Trung Quốc hiện thực hóa sản xuất protein từ hydrogen và CO₂ làm thức ăn thủy sản – Bước tiến song hành cùng Phần Lan trong cuộc cách mạng "thực phẩm từ không khí"

Trung Quốc hiện thực hóa sản xuất protein từ hydrogen và CO₂ làm thức ăn thủy sản – Bước tiến song hành cùng Phần Lan trong cuộc cách mạng "thực phẩm từ không khí"

Ngày 27 tháng 7 năm 2026

Annie Nguyễn

Ngày 13 tháng 7 năm 2026, tại thành phố Xích Phong, khu tự trị Nội Mông, Trung Quốc, dự án "Trình diễn Kết nối Trực tiếp Điện xanh – Sản xuất Hydro xanh – Sản xuất Protein vi sinh vật" đã chính thức được ký kết. Dự án do Công ty TNHH Năng lượng Tái tạo Hoa Điện Mông Đông (Huadian Mengdong Renewable Energy) làm chủ đầu tư, với tổng vốn đầu tư khoảng 7,5 tỷ nhân dân tệ, quy hoạch xây dựng hệ thống tích hợp phong điện - quang điện - lưu trữ với công suất 73,25 MW. Đây là dự án tích hợp quy mô lớn đầu tiên kết hợp giữa sản xuất hydro xanh từ năng lượng tái tạo và chế biến protein vi sinh vật, đánh dấu bước chuyển quan trọng từ nghiên cứu phòng thí nghiệm sang sản xuất công nghiệp quy mô lớn.

Công nghệ và sản lượng

Dự án áp dụng mô hình kết nối trực tiếp điện xanh (green power direct connection), trong đó điện từ phong điện và quang điện được cấp trực tiếp đến nhà máy qua đường dây chuyên dụng. Dự án sử dụng công nghệ lõi tự chủ của Hoa Điện Khoa Công (Huadian Science and Technology), kết hợp hydro xanh với CO₂ từ khí thải công nghiệp thông qua quá trình lên men vi sinh vật để chuyển hóa thành protein vi sinh vật chất lượng cao.

Khi đi vào vận hành, dự án dự kiến:

• Sản xuất 15.000 tấn protein vi sinh vật mỗi năm

• Tiêu thụ khoảng 45.000 tấn CO₂ mỗi năm

Sản phẩm protein vi sinh vật có hàm lượng protein thô đạt 65-70%, tỷ lệ tiêu hóa protein đạt 91,3% – chất lượng tương đương với bột cá nhập khẩu cao cấp, đồng thời có lợi thế giá cả đáng kể với chi phí thấp hơn khoảng 30% so với bột cá sản xuất trong nước. Protein vi sinh vật từ dự án có thể được sử dụng làm thức ăn thủy sản, thay thế bột cá nhập khẩu, giải quyết bài toán "phụ thuộc nhập khẩu" chiến lược.

Phần Lan tiên phong: Solar Foods và cuộc cách mạng "thực phẩm từ không khí"

Trước khi Trung Quốc hiện thực hóa sản xuất protein từ hydrogen và CO₂ cho thức ăn thủy sản, Phần Lan đã đi tiên phong trong lĩnh vực sản xuất protein từ hydrogen và CO₂ cho thực phẩm con người. Công ty khởi nghiệp công nghệ thực phẩm Phần Lan Solar Foods đã phát triển loại protein mang tên Solein® – một loại protein đa năng được sản xuất từ CO₂, hydrogen và điện tái tạo thông qua quá trình lên men khí.

Nhà máy Factory 01 và kế hoạch mở rộng

Solar Foods đã vận hành nhà máy thương mại đầu tiên trên thế giới, Factory 01, tại Vantaa, Phần Lan từ tháng 4 năm 2024. Nhà máy đã đạt công suất thiết kế 160 tấn/năm và dự kiến tăng lên 230 tấn/năm vào năm 2026. Mỗi ngày, lò phản ứng sinh học của Factory 01 sản xuất lượng protein Solein tương đương với lượng protein sữa mà một trang trại bò sữa 300 con tạo ra, nhưng hoàn toàn không phụ thuộc vào động vật, đất đai hay điều kiện khí hậu thuận lợi.

Tháng 6 năm 2026, Solar Foods đã nhận được gói tài trợ 77,8 triệu euro từ Chương trình IPCEI của Ủy ban châu Âu để xây dựng nhà máy Factory 02, dự kiến đi vào hoạt động năm 2028.

