Phản biện những ngộ nhận về hydro trong công nghệ tên lửa
9/2/2026
Ngày 7/2/2026, trên blog chuyên ngành LH2 Era™, tác giả Matthew E. Moran đã đăng tải bài viết phản biện những quan điểm thiếu chính xác xoay quanh việc sử dụng hydro lỏng (LH2) trong công nghệ tên lửa, đặc biệt sau sự cố rò rỉ hydro trong quá trình thử nghiệm nạp nhiên liệu của Hệ thống Phóng Không gian (SLS) của NASA.
Bài viết xuất hiện trong bối cảnh nhiều ý kiến trên mạng xã hội cho rằng hydro là loại nhiên liệu “lỗi thời” hoặc “không an toàn”, và đề xuất methane lỏng như một giải pháp thay thế ưu việt hơn. Tuy nhiên, theo Moran, phần lớn các nhận định này xuất phát từ sự thiếu hiểu biết về kỹ thuật hàng không vũ trụ.
Hydro – nền tảng của các chương trình không gian lớn
Theo tác giả, hydro kết hợp với oxy lỏng (hydrolox) đã được sử dụng thành công trong nhiều thập kỷ qua. Từ các tầng trên của tên lửa Saturn trong chương trình Apollo, tầng Centaur, tàu con thoi Mỹ, cho đến Ariane 5 và 6 của châu Âu, Delta IV Heavy của Mỹ, H3 của Nhật Bản hay các dòng Trường Chinh của Trung Quốc – hydro vẫn đóng vai trò then chốt.
Ưu điểm lớn nhất của hydro là xung lực riêng cao, giúp tăng hiệu suất đẩy và phù hợp với các nhiệm vụ quỹ đạo cao hoặc không gian sâu. Dù đòi hỏi hệ thống lưu trữ và xử lý phức tạp do đặc tính siêu lạnh và phân tử nhỏ dễ rò rỉ, hydro vẫn là lựa chọn tối ưu cho các tầng trên hiệu suất cao.
Rò rỉ kỹ thuật không đồng nghĩa với thất bại công nghệ
Liên quan đến sự cố rò rỉ hydro trong quá trình thử nghiệm SLS, Moran nhấn mạnh rằng đây là thách thức kỹ thuật thường gặp khi làm việc với nhiên liệu siêu lạnh, đặc biệt tại các điểm kết nối nạp nhiên liệu trước khi phóng. Các sự cố trong thử nghiệm không đồng nghĩa với việc công nghệ không khả thi, mà phản ánh quy trình kiểm chứng nghiêm ngặt nhằm đảm bảo an toàn.
NASA, theo tác giả, luôn đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu, đặc biệt sau các bài học lịch sử từ Apollo 1, Challenger và Columbia. Việc trì hoãn phóng để khắc phục lỗi kỹ thuật là biểu hiện của trách nhiệm, không phải dấu hiệu của sự thất bại.
Methane không phải giải pháp “thần kỳ”
Bài viết cũng phản biện quan điểm cho rằng methane lỏng là giải pháp thay thế hoàn hảo. Mặc dù methane có ưu điểm về mật độ năng lượng thể tích cao hơn hydro và hệ thống lưu trữ đơn giản hơn, nhưng số lượng chuyến bay quỹ đạo thành công sử dụng methane hiện vẫn còn hạn chế so với hydro. Ngoài ra, methane là khí nhà kính mạnh nếu rò rỉ vào khí quyển.
Theo Moran, việc so sánh cần dựa trên dữ liệu kỹ thuật và lịch sử vận hành thực tế, thay vì các tranh luận cảm tính trên mạng xã hội.
Hydro vẫn là lựa chọn chiến lược cho không gian sâu
Kết luận bài viết, tác giả cho rằng hydro tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong các sứ mệnh không gian yêu cầu hiệu suất cao. Những thách thức kỹ thuật liên quan đến hydro đã và đang được các kỹ sư hàng không vũ trụ giải quyết bằng kinh nghiệm và công nghệ tiên tiến.
Trong bối cảnh ngành công nghiệp không gian bước vào giai đoạn cạnh tranh mới, cuộc tranh luận về nhiên liệu tên lửa cần được đặt trên nền tảng khoa học và kỹ thuật, thay vì những nhận định đơn giản hóa từ bên ngoài lĩnh vực chuyên môn.
