans, dự kiến giới thiệu hạng xe chạy hydro (dời lịch từ 2026 sang 2028). Alpine và Toyota đang phát triển nguyên mẫu để tham gia.
Nguyên mẫu của Alpine, mang tên Alpenglow Hy6, không dùng pin nhiên liệu như đa số xe hydro đường phố mà sử dụng động cơ đốt trong chạy hydro, không thải CO₂. Dù tạo ra NOx khi đốt, Alpine cho biết công nghệ xử lý khí thải hiện có thể loại bỏ trước khi ra môi trường.
Ưu điểm lớn cho đua xe là động cơ hydro đốt trong nhẹ hơn pin nhiên liệu cùng công suất. Pin nhiên liệu hiệu suất cao ở tải thấp đến trung bình nhưng giảm khi cần công suất lớn, trong khi động cơ đốt trong lại đạt hiệu suất cao hơn khi tải nặng. Ngoài ra, động cơ đốt trong tản nhiệt dễ hơn, giúp giảm kích thước bề mặt làm mát và lực cản khí động.
Động cơ hydro đốt trong cũng rẻ hơn để sản xuất vì công nghệ đã trưởng thành. Về cơ bản, động cơ này giống động cơ xăng và thậm chí có thể chạy bằng xăng, nhưng hiệu suất thấp hơn. Quan trọng hơn với người hâm mộ là động cơ vẫn tạo ra âm thanh đặc trưng.
Phiên bản Alpenglow ban đầu dùng động cơ 4 xi-lanh, nhưng bản Hy6 mới – “phòng thí nghiệm di động” tập trung cho đua xe – trang bị động cơ V6 tăng áp kép 3.5L, công suất tăng từ 340 mã lực lên 740 mã lực tại 7.600 vòng/phút, tốc độ tối đa trên 330 km/h. Xe chứa 160 lít khí hydro nén 700 bar (6,4 kg). Alpine còn nghiên cứu hydro hóa lỏng để tăng mật độ năng lượng và giảm thời gian nạp nhiên liệu. Tại Le Mans, đội ngũ dự tính mang được 17 kg hydro, đủ chạy khoảng 10 vòng, gần bằng xe đua hạng Hypercar hiện tại.
Tardy cho rằng xe điện pin đang có lợi thế, nhưng tương lai có thể là sự kết hợp công nghệ: “Sẽ có nhiều xe chạy pin, nhưng tùy nhu cầu khách hàng. Xe pin nhiên liệu hydro vẫn có chỗ đứng. Và động cơ đốt trong dùng hydro cũng có vị trí riêng cho các ứng dụng khác nhau.”
Alpenglow Hy6 có thể là bước đệm cho xe đua Le Mans trong tương lai và thúc đẩy mạng lưới hydro. Nhưng thực tế, nhiều người hoài nghi rằng xe hydro đường phố khó khả thi trong ít nhất 20 năm nữa – giống như điều người ta đã nói cách đây 20 năm và 20 năm trước đó.
