Từ Glasgow đến Antalya – Hydro trong dòng chảy chính sách khí hậu toàn cầu

Từ Glasgow đến Antalya – Hydro trong dòng chảy chính sách khí hậu toàn cầu

Ngày 25 tháng 7 năm 2026

Ban Thư ký VAHC

Hành trình từ COP26 tại Glasgow (2021) đến COP31 sắp diễn ra tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ (tháng 11/2026) đã chứng kiến sự chuyển mình của hydro từ một giải pháp kỹ thuật tiềm năng thành trụ cột chiến lược trong các cuộc đàm phán khí hậu toàn cầu.

COP26 Glasgow (2021) – Khoảnh khắc bước ngoặt

COP26 đánh dấu lần đầu tiên hydro được xác định là giải pháp đột phá cho các ngành công nghiệp khó giảm phát thải (hard-to-abate) như sản xuất thép, vận tải biển, hàng không và hóa chất.

• 28 tập đoàn toàn cầu từ các lĩnh vực khai khoáng, năng lượng, sản xuất xe và thiết bị, và dịch vụ tài chính đã cam kết thúc đẩy nhu cầu và nguồn cung hydro khử carbon. Các cam kết này tương đương gần một phần tư tiềm năng khử carbon của hydro vào năm 2030, ước tính khoảng 800 triệu tấn CO₂ mỗi năm.

• 5 hiệp hội hydro hàng đầu (gồm Australian Hydrogen Council, H2KOREA, Renewable Hydrogen Alliance, Colorado Hydrogen Network, Canadian Hydrogen and Fuel Cell Association) kêu gọi các nước tham dự COP26 đưa ra chính sách rõ ràng để hỗ trợ đầu tư vào hydro và mở khóa các hợp tác mới.

• Hơn 40 quốc gia ký kết các tuyên bố cam kết phát triển hợp tác hydro toàn cầu, với tổng cam kết đầu tư vượt quá 300 tỷ USD vào năm 2030.

• IRENA và Diễn đàn Kinh tế Thế giới ra mắt bộ công cụ lộ trình hydro xanh, nhằm hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách ưu tiên phát triển hydro xanh.

• Việt Nam cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050, biến mục tiêu quốc tế thành khuôn khổ chính sách trong nước và tham gia Quan hệ Đối tác Chuyển đổi Năng lượng Công bằng (JETP).

COP27 Sharm El-Sheikh (2022) – Đưa hydro vào Global South

COP27 là lần đầu tiên COP được tổ chức tại Global South, mang đến cơ hội tiếp cận tốt hơn với tiếng nói của châu Phi.

• Hội nghị bàn tròn cấp cao do Tổng thống Ai Cập Abdel Fattah El-Sisi và Thủ tướng Đức Olaf Scholz chủ trì, với sự tham gia của hơn 20 nguyên thủ quốc gia châu Âu và châu Phi, lãnh đạo IEA, IRENA và UNIDO.

• Diễn đàn Hydro Tái tạo Toàn cầu (Global Renewable Hydrogen Forum) được công bố – một sáng kiến đa phương do COP27 và Bỉ khởi xướng, nhằm xây dựng năng lực, vượt qua thách thức và thúc đẩy áp dụng tiêu chuẩn toàn cầu tại các nước đang phát triển.

• EU và Ai Cập thiết lập quan hệ đối tác chiến lược về hydro tái tạo, chuẩn bị nền tảng cho quá trình chuyển đổi năng lượng công bằng tại Ai Cập.

• Nam Phi, Namibia và Mauritania nổi lên như những điểm sáng về hydro tại châu Phi, với Namibia công bố Chiến lược Hydro xanh và các dự án amoniac tái tạo 100 MW.

COP28 Dubai (2023) – Cơ chế chứng nhận toàn cầu

COP28 đạt được bước tiến quan trọng nhất về thể chế hóa thị trường hydro toàn cầu.

• Tuyên bố COP28 về Sự công nhận lẫn nhau của các Chương trình Chứng nhận Hydro và Dẫn xuất được hơn 30 quốc gia ký kết. Tuyên bố nhằm tạo điều kiện cho sự công nhận lẫn nhau giữa các chương trình chứng nhận, giúp thúc đẩy thị trường hydro toàn cầu. Con số cuối cùng là 37 quốc gia tham gia.

