Từ lý thuyết đến thực tế: Sự hồi sinh năng lượng hạt nhân Nhật Bản củng cố triển vọng cho hydro hồng tuần hoàn
Ngày 16 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn
Sự hồi sinh mạnh mẽ của ngành năng lượng hạt nhân Nhật Bản, cùng với các chính sách hỗ trợ và đột phá công nghệ, đang mở ra một tương lai đầy triển vọng cho hydro hồng (pink hydrogen) – loại hydro được sản xuất từ điện hạt nhân – đặc biệt khi được tích hợp với mô hình kinh tế tuần hoàn một phần.
Làn sóng khởi động lại các nhà máy hạt nhân
Theo bài phân tích của Venera N. Anderson trên Illuminem, sự công nhận ngày càng tăng của Nhật Bản về vai trò then chốt của năng lượng hạt nhân đối với an ninh năng lượng và mục tiêu trung hòa carbon vào năm 2050 đã thúc đẩy quá trình tái khởi động các lò phản ứng. Tháng 1 năm 2026, TEPCO đã khởi động lại Tổ máy số 6 của nhà máy điện hạt nhân Kashiwazaki-Kariwa, nhà máy hạt nhân lớn nhất thế giới, sau thời gian dài ngừng hoạt động kể từ sự cố Fukushima năm 2011. Động thái này có thể giảm gần 30% lượng nhập khẩu khí LNG qua eo biển Hormuz, ổn định chi phí năng lượng và thúc đẩy các nỗ lực Chuyển đổi Xanh (GX) của Nhật Bản.
Các kế hoạch mở rộng dài hạn cũng đang được định hình. Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp (METI) đã đề xuất kế hoạch thay thế từ 2 đến 5 lò phản ứng cũ vào những năm 2040 và tổng cộng 11 đến 14 lò vào những năm 2050, đánh dấu lần đầu tiên các mục tiêu thay thế bằng số được thiết lập kể từ năm 2011. Liên đoàn Các Công ty Điện lực Nhật Bản đã công khai ủng hộ lộ trình này, tạo ra tín hiệu hợp tác mạnh mẽ giữa chính phủ và ngành công nghiệp.
Tài trợ chính phủ và chính sách hỗ trợ
Chính phủ Nhật Bản đã phân bổ ngân sách kỷ lục 780 tỷ USD cho năm tài chính 2026, với các khoản chi lớn cho năng lượng thế hệ tiếp theo và Chuyển đổi Xanh. Chương trình "Khu vực Chiến lược GX" cung cấp 13,4 tỷ USD trong 5 năm để trợ cấp đầu tư vào các trung tâm dữ liệu và nhà máy sử dụng năng lượng hạt nhân hoặc tái tạo. METI cũng dành 231 triệu USD để thu hẹp khoảng cách giá cho hydro sạch.
Trong lĩnh vực nghiên cứu, Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Nhật Bản (JAEA) đã phát triển thành công pin lưu trữ dựa trên uranium, có tiềm năng tái chế uranium đã qua sử dụng. Đồng thời, Screen Holdings và Tokyo Gas đã sẵn sàng sản xuất hàng loạt màng phủ xúc tác PEXEM giúp giảm chi phí điện phân PEM, và các nhà nghiên cứu RIKEN đã phát triển chất xúc tác mangan "tự phục hồi" thay thế iridium đắt đỏ, hướng tới thương mại hóa vào năm 2030-2040.
Nước thải - Mắt xích kinh tế tuần hoàn
Một yếu tố quan trọng của khái niệm hydro hồng tuần hoàn là việc sử dụng nước thải đã qua xử lý từ các nhà máy xử lý nước hiện đại làm nguồn nước cho sản xuất hydro. Thị trường xử lý nước và nước thải của Nhật Bản dự kiến tăng từ 9,8 tỷ USD (2024) lên 15,75 tỷ USD vào năm 2033. Các chương trình như B-DASH của Cơ quan Cấp thoát nước Nhật Bản (JSWA) và các dự án thí điểm tích hợp AI và giám sát vệ tinh đang thúc đẩy đổi mới trong lĩnh vực này.
Sự kết hợp giữa năng lượng hạt nhân tái sinh, các chính sách hỗ trợ, đột phá công nghệ và tiềm năng tích hợp với hệ thống nước thải hiện đại đang tạo ra một hệ sinh thái thuận lợi cho sự phát triển của hydro hồng tuần hoàn tại Nhật Bản. Các kế hoạch của TEPCO nhằm xây dựng các nhà máy sản xuất hydro hồng gần Kashiwazaki-Kariwa, dự kiến bắt đầu sản xuất vào khoảng năm 2030, là một bước đi cụ thể hóa chiến lược này.
