Thách thức Nguyên liệu của Điện phân Hydro Xanh: Rủi ro Iridium và Bạch kim

Biên tập: Annie Nguyễn | Ngày: 20 March 2026

Công nghiệp hydro xanh đang đối mặt với một vấn đề nguyên liệu mà ít được chú ý: các điện phân PEM – công nghệ ưu tiên cho hydro xanh nhờ phản ứng nhanh, độ tinh khiết cao và khả năng thích ứng với năng lượng tái tạo biến đổi – dựa vào iridium và bạch kim theo cách mà nhiều người chưa nhận thức đầy đủ.

Không chỉ là một thành phần duy nhất: oxide iridium phủ lớp xúc tác cực dương; bạch kim phủ lớp PTL để ngăn titanium tạo oxide cách điện; bạch kim cũng bảo vệ các tấm bipolar khỏi ăn mòn trong môi trường axit cao và điện áp cao bên trong stack. Ba vị trí riêng biệt, ba phụ thuộc kim loại quý riêng biệt.

Với lượng iridium hiện tại là 0,5–0,8 g/kW, một dự án điện phân 1 GW tiêu thụ 500–800 kg iridium. Chỉ riêng kế hoạch triển khai PEM năm 2030 có thể sử dụng toàn bộ nguồn cung iridium hàng năm toàn cầu, vốn không thể mở rộng độc lập. Iridium chỉ được khai thác như sản phẩm phụ của khai thác bạch kim; nếu giá iridium tăng mạnh, không ai có thể mở mỏ iridium mới.

Nam Phi chiếm khoảng 80% sản lượng iridium hàng năm và nắm 50% trữ lượng được biết. Đây không chỉ là rủi ro tập trung nguồn cung, mà còn là rủi ro địa chính trị, trên nền kim loại vốn đã biến động mạnh – giá đã tăng hơn 400% trong 5 năm qua.

Ba hướng được nghiên cứu: giảm lượng iridium trên mỗi điện phân, thay thế một phần bằng xúc tác hỗn hợp ruthenium-iridium hoặc các oxit phong phú trên Trái Đất như cobalt-manganese, và tái chế vòng kín các stack đã hết tuổi thọ. Cả ba đều khả thi nhưng chưa ở quy mô thương mại.

Cuộc thảo luận về dự án hydro xanh thường xoay quanh LCOH, giá năng lượng tái tạo và hợp đồng offtake. Nguy cơ về khoáng chất chiến lược cần được coi trọng ngang bằng, vì hạn chế này không giảm khi mở rộng triển khai – nó càng thắt chặt. Các dự án bạn đánh giá có đang stress-test chuỗi cung ứng PGM không? Hầu hết thì không.