Lần đầu tiên, lượng phát thải CO2 của Trung Quốc giảm

Lần đầu tiên, lượng phát thải CO2 của Trung Quốc giảm
 

Việc Trung Quốc đẩy nhanh triển khai năng lượng tái tạo đã giúp lần đầu tiên cắt giảm phát thải CO2, đồng thời mở ra nhiều lợi ích của quá trình chuyển đổi xanh — từ giảm chi phí, đảm bảo an ninh năng lượng đến gìn giữ một tương lai đáng sống. Diễn biến này cũng tạo động lực cho các quốc gia Đông Nam Á thúc đẩy chiến lược khử carbon.

Báo cáo mới của CarbonBrief, do Lauri Myllyvirta (đồng sáng lập Trung tâm Nghiên cứu Năng lượng và Không khí sạch) công bố, cho thấy lượng phát thải CO2 của Trung Quốc đã đạt đỉnh nhờ áp dụng năng lượng tái tạo. Đáng chú ý, ngành điện ghi nhận mức giảm lớn nhất, trở thành cú hích cho tiến trình khử carbon toàn cầu.

• Phát thải CO2 của Trung Quốc giảm 1,6% trong quý I/2025 và 1% so với cùng kỳ năm trước, dù nhu cầu điện tăng.

• Phát thải ngành điện giảm 2% (3/2024–3/2025), và 5,8% trong quý I/2025, trong khi nhu cầu điện tăng 2,5%.

• Sản lượng điện than và khí giảm 4,7%.

Nguyên nhân chính là nhờ sự bùng nổ của điện mặt trời, gió, hạt nhân và thủy điện, vượt xa tốc độ tăng nhu cầu và giảm mạnh sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Năm 2024, Trung Quốc lắp đặt điện mặt trời với tốc độ 759 MW/ngày, đóng góp hơn 10% vào tăng trưởng GDP.

Trong thời gian tới, xu hướng giảm phát thải sẽ phụ thuộc vào các chính sách, đặc biệt là cải cách giá điện gió và mặt trời có hiệu lực từ tháng 6/2025, cho phép dự án ký hợp đồng trực tiếp với khách hàng thay vì neo theo giá điện than.

Tác động rộng hơn

• Phát thải nhiều khả năng cũng đã đạt đỉnh trong các ngành vật liệu xây dựng, thép, và tiêu thụ dầu, vốn cùng với điện chiếm hơn 80% lượng phát thải từ nhiên liệu hóa thạch.

• Tuy nhiên, mức phát thải CO2 hiện chỉ thấp hơn 1% so với đỉnh, nên có thể xảy ra các đợt tăng ngắn hạn.

• Trung Quốc vẫn khó hoàn thành mục tiêu khí hậu 2025, nhưng nếu tăng tốc, có thể đạt cam kết 2030.

Hệ quả khu vực và toàn cầu

• Thành công giảm phát thải, cùng với năng lượng sạch rẻ và an toàn hơn, mang lại mô hình cho các nước Đông Nam Á, nơi chiến lược tương tự có thể giải quyết nhiều vấn đề kinh tế – môi trường.

• Các biện pháp thuế quan của Mỹ dưới thời Tổng thống Trump khiến Trung Quốc chuyển hướng sang thị trường nội địa và Đông Nam Á, gia tăng đầu tư vào năng lượng tái tạo và xuất khẩu công nghệ xanh.

• ASEAN có xu hướng gắn kết hơn với Trung Quốