Vì sao “điện giá rẻ” là chìa khóa của nền kinh tế hydrogen toàn cầu?
Ngày 8/3/2026
Trong mọi cuộc thảo luận về hydrogen xanh, người ta thường nhắc đến công nghệ điện phân, các dự án gigawatt, hay những khoản đầu tư khổng lồ của các tập đoàn năng lượng. Nhưng nếu bóc tách mọi yếu tố, có một biến số gần như quyết định tất cả: giá điện.
1. Điện – chi phí lớn nhất của hydrogen xanh
Hydrogen xanh được sản xuất thông qua quá trình điện phân nước – sử dụng điện để tách nước thành hydrogen và oxy. Về bản chất, quá trình này đơn giản, nhưng lại tiêu tốn rất nhiều điện năng.
Theo nhiều nghiên cứu trong lĩnh vực Hydrogen Energy, 60–80% chi phí sản xuất hydrogen xanh đến từ điện. Điều đó có nghĩa là:
-
Nếu điện giá 60 USD/MWh, hydrogen xanh gần như không cạnh tranh.
-
Nếu điện giảm xuống 20 USD/MWh, chi phí hydrogen có thể giảm gần một nửa.
Chính vì vậy, CEO của Repsol – Josu Jon Imaz – từng nhấn mạnh rằng hydrogen xanh chỉ thực sự có lãi khi điện ở mức cực thấp.
Nói cách khác:
Hydrogen không phải câu chuyện của điện phân – mà là câu chuyện của điện.
2. Những quốc gia có lợi thế lớn nhất
Nếu điện là yếu tố quyết định, thì bản đồ hydrogen toàn cầu sẽ không được vẽ theo công nghệ, mà theo nguồn điện tái tạo giá rẻ.
Một số khu vực đang nổi lên như “siêu cường hydrogen tương lai”:
-
Australia – năng lượng mặt trời và gió cực dồi dào
-
Saudi Arabia – dự án hydrogen khổng lồ tại NEOM
-
Chile – gió mạnh tại vùng Patagonia
-
Morocco – gần châu Âu và giàu năng lượng tái tạo
Những nơi này có thể sản xuất hydrogen với chi phí thấp hơn đáng kể so với nhiều khu vực công nghiệp truyền thống như Europe hay Japan.
Điều đó tạo ra một xu hướng mới: thương mại hydrogen toàn cầu, tương tự như thị trường LNG hiện nay.
3. Từ hydrogen sang e-fuels và nhiên liệu hàng không
Điện giá rẻ không chỉ giúp sản xuất hydrogen. Nó còn mở đường cho cả một hệ sinh thái nhiên liệu tổng hợp.
Hydrogen có thể kết hợp với CO₂ để tạo ra:
-
e-methanol
-
e-ammonia
-
Sustainable Aviation Fuel (SAF)
Các sân bay và hãng hàng không đang bắt đầu quan tâm đến con đường này. Ví dụ, Bristol Airport gần đây đã nghiên cứu khả năng sản xuất nhiên liệu hàng không bền vững từ điện hạt nhân và hydrogen.
Tất cả những chuỗi giá trị này đều quay về cùng một điểm xuất phát:
nguồn điện sạch – và đặc biệt là điện rẻ.
4. Công nghệ không còn là rào cản lớn
Trong nhiều năm, người ta nghĩ rằng công nghệ điện phân là nút thắt chính. Nhưng hiện nay, các công ty như ITM Power, Nel ASA hay Siemens Energy đã phát triển các hệ thống điện phân ở quy mô hàng trăm megawatt.
Thậm chí, các dự án gigawatt đang được chuẩn bị.
Như Dennis Schulz – CEO của ITM Power – từng chia sẻ khi nói về dự án REFHYNE 2 hydrogen project tại nhà máy lọc dầu của Shell:
“Công nghệ đã sẵn sàng. Vấn đề còn lại là niềm tin – và khả năng triển khai các dự án quy mô lớn.”
Tuy nhiên, ngay cả khi công nghệ đã sẵn sàng, nếu điện vẫn đắt, hydrogen vẫn khó cạnh tranh.
5. Cuộc đua thật sự: ai có điện rẻ nhất?
Tương lai của hydrogen có thể không nằm ở quốc gia có công nghệ tốt nhất, mà ở nơi có:
-
gió mạnh nhất
-
nắng nhiều nhất
-
hạ tầng truyền tải tốt nhất
-
và chi phí điện thấp nhất
Vì vậy, cuộc đua hydrogen toàn cầu thực chất là cuộc đua năng lượng tái tạo giá rẻ.
Kết luận
Nếu phải tóm gọn nền kinh tế hydrogen trong một câu, thì đó là:
Hydrogen xanh không đắt – điện mới là thứ đắt.
Khi điện tái tạo tiếp tục giảm giá, hydrogen sẽ dần trở thành một trụ cột trong quá trình khử carbon của các ngành khó giảm phát thải như thép, hóa chất, vận tải biển và hàng không.
Và đến lúc đó, câu hỏi quan trọng nhất sẽ không còn là:
“Chúng ta có thể sản xuất hydrogen không?”
Mà là:
“Chúng ta có thể sản xuất điện sạch đủ rẻ hay không?”
