THU NƯỚC TỪ SƯƠNG MÙ: GIẢI PHÁP BỀN VỮNG CHO KHỦNG HOẢNG NƯỚC TOÀN CẦU

Ngày 22/02/2026

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu và khan hiếm nước ngày càng nghiêm trọng, công nghệ thu nước từ sương mù (fog harvesting) đang nổi lên như một giải pháp đơn giản nhưng hiệu quả cho nhiều cộng đồng khô hạn trên thế giới.

Công nghệ hoạt động như thế nào?

Thu nước từ sương mù sử dụng các tấm lưới lớn đặt thẳng đứng, thường được lắp đặt trên sườn núi hoặc khu vực ven biển có nhiều sương mù. Khi gió mang theo sương mù – thực chất là các đám mây ở tầng thấp – đi qua lưới, các giọt nước li ti sẽ bám vào sợi lưới, kết tụ thành giọt lớn và chảy xuống máng hứng phía dưới. Nước sau đó được dẫn qua hệ thống ống đến bể chứa, chủ yếu nhờ trọng lực, không cần điện hay bơm.

Hệ thống này có chi phí đầu tư thấp và hầu như không phát sinh chi phí vận hành.

Hiệu quả thực tế

Tại sa mạc Atacama ở Chile, các hệ thống lưới sương mù đã cung cấp hàng trăm lít nước mỗi ngày cho các cộng đồng nhỏ. Tương tự, tại vùng ven biển khô hạn của Peru và một số khu vực miền núi ở Morocco, công nghệ này đã giúp cải thiện đáng kể khả năng tiếp cận nước sạch.

Tùy thuộc vào mật độ sương và tốc độ gió, một tấm lưới diện tích khoảng 40 m² có thể thu được từ 200 đến 600 lít nước mỗi ngày trong điều kiện thuận lợi.

Lợi ích xã hội và môi trường

Nguồn nước thu được thường khá sạch do được hình thành tự nhiên từ hơi nước trong khí quyển. Sau khi lọc và khử trùng cơ bản, nước có thể đáp ứng tiêu chuẩn sử dụng sinh hoạt.

Công nghệ này đặc biệt có ý nghĩa đối với phụ nữ và trẻ em ở vùng xa, những người thường phải đi hàng giờ mỗi ngày để lấy nước. Ngoài nhu cầu sinh hoạt, nước từ sương mù còn hỗ trợ trồng trọt quy mô nhỏ, phục hồi thảm thực vật và chống sa mạc hóa.

Không sử dụng năng lượng hóa thạch, không khai thác nước ngầm và không tạo phát thải carbon, thu nước từ sương mù được xem là một trong những giải pháp “kỹ thuật dựa vào tự nhiên” đầy triển vọng trong bối cảnh thích ứng với biến đổi khí hậu.

Thách thức và giới hạn

Tuy nhiên, công nghệ này chỉ phù hợp tại các khu vực có tần suất sương mù cao và điều kiện gió ổn định. Tại những vùng nội địa khô nóng không có sương mù thường xuyên, hiệu quả sẽ rất thấp. Ngoài ra, lưới thu cần được bảo trì định kỳ để loại bỏ bụi, muối biển hoặc cát.

Dù không thể thay thế hoàn toàn các hệ thống cấp nước truyền thống, fog harvesting đang chứng minh rằng những giải pháp đơn giản, chi phí thấp vẫn có thể tạo ra tác động lớn trong cuộc chiến chống khủng hoảng nước toàn cầu.