Thúc đẩy sự bùng nổ trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á
25/02/2026
Bang Johor ở Malaysia là một vùng đất bằng phẳng, được bao phủ bởi rừng rậm, từ lâu đã là một nhà sản xuất chính dầu cọ, cao su và các loại cây trồng khác như chuối. Ngày nay, sự chú ý đang chuyển sang một loại "trái cây chín" mới dễ hái nhất trong khu vực — nhu cầu ngày càng tăng đối với các trung tâm dữ liệu mới.
Với chi phí đất đai thấp hơn và năng lượng rẻ hơn so với nước láng giềng Singapore, thủ phủ Johor Bahru đang nổi lên như một trung tâm quan trọng cho các trung tâm dữ liệu cung cấp năng lượng cho nền kinh tế kỹ thuật số, điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo (AI) của Đông Nam Á.
Sự chuyển đổi của Johor thành một hành lang cơ sở hạ tầng kỹ thuật số là dấu hiệu của một xu hướng rộng hơn trên nhiều nền kinh tế khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Khi nhu cầu về AI tăng vọt, các công ty công nghệ đang đầu tư vào các cơ sở mới trong khu vực. Đồng thời, nhiều công ty và quốc gia cũng coi việc khử carbon trong sản xuất điện là chìa khóa cho tham vọng đạt mục tiêu phát thải ròng bằng không của họ.
Cân bằng giữa dự báo về sự gia tăng nhu cầu điện năng và một tương lai năng lượng bền vững đang ngày càng trở thành ưu tiên hàng đầu của các chính phủ trong khu vực.
Mặc dù phần lớn Johor được bao phủ bởi rừng rậm, thủ phủ của nó lại là một trung tâm kinh doanh và công nghiệp lớn.
Với các cây cầu nối liền eo biển Johor với Singapore, Johor Bahru đóng vai trò là cầu nối – cả nghĩa đen và nghĩa bóng – với quốc đảo này, đặc biệt là kể từ khi Khu kinh tế đặc biệt Johor-Singapore được thành lập gần đây nhằm tăng cường kết nối giữa hai quốc gia.
Singapore là một trung tâm dữ liệu hàng đầu ở Đông Nam Á, hiện đang nắm giữ khoảng 60% tổng công suất của khu vực. Tuy nhiên, khả năng tiếp nhận thêm các cơ sở quy mô lớn của nước này bị hạn chế do diện tích tương đối nhỏ và sự phụ thuộc vào nguồn năng lượng nhập khẩu.
Chỉ cách vài km ở điểm gần nhất, Johor Bahru đang được hưởng lợi từ điều này. Nơi đây đã thu hút được các khoản đầu tư lớn từ các công ty công nghệ – nhiều trong số đó là của Trung Quốc – bao gồm cả sự hợp tác giữa nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây Oracle của Mỹ và ByteDance, chủ sở hữu của TikTok.
Thỏa thuận trị giá hàng tỷ đô la đó được cho là yếu tố thúc đẩy sự chuyển mình của Johor thành một trong những trung tâm trí tuệ nhân tạo (AI) lớn nhất thế giới. Johor không phải là trường hợp cá biệt – nhiều công ty công nghệ lớn đang nhắm đến việc mở rộng khắp Đông Nam Á.
Các công ty công nghệ của Mỹ, nhiều công ty trong số đó có trụ sở chính tại châu Á ở Singapore, nằm trong số những công ty đang tăng cường đầu tư. Ngoài Malaysia, các thỏa thuận quan trọng bao gồm đầu tư vào Thái Lan dưới hình thức kế hoạch cơ sở hạ tầng trung tâm dữ liệu và điện toán đám mây trị giá 1 tỷ đô la của Google, cam kết 5 tỷ đô la của Amazon Web Services để mở rộng cơ sở hạ tầng tại cùng quốc gia này, và khoản chi 1,7 tỷ đô la của Microsoft cho điện toán đám mây và AI tại Indonesia.
Đến năm 2028, dự đoán rằng cả Malaysia và Indonesia sẽ vượt qua Singapore về thị phần công suất trung tâm dữ liệu tổng thể ở Đông Nam Á.
Cầu nối giữa Johor và Singapore là một trong những cửa khẩu biên giới đường bộ nhộn nhịp nhất thế giới.
Nguyên nhân bùng nổ: Tại sao lại là Đông Nam Á? Khi Đông Nam Á xây dựng năng lực của mình, tốc độ tăng trưởng thị trường trung tâm dữ liệu dự kiến sẽ vượt xa mức trung bình toàn cầu trong vài năm tới.
