Máy bay hydro của Airbus: Thách thức ZEROe

Máy bay hydro của Airbus: Thách thức ZEROe

Ngày 28 tháng 1 năm 2026

Chương trình máy bay hydro của Airbus, được phát triển trong khuôn khổ sáng kiến ZEROe, là một trong những dự án tham vọng nhất trong lịch sử hàng không dân dụng.

Mục tiêu cuối cùng của Airbus là đưa vào khai thác máy bay thương mại “không phát thải” đầu tiên trên thế giới. Tuy nhiên, bước sang đầu năm 2026, dự án đang bước vào giai đoạn then chốt với nhiều điều chỉnh quan trọng về công nghệ và lộ trình triển khai.

1. Khái niệm công nghệ

Airbus không phát triển một mẫu máy bay duy nhất mà đang song song nghiên cứu nhiều cấu hình khác nhau. Điểm nhấn lớn nhất trong giai đoạn 2025–2026 là việc xác nhận hướng tiếp cận máy bay điện hoàn toàn sử dụng pin nhiên liệu hydro.

• Nguyên lý vận hành: Hydro lỏng được chuyển hóa thành điện năng thông qua pin nhiên liệu, sau đó cấp điện cho các động cơ điện dẫn động cánh quạt.

• Phát thải: Sản phẩm phụ duy nhất trong quá trình bay là hơi nước.

• Cấu hình: Các концеп gần đây mô tả máy bay trang bị bốn động cơ cánh quạt, có khả năng chở khoảng 100 hành khách.

2. Lộ trình: Giữa tham vọng và thực tế

Ban đầu, Airbus đặt mục tiêu đưa máy bay hydro vào khai thác thương mại vào năm 2035. Tuy nhiên, lộ trình này đã được điều chỉnh:

• Năm 2026: Là cột mốc then chốt. Airbus dự kiến thực hiện các chuyến bay thử nghiệm đầu tiên của hệ thống động lực hydro trên chiếc A380 “testbed” (MSN001 – chiếc A380 đầu tiên từng được chế tạo).

• Giai đoạn 2040–2045: Do độ phức tạp công nghệ và sự thiếu hụt hạ tầng tại sân bay, khả năng khai thác thương mại quy mô lớn có thể bị đẩy lùi về sau năm 2040, dù Airbus vẫn duy trì các chương trình trình diễn công nghệ sớm hơn.

3. Những thách thức mang tính hệ thống

Việc phát triển máy bay hydro đối mặt với nhiều rào cản lớn:

• Lưu trữ hydro: Hydro phải được bảo quản ở trạng thái lỏng tại nhiệt độ –253°C, đòi hỏi các bồn chứa cryogenic kích thước lớn và khối lượng nặng. Điều này làm thay đổi căn bản thiết kế máy bay, khi cánh không còn có thể đảm nhiệm vai trò bồn nhiên liệu như máy bay truyền thống.

• Hệ sinh thái hạ tầng: Không chỉ chế tạo máy bay là đủ. Các sân bay cần có khả năng sản xuất, lưu trữ và cung cấp hydro xanh (được sản xuất từ năng lượng tái tạo) cho hoạt động hàng không.

• Chứng nhận an toàn: Việc chứng nhận một loại máy bay sử dụng nhiên liệu hydro – vốn dễ cháy và phức tạp – đòi hỏi nhiều năm thử nghiệm an toàn ở mức độ chưa từng có tiền lệ.

4. Vì sao Airbus chọn A380 để thử nghiệm?

Việc sử dụng chiếc A380 – máy bay chở khách lớn nhất thế giới – làm nền tảng thử nghiệm là một lựa chọn có tính chiến lược.

A380 là mẫu máy bay duy nhất hiện nay đủ không gian để bố trí các bồn chứa hydro kích thước lớn cùng hệ thống giám sát, đồng thời vẫn giữ lại các động cơ truyền thống nhằm đảm bảo an toàn trong quá trình thử nghiệm. Hệ thống động lực hydro được lắp đặt bên ngoài, trên phần thân trên của máy bay, cho phép thử nghiệm độc lập mà không ảnh hưởng đến các hệ thống chính.