Yara: Việc EU đình chỉ CBAM đối với phân bón sẽ là “điều khó hiểu”
Thị trường: Phân bón
Ngày: 09/01/2026
Tác giả: Lizzy Lancaster
Tập đoàn phân bón Na Uy Yara cho biết họ không kỳ vọng Liên minh châu Âu (EU) sẽ đình chỉ Cơ chế điều chỉnh biên giới carbon (CBAM) đối với các sản phẩm phân bón, bất chấp những tranh luận và hiểu nhầm gần đây xoay quanh chính sách này.
Phát biểu tại sự kiện Capital Markets Day của Yara, ban lãnh đạo công ty nhấn mạnh rằng việc đình chỉ CBAM chỉ vài ngày sau khi cơ chế này chính thức có hiệu lực sẽ làm suy yếu mục tiêu cốt lõi của chính sách. Theo Yara, CBAM được thiết kế nhằm phản ánh chi phí carbon mà các nhà sản xuất trong EU đã phải gánh chịu trong nhiều năm thông qua Hệ thống mua bán phát thải (EU ETS).
Trước đó, Ủy ban châu Âu cho biết sẽ ban hành thêm hướng dẫn liên quan đến các điều khoản cho phép tạm thời đình chỉ CBAM, với khả năng áp dụng hồi tố từ ngày 1/1/2026. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng các loại thuế carbon đối với phân bón nhập khẩu có thể bị nới lỏng.
Tuy nhiên, Yara cho rằng điều khoản tại Điều 27a – cho phép đình chỉ CBAM trong trường hợp gây “tổn hại nghiêm trọng” đến thị trường nội khối do những hoàn cảnh bất thường – khó có thể được áp dụng trong trường hợp này. Theo Tổng giám đốc Yara, ông Svein Tore Holsether, việc chi phí carbon được phản ánh vào giá sản phẩm là điều đã được dự báo rõ ràng ngay từ đầu và không thể coi là tình huống khẩn cấp hay bất ngờ.
Yara cũng cảnh báo rằng nếu CBAM bị đình chỉ trong khi các hạn ngạch phát thải miễn phí trong EU ETS tiếp tục bị cắt giảm, năng lực cạnh tranh của các nhà sản xuất phân bón châu Âu sẽ bị suy yếu nghiêm trọng. Điều này có thể dẫn tới gia tăng nhập khẩu các sản phẩm có cường độ carbon cao, làm xói mòn nền tảng công nghiệp của châu Âu và đe dọa an ninh lương thực.
Hiện Yara đã tích lũy khoảng 6 triệu hạn ngạch phát thải EU ETS nhờ các khoản đầu tư nâng cao hiệu quả môi trường, với giá trị ước tính khoảng 500 triệu USD. Công ty cũng đang tìm cách giảm thiểu rủi ro CBAM thông qua các khoản đầu tư và thỏa thuận cung ứng amoniac carbon thấp ngoài châu Âu, bao gồm cả các dự án tại Mỹ.
Theo Yara, thay vì làm suy yếu CBAM, EU nên sử dụng nguồn thu từ cơ chế này để hỗ trợ nông dân, đồng thời đảm bảo nguyên tắc “người gây phát thải phải trả chi phí carbon”.
