Uruguay: 98% điện năng từ năng lượng tái tạo vào năm 2025 – Hình mẫu cho chuyển đổi năng lượng toàn cầu

Ngày 16 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn

Uruguay đã đạt được một cột mốc ấn tượng trong lĩnh vực năng lượng khi 98% điện năng được tạo ra vào năm 2025 đến từ các nguồn tái tạo. Theo chia sẻ của ông Santiago Yanes Díaz, cơ cấu năng lượng của quốc gia Nam Mỹ này bao gồm: 46% thủy điện, 34% năng lượng gió, 14% sinh khối, 4% năng lượng mặt trời và chỉ 2% nhiên liệu hóa thạch.

Tỷ lệ thâm nhập cao của năng lượng tái tạo đã mở ra cơ hội cho các ứng dụng giao thông xanh. Năng lượng sạch này sẽ được sử dụng để cung cấp cho ferry "China Zorrilla", một tàu catamaran chạy điện 100% của hãng Buquebus. Con tàu dài 130 mét, có sức chứa 2.100 hành khách và 225 xe, sẽ được tiếp năng lượng thông qua hai tháp sạc có công suất 7,5 MW liên tục.

Thành tựu của Uruguay là một ví dụ điển hình cho thấy một quốc gia có thể chuyển đổi thành công sang hệ thống năng lượng sạch với tỷ lệ tái tạo áp đảo, mở đường cho các giải pháp giao thông bền vững và trở thành hình mẫu đáng học hỏi trên toàn cầu.

Thông tin tổng quan về nền kinh tế Uruguay

Dưới đây là những nét chính về nền kinh tế Uruguay, một quốc gia Nam Mỹ nổi bật với sự ổn định và chuyển đổi năng lượng thành công.

Quy mô và tăng trưởng kinh tế

• GDP (2025): 85,35 tỷ USD, là mức cao nhất từ trước đến nay .

• GDP bình quân đầu người (2025): Khoảng 19.375 USD .

• Tăng trưởng GDP dự báo: Tăng trưởng kinh tế được dự báo ở mức khiêm tốn, khoảng 1,3% năm 2026 và 1,8% năm 2027, thấp hơn mức tăng trưởng tiềm năng ước tính . Tăng trưởng được hỗ trợ chủ yếu bởi tiêu dùng tư nhân và xuất khẩu .

Điểm mạnh nổi bật

1. Ổn định kinh tế vĩ mô và thể chế:
Uruguay được đánh giá là có những nền tảng kinh tế vĩ mô vững chắc và chất lượng thể chế cao, là điểm khác biệt so với nhiều nước trong khu vực . Nước này có tỷ lệ lạm phát được kiểm soát và khả năng tiếp cận nguồn tài chính quốc tế thuận lợi .

2. Chuyển đổi năng lượng thành công:
Uruguay là một hình mẫu toàn cầu về năng lượng tái tạo. Khoảng 98-99% điện năng được tạo ra từ các nguồn tái tạo (thủy điện, gió, sinh khối, mặt trời) . Thành công này không chỉ giúp giảm chi phí sản xuất điện khoảng một nửa mà còn tạo ra việc làm và thu hút đầu tư nước ngoài .

3. Tăng cường hội nhập quốc tế:

• Thỏa thuận Mercosur-EU: Việc thực thi thỏa thuận thương mại tự do giữa Mercosur và Liên minh châu Âu được kỳ vọng sẽ mở rộng quy mô kinh tế, thu hút đầu tư và nâng cao năng suất cho Uruguay .

• Ngoại giao kinh tế chủ động: Chính phủ đang tích cực thúc đẩy quan hệ thương mại và thu hút đầu tư từ các đối tác lớn như Trung Quốc, Brazil và các nước châu Âu .

Cơ cấu kinh tế

• Xuất khẩu: Tập trung vào nông nghiệp và chế biến nông sản (chiếm khoảng 70% kim ngạch xuất khẩu). Bên cạnh đó, xuất khẩu dịch vụ công nghệ, kinh doanh và chuyên môn đang ngày càng gia tăng .

• Thị trường nội địa nhỏ: Đây là một hạn chế, khiến việc hội nhập quốc tế trở nên đặc biệt quan trọng để mở rộng quy mô kinh tế .

Thách thức và rủi ro

• Tăng trưởng tiềm năng thấp: Thách thức cốt lõi là phải tăng đầu tư và năng suất để nâng cao mức tăng trưởng tiềm năng, thoát khỏi "bẫy thu nhập trung bình" .

• Rủi ro bên ngoài: Nền kinh tế dễ bị tổn thương trước căng thẳng địa chính trị (tác động đến giá năng lượng và vận tải) và biến đổi khí hậu (hiện tượng El Niño ảnh hưởng đến nông nghiệp) .

• Thâm hụt tài khoản vãng lai: Dự kiến sẽ nới rộng vừa phải do nhập khẩu tăng và giá năng lượng cao .

• Thâm hụt tài khóa: Dự kiến vẫn ở mức cao trong năm 2026 trước khi có lộ trình thắt chặt từ năm 2027 .

Đầu tư và dự án trọng điểm

Chính phủ đang thúc đẩy đầu tư thông qua các kế hoạch cơ sở hạ tầng và năng lượng:

• Kế hoạch cơ sở hạ tầng 2,6 tỷ USD giai đoạn 2025-2029 dựa trên hình thức đối tác công-tư (PPP) và nhượng quyền .

• Dự án Hydrogen xanh và nhiên liệu tổng hợp HIF Global (5,3 tỷ USD) tại Paysandú, dự kiến khởi công vào nửa cuối năm 2026 .

• Đầu tư mới hơn 1,2 tỷ USD trong các lĩnh vực du lịch, viễn thông và các ngành khác .

Dân số Uruguay hiện đang ở mức khoảng 3,4 triệu người, thu nhập bình quân đầu người của Uruguay cho thấy nền kinh tế ở mức thu nhập cao, với GDP bình quân đầu người khoảng 19.374 USD (2025) và thu nhập bình quân thực tế khoảng 860 USD/tháng (Q1 2026).