Solar Food hợp tác với Ajinomoto sản xuất bánh từ protein tạo ra từ CO2 và năng lượng mặt trời

Hợp tác với Ajinomoto: Từ protein đến bánh ngọt

Solar Foods đã thiết lập liên minh chiến lược với Tập đoàn Ajinomoto – tập đoàn thực phẩm hàng đầu Nhật Bản. Hai bên đã cùng phát triển các sản phẩm thực phẩm sử dụng Solein®. Từ năm 2025, thương hiệu Atlr.72® của Ajinomoto đã bán các loại bánh tartlet Mochelie™ tại Singapore – đây là sản phẩm bánh đầu tiên chứa Solein, mở ra kỷ nguyên mới cho thực phẩm từ protein không động vật.

Hợp tác với NASA: Thực phẩm cho phi hành gia trong không gian

Solar Foods đã giành chiến thắng ở hạng mục quốc tế trong Thử thách Thực phẩm Không gian Sâu của NASA (NASA Deep Space Food Challenge). Công nghệ của Solar Foods tích hợp liền mạch với hệ thống hỗ trợ sự sống hiện có trên tàu vũ trụ: hydrogen được tạo ra từ quá trình sản xuất oxy cho phi hành đoàn và CO₂ do phi hành gia thở ra được sử dụng làm nguyên liệu để sản xuất Solein. Hệ thống này tạo ra một vòng tuần hoàn khép kín, loại bỏ nhu cầu thải bỏ chất thải và giảm đáng kể sự phụ thuộc vào nguồn cung cấp thực phẩm từ Trái Đất.

Arttu Luukanen, Phó Chủ tịch Cấp cao phụ trách Không gian và Quốc phòng của Solar Foods, cho biết: "Sứ mệnh của chúng tôi là giải quyết khủng hoảng lương thực toàn cầu. Solein được thiết kế để sử dụng trên Trái Đất, nhưng không gian vũ trụ là bài kiểm tra căng thẳng cuối cùng của nền kinh tế tuần hoàn. Đó vừa là cơ hội để thúc đẩy lịch sử khoa học, vừa là cơ hội để phát triển và đa dạng hóa hoạt động kinh doanh của chúng tôi".

Tương lai: Sản xuất thực phẩm từ không khí và ánh nắng

Công nghệ sản xuất protein từ hydrogen và CO₂ đang mở ra một tầm nhìn đầy hứa hẹn cho tương lai của loài người. Solein của Solar Foods được sản xuất bằng cách sử dụng không khí và điện, không phụ thuộc vào nông nghiệp truyền thống. Quy trình này chỉ sử dụng 0,1% diện tích đất và 1% lượng nước so với sản xuất thịt bò tương đương.

Điều này có nghĩa là:

• Biến sa mạc thành trang trại: Những vùng đất cằn cỗi, đầy nắng có thể trở thành những trang trại sản xuất thực phẩm hiệu quả nhất trên Trái Đất, chỉ cần có năng lượng tái tạo, CO₂ và hydrogen.

• Tự chủ thực phẩm trong không gian: Các phi hành gia trên các sứ mệnh dài ngày đến Mặt Trăng và Sao Hỏa có thể tự sản xuất thực phẩm ngay trong không gian, sử dụng chính CO₂ họ thở ra và hydrogen từ hệ thống hỗ trợ sự sống.

• Giảm áp lực lên nông nghiệp: Giải phóng đất đai và nguồn nước cho các mục đích khác, đồng thời giảm phát thải khí nhà kính từ nông nghiệp và chăn nuôi.

Kết luận

Từ dự án của Hoa Điện Mông Đông sản xuất 15.000 tấn protein vi sinh vật mỗi năm cho thức ăn thủy sản tại Trung Quốc, đến nhà máy Factory 01 của Solar Foods tại Phần Lan và hợp tác với Ajinomoto để tạo ra những chiếc bánh tartlet đầu tiên chứa Solein, và những kế hoạch đưa công nghệ này lên không gian cùng NASA – tất cả đang vẽ nên một bức tranh tươi sáng về tương lai của ngành thực phẩm.

Loài người đang tiến gần hơn bao giờ hết đến khả năng sản xuất thực phẩm từ không khí và ánh nắng. Những sa mạc cằn cỗi đầy nắng có thể trở thành những trang trại sản xuất thực phẩm tốt nhất trên mặt đất. Và trong không gian, con người có thể tự chủ thực phẩm, mở ra kỷ nguyên chinh phục vũ trụ mới. Cuộc cách mạng "thực phẩm từ không khí" đã bắt đầu – và nó đang đến gần hơn chúng ta nghĩ.