Nhật Bản thông qua luật yêu cầu lập "kế hoạch tái chế" cho tấm pin năng lượng mặt trời đã qua sử dụng
Ngày 05 tháng 6, 2026 – Annie Nguyễn
Ngày 29 tháng 5 vừa qua, Quốc hội Nhật Bản đã thông qua và ban hành một đạo luật mới, có tên gọi "Luật thúc đẩy tái chế chất thải pin mặt trời". Đạo luật này yêu cầu các doanh nghiệp sản xuất điện mặt trời và các đơn vị có ý định thải bỏ số lượng lớn tấm pin năng lượng mặt trời đã qua sử dụng phải lập "kế hoạch tái chế" dựa trên các tiêu chí do chính phủ đặt ra.
Theo dự báo, từ cuối những năm 2030 trở đi, lượng pin mặt trời thải ra có thể lên tới 500.000 tấn mỗi năm. Hiện nay, chi phí tháo dỡ, tái chế và thu hồi tài nguyên từ pin mặt trời cao hơn đáng kể so với chi phí chôn lấp, và việc phát triển một hệ thống xử lý trên toàn quốc cũng là một thách thức lớn.
Từ "trách nhiệm nhà sản xuất" sang "trách nhiệm người phát sinh"
Ban đầu, dự thảo luật áp dụng nguyên tắc "trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất" (EPR), theo đó các nhà sản xuất hoặc nhà nhập khẩu tấm pin phải chịu chi phí tháo dỡ và tái chế. Tuy nhiên, sau khi bị Văn phòng Pháp chế Nội các chỉ trích vì chi phí tái chế hiện tại quá cao và gây gánh nặng lớn cho nhà sản xuất, đạo luật đã được thiết kế lại theo hướng "trách nhiệm của người phát sinh". Theo đó, chủ sở hữu (người phát sinh) các tấm pin đã qua sử dụng – chủ yếu là các doanh nghiệp sản xuất điện mặt trời – phải nộp trước cho chính phủ "kế hoạch thực hiện xử lý" nêu rõ phương pháp tháo dỡ, phân loại và tái chế.
Cơ chế hoạt động và tiêu chí đánh giá
Chính phủ sẽ thiết lập các "tiêu chí đánh giá" về các biện pháp tháo dỡ và phân loại. Khi doanh nghiệp nộp kế hoạch, cơ quan chức năng sẽ xem xét và nếu kế hoạch không đáp ứng đủ tiêu chí, có thể đưa ra khuyến nghị hoặc lệnh thay đổi. Về nguyên tắc, việc xử lý (tháo dỡ và chế biến) bị cấm cho đến khi 30 ngày trôi qua kể từ ngày thông báo được chấp nhận.
Chứng nhận cơ sở xử lý và hỗ trợ tài chính
Để giải quyết tình trạng phân bố không đồng đều của các cơ sở tháo dỡ và phân loại trên toàn quốc, chính phủ sẽ thiết lập hệ thống chứng nhận cho các doanh nghiệp thu gom, vận chuyển, tháo dỡ và phân loại đáp ứng các tiêu chuẩn nhất định. Các cơ sở được chứng nhận sẽ được hưởng các biện pháp đặc biệt như miễn giấy phép xử lý chất thải cấp tỉnh, cung cấp tiêu chuẩn lưu trữ đặc biệt và hỗ trợ tài chính cho phát triển công nghệ và cải tiến cơ sở vật chất.
Đồng thời, các nhà sản xuất, nhà nhập khẩu và nhà phân phối tấm pin sẽ được yêu cầu áp dụng thiết kế thân thiện với môi trường và cung cấp thông tin về các chất có trong sản phẩm.
Lộ trình và hiệu lực
Ngày có hiệu lực của đạo luật sẽ được xác định bằng nghị định của chính phủ trong vòng 18 tháng kể từ ngày ban hành. Các tiêu chí đánh giá sẽ được thắt chặt theo từng giai đoạn. Chính phủ cũng sẽ xem xét việc mở rộng nghĩa vụ lập kế hoạch cho nhiều đối tượng phát sinh chất thải hơn trong tương lai, dựa trên tình trạng chi phí và năng lực còn lại của các bãi chôn lấp.
