Thất Bại Của Dự Án HyScale100: Hồi Chuông Cảnh Tỉnh Cho Ngành Công Nghiệp Hydro Xanh

Ngày 14 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn

Dự án HyScale100 tại Đức, với công suất 2,1 GW và gần 900 triệu euro hỗ trợ từ chính phủ liên bang và bang Schleswig-Holstein, đã chính thức bị hủy bỏ. Đây không chỉ là một dự án hydro thất bại khác trong danh sách ngày càng dài các dự án bị trì hoãn hoặc từ bỏ, mà còn là một hồi chuông cảnh tỉnh cho toàn ngành. Dự án được thiết kế để cung cấp hydro cho nhà máy lọc dầu Heide, kết hợp với CO₂ thu hồi để sản xuất nguyên liệu hóa học và e-methanol - những ứng dụng được coi là phù hợp và đáng tin cậy nhất cho hydro. Tuy nhiên, ngay cả với sự hỗ trợ tài chính khổng lồ, dự án vẫn không thể vượt qua rào cản kinh tế.

Bài học từ sự thất bại của HyScale100:

1. Hỗ trợ tài chính không đủ để bù đắp chi phí vận hành cao: Các khoản trợ cấp vốn (CAPEX) có thể giúp giảm chi phí đầu tư ban đầu, nhưng chúng không tạo ra khách hàng sẵn sàng trả giá cao hơn cho sản phẩm cuối cùng (như e-methanol hoặc nhiên liệu "xanh"). Nếu không có mức chênh lệch giá (green premium) trên thị trường, dự án sẽ không bền vững về mặt tài chính trong dài hạn.

2. Hiệu quả năng lượng thấp và chi phí cao: Hydro xanh sản xuất từ điện phân nước chịu tổn thất năng lượng lớn theo các định luật nhiệt động lực học. Quá trình chuyển đổi từ điện sang hydro và sau đó sang các sản phẩm khác (như methanol) tiêu tốn 65-80% năng lượng đầu vào. Trong khi đó, hydro xám (từ khí tự nhiên) vẫn rẻ hơn nhiều, và các cơ chế định giá carbon hiện tại (như EU ETS) chưa đủ mạnh để thu hẹp khoảng cách giá.

3. Sự không nhất quán trong chính sách: Chính phủ Đức và các nhà hoạch định chính sách châu Âu đã hứa hẹn về một lộ trình quy định ổn định (bao gồm giá carbon tăng dần, cơ chế điều chỉnh biên giới carbon - CBAM, và tín chỉ ETS). Tuy nhiên, từ năm 2025, những cam kết này đã bị nghi ngờ bởi các đề xuất trì hoãn, làm suy yếu ETS và CBAM từ một số chính trị gia và các nhóm vận động hành lang từ các ngành công nghiệp truyền thống. Điều này làm suy giảm niềm tin của nhà đầu tư vào các dự án đòi hỏi vốn đầu tư lớn và thời gian hoàn vốn dài.

Hàm ý cho tương lai: Sự thất bại của HyScale100 cho thấy rằng trợ cấp vốn, dù lớn đến đâu, cũng không thể thay thế cho một thị trường thực sự dành cho các sản phẩm có lượng carbon thấp. Các chuyên gia kêu gọi tập trung vào việc tạo ra nhu cầu và sự sẵn lòng chi trả cho các sản phẩm xanh, như một báo cáo của Deloitte đã chỉ ra và liên minh "Demand Creation" tại châu Âu đang thúc đẩy. Nếu không có sự rõ ràng và nhất quán trong chính sách, các dự án tiên phong sẽ tiếp tục bị hủy bỏ, gây lãng phí nguồn lực và làm chậm quá trình chuyển đổi năng lượng.

Dự án Hydro Xanh Tại Nhà Máy Lọc Dầu Đức Bị Hủy Bỏ Lần Thứ Hai

Ngày 14 tháng 8 năm 2026 | Annie Nguyễn

Dự án hydro xanh HyScale 100 tại nhà máy lọc dầu Heide, Schleswig-Holstein, Đức, đã chính thức bị hủy bỏ lần thứ hai, bất chấp gần 900 triệu euro (khoảng 1,04 tỷ USD) tiền hỗ trợ từ chính phủ liên bang và bang . Dự án có quy mô điện phân lên tới 2,1 GW, nhằm cung cấp hydro xanh để khử carbon cho các ứng dụng hóa dầu và xi măng .

Nguyên nhân thất bại

Theo Bộ Chuyển đổi Năng lượng Schleswig-Holstein và các bên liên quan, nguyên nhân chính dẫn đến thất bại là thiếu sự chắc chắn trong quy hoạch (lack of planning certainty) . Mặc dù khoản tài trợ khổng lồ đã được cam kết, nhưng rõ ràng nó không đủ để bù đắp cho những rủi ro kinh tế và sự không ổn định trong chính sách.

Cấu trúc dự án

Dự án HyScale 100 là phiên bản tái khởi động của dự án Westküste 100 trước đó, cũng đã bị hủy bỏ vào năm 2023 do chi phí quá cao . Consortium thực hiện dự án bao gồm Raffinerie Heide, công ty năng lượng Đan Mạch Ørsted, tập đoàn xây dựng Thụy Sĩ Holcim, và Hynamics (chi nhánh hydro của EDF) . Mục tiêu là kết hợp hydro xanh với CO₂ thu hồi từ nhà máy xi măng Holcim để sản xuất e-methanol, cung cấp cho nhà máy olefin tại khu vực .

Bài học và bối cảnh

Thất bại của HyScale 100 phản ánh một vấn đề có tính hệ thống của ngành công nghiệp hydro châu Âu. Chi phí sản xuất hydro xanh vẫn ở mức rất cao, nhu cầu từ thị trường còn yếu, và khung chính sách thiếu tính ổn định cần thiết cho các khoản đầu tư dài hạn, vốn đòi hỏi vốn lớn . Như một chuyên gia từ Cơ quan Năng lượng Đức (dena) đã chỉ ra, đây là bài toán "con gà và quả trứng": nhà sản xuất không đầu tư nếu không có người mua đảm bảo, và người mua không cam kết nếu không có nguồn cung và hạ tầng đáng tin cậy .

Khoản tiền gần 900 triệu euro dành cho HyScale 100 đã không được giải ngân, do đó người nộp thuế không bị thiệt hại trực tiếp . Tuy nhiên, sự sụp đổ của dự án này là một minh chứng rõ ràng rằng trợ cấp vốn CAPEX, dù lớn đến đâu, cũng không thể thay thế cho một thị trường bền vững với mức giá carbon đủ cao và khung chính sách ổn định để thu hẹp khoảng cách chi phí với nhiên liệu hóa thạch