Nhật Bản tiến gần cột mốc lịch sử: Sản xuất điện từ tuyết có thể trở thành hiện thực vào năm 2026
Ngày 10 Tháng 1/2026
Nhật Bản – quốc gia có lượng tuyết rơi thuộc hàng lớn nhất thế giới – đang tiến thêm một bước quan trọng trong nỗ lực biến tuyết từ gánh nặng mùa đông thành nguồn năng lượng sạch. Một dự án nghiên cứu do doanh nghiệp công nghệ Forte Co. phối hợp với Đại học Truyền thông Điện tử Tokyo (University of Electro-Communications) đang thử nghiệm công nghệ phát điện từ tuyết tại thành phố Aomori, nơi có lượng tuyết trung bình lên tới hơn 8 mét mỗi năm.
Tuyết – từ chi phí xử lý lớn thành tài nguyên năng lượng
Trong nhiều thập kỷ, tuyết tại các khu vực phía Bắc Nhật Bản chủ yếu được xem là chi phí: chính quyền địa phương phải chi hàng triệu USD mỗi năm để dọn tuyết khỏi đường phố, mái nhà và hạ tầng đô thị. Tuy nhiên, nhóm nghiên cứu Nhật Bản đang tiếp cận tuyết theo một cách hoàn toàn khác: coi nó là “nguồn lạnh tự nhiên” có thể khai thác để phát điện.
Nguyên lý công nghệ: khai thác chênh lệch nhiệt độ
Công nghệ này không tạo điện trực tiếp từ tuyết, mà sử dụng sự chênh lệch nhiệt độ giữa tuyết lạnh và không khí ấm bên ngoài – một nguyên lý nhiệt động học tương tự như phát điện từ địa nhiệt nhiệt độ thấp.
Trong thử nghiệm, tuyết được tích trữ trong các không gian lớn (như hồ bơi bỏ hoang). Hệ thống ống dẫn nhiệt (heat pipes) hút khí lạnh từ khối tuyết và dẫn khí ấm từ môi trường bên ngoài vào một môi chất làm lạnh. Sự chênh lệch nhiệt độ này làm quay tua-bin, từ đó tạo ra điện năng.
Theo ông Koji Enoki, Phó Giáo sư Đại học Truyền thông Điện tử Tokyo – người phát triển hệ thống:
“Chênh lệch nhiệt độ càng lớn thì hiệu suất phát điện càng cao.”
Tiềm năng và giới hạn
Nhóm nghiên cứu cho rằng, về mặt lý thuyết, công nghệ điện từ tuyết có thể đạt hiệu suất tương đương điện mặt trời, trong khi chi phí đầu tư thấp hơn tại các khu vực có tuyết dày và kéo dài. Ngoài ra, hệ thống có lợi thế đặc biệt khi hoạt động mạnh nhất vào mùa đông – thời điểm nhu cầu năng lượng tăng cao nhưng sản lượng điện mặt trời lại giảm.
Tuy nhiên, thách thức lớn nhất hiện nay vẫn là khả năng mở rộng quy mô và tính ổn định kinh tế. Công nghệ này phụ thuộc mạnh vào điều kiện khí hậu địa phương, do đó khó áp dụng đại trà ngoài các vùng có tuyết rơi dày như Aomori, Hokkaido hoặc một số khu vực miền Bắc châu Âu.
Một mảnh ghép mới trong chiến lược chuyển dịch năng lượng
Dù chưa thể thay thế các nguồn năng lượng tái tạo chủ lực như gió hay mặt trời, điện từ tuyết được xem là giải pháp bổ sung mang tính địa phương cao. Trong bối cảnh Nhật Bản theo đuổi mục tiêu trung hòa carbon và đa dạng hóa nguồn năng lượng sau khủng hoảng năng lượng toàn cầu, công nghệ này có thể trở thành một mảnh ghép độc đáo trong hệ sinh thái năng lượng tương lai.