• Đặc tả Kỹ thuật ISO 19870 về phương pháp xác định phát thải khí nhà kính liên quan đến sản xuất và vận chuyển hydro được công bố bởi Tổ chức Tiêu chuẩn hóa Quốc tế (ISO).

• Một loạt sáng kiến được khởi động nhằm đẩy nhanh thương mại hóa hydro, giữ mục tiêu 1,5°C trong tầm tay và mở khóa lợi ích kinh tế-xã hội từ chuỗi giá trị xuyên biên giới.

• Việt Nam tiếp tục củng cố cam kết, với Thủ tướng Phạm Minh Chính tham gia Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam bên lề COP28.

COP29 Baku (2024) – Tuyên bố Hydro và các cam kết năng lượng

COP29 tiếp tục đưa hydro vào trung tâm các cam kết năng lượng toàn cầu.

• Tuyên bố Hydro COP29 được ban hành để duy trì sự chú ý vào việc thống nhất các nguyên tắc cho thị trường hydro sạch, với hơn 60 quốc gia tham gia.

• Cam kết Lưu trữ Năng lượng và Lưới điện Toàn cầu COP29 đặt mục tiêu tăng công suất lưu trữ năng lượng lên 1.500 GW vào năm 2030 và xây dựng/nâng cấp hơn 80 triệu km lưới điện vào năm 2040.

• Cam kết Khu vực và Hành lang Năng lượng Xanh COP29 thúc đẩy phát triển các trung tâm năng lượng tái tạo và đường dây truyền tải.

• Azerbaijan khẳng định vị thế là đối tác tiềm năng của EU trong quá trình chuyển đổi sang hydro xanh.

• Mục tiêu tài chính Baku 300 tỷ USD được coi là một kết quả lịch sử.

COP30 Belém (2025) – Từ cam kết đến hành động

COP30 tại Belém, Brazil, đánh dấu bước chuyển từ cam kết sang triển khai thực tế.

• Bỉ và Brazil ký biên bản ghi nhớ hợp tác về hydro xanh, trong đó hydro xanh sản xuất tại Brazil sẽ được vận chuyển sang Bỉ, và Bỉ sẽ chia sẻ chuyên môn với Brazil. Hai bên sẽ thành lập lực lượng đặc nhiệm để khám phá khả năng xây dựng chuỗi cung ứng hydro xanh và các dẫn xuất.

• Cam kết Belém 4x về Nhiên liệu Bền vững được theo dõi sát sao.

• Các thỏa thuận tài chính tiếp tục được củng cố thông qua lộ trình Baku-to-Belem hướng tới mục tiêu 1.300 tỷ USD.

COP31 Antalya (2026) – Kỳ vọng về một "COP Thực thi"

COP31 dự kiến diễn ra tại Antalya, Thổ Nhĩ Kỳ, từ ngày 9 đến 20 tháng 11 năm 2026, với kỳ vọng trở thành một "COP Thực thi" – nơi các quyết định không chỉ được đưa ra mà còn được chuyển thành hành động cụ thể.

• Bộ trưởng Murat Kurum, Chủ tịch COP31 được chỉ định, nhấn mạnh: "Thời gian chỉ đặt ra các mục tiêu đã qua" và nhiệm vụ hiện tại là "tăng tốc thực hiện".

• Hydro sẽ tiếp tục là chủ đề trọng tâm, đặc biệt trong bối cảnh Thổ Nhĩ Kỳ hợp tác với Ngân hàng Thế giới để khử carbon ngành thép bằng Hydro xanh.

• Hội nghị Chuyên đề IAEE COP sẽ diễn ra từ ngày 11 đến 14 tháng 11 năm 2026 tại Antalya.

• Mục tiêu nâng tỷ lệ điện khí hóa toàn cầu lên 35% vào năm 2035 được đặt ra, tác động trực tiếp đến chiến lược phát triển của ngành hydro.

Tóm lược hành trình hydro qua các COP

Hành trình từ Glasgow đến Antalya cho thấy hydro đã đi từ chỗ được nhìn nhận như một giải pháp kỹ thuật đầy hứa hẹn đến chỗ trở thành một phần không thể thiếu của kiến trúc chính sách khí hậu toàn cầu – với các cơ chế chứng nhận, hợp tác song phương và đa phương, và các cam kết tài chính cụ thể đang dần được định hình.