Có một số yếu tố thúc đẩy điều này. Các trung tâm dữ liệu là cơ sở hạ tầng quan trọng sẽ hỗ trợ sự tăng trưởng mạnh mẽ về nhu cầu kỹ thuật số trong khu vực khi dân số trẻ, am hiểu công nghệ đón nhận thương mại điện tử và các dịch vụ tài chính công nghệ, và các chính phủ xây dựng cơ sở hạ tầng kỹ thuật số và cần nhiều dữ liệu được lưu trữ tại địa phương.
Trong khi đó, chi phí xây dựng có thể thấp hơn khoảng 20% so với mức trung bình toàn cầu ở các quốc gia như Malaysia và Indonesia. Và trong bối cảnh bất ổn địa chính trị, nhiều quốc gia trong khu vực được coi là cung cấp môi trường ổn định và thuận lợi, điều này hấp dẫn các doanh nghiệp đang tìm cách đa dạng hóa nơi đặt trung tâm dữ liệu của họ.
Vị trí địa lý gần gũi của Đông Nam Á với các nền kinh tế lớn, bao gồm Úc, Trung Quốc, Ấn Độ và Nhật Bản, giúp khu vực này trở thành một cơ sở tốt để phục vụ các khách hàng toàn cầu như vậy. Đối với các công ty xây dựng trung tâm dữ liệu để hỗ trợ trí tuệ nhân tạo (AI), điều này có thể làm cho khu vực trở nên hấp dẫn đối với các nhiệm vụ như đào tạo mô hình AI, vốn không bị hạn chế bởi độ trễ và do đó, về lý thuyết, có thể được thực hiện ở bất cứ đâu.
Lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á dự kiến sẽ tăng vọt
Đẩy mạnh sự phát triển kỹ thuật số của Đông Nam Á
Khi công suất của các trung tâm dữ liệu ở Đông Nam Á tăng lên, nhiều câu hỏi đã được đặt ra về việc làm thế nào để đáp ứng được sự gia tăng nhu cầu điện năng đi kèm.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), lượng điện tiêu thụ của các trung tâm dữ liệu trong khu vực sẽ tăng hơn gấp đôi vào năm 2030. Tuy nhiên, lưới điện cung cấp cho các cơ sở này hiện đang phụ thuộc rất nhiều vào nhiên liệu hóa thạch, làm tăng nguy cơ phát thải.
Theo một báo cáo từ tổ chức nghiên cứu năng lượng Ember, năng lượng mặt trời và gió có thể đáp ứng tới 30% nhu cầu điện của các trung tâm dữ liệu trong khu vực vào năm 2030. Nhưng cần thêm những gì nữa? Vì điện toán đám mây và trí tuệ nhân tạo cần nguồn điện ổn định suốt ngày đêm, nhiều chuyên gia cho rằng khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) có thể giúp các quốc gia đáp ứng nhu cầu trong ngắn hạn. Các dự án như Lưới điện ASEAN, được thiết kế để tạo ra an ninh năng lượng trên toàn khu vực thông qua giao dịch điện xuyên biên giới và quản lý tài nguyên, cũng đang được triển khai.
Việc chia sẻ thông tin sẽ góp phần cung cấp cơ sở hạ tầng bền vững mà các trung tâm dữ liệu cần.
Vai trò quan trọng của hiệu quả năng lượng
Việc tăng hiệu quả năng lượng của các cơ sở cũng sẽ đóng một vai trò lớn, và ở đây hệ thống làm mát là một yếu tố then chốt — đặc biệt là khi khí hậu nhiệt đới của Đông Nam Á đặt ra những yêu cầu đáng kể đối với các hệ thống này.
Tập đoàn Mitsubishi Heavy Industries (MHI) là một trong những công ty có công nghệ hàng đầu trong lĩnh vực này. Máy làm lạnh ly tâm của họ, giúp tiết kiệm năng lượng trong hệ thống điều hòa không khí, được sử dụng ở nhiều quốc gia trong khu vực Châu Á Thái Bình Dương, bao gồm cả Malaysia và trong một hệ thống làm mát khu vực tại Marina Bay, Singapore.
Công ty cũng đang nghiên cứu việc tích hợp các hệ thống làm mát bằng chất lỏng trực tiếp cho chip vào thiết bị trung tâm dữ liệu của mình. Với việc GPU/CPU xử lý dữ liệu AI hoạt động nóng hơn 5-10 lần so với CPU truyền thống, công nghệ này dự kiến sẽ ngày càng quan trọng khi AI tiếp tục bùng nổ.
Từ Singapore đến Johor và xa hơn nữa, Đông Nam Á đang nổi lên như một cường quốc trung tâm dữ liệu. Khi các khoản đầu tư tăng lên, việc đảm bảo các cơ sở mới có thể hoạt động bền vững sẽ trở nên quan trọng hơn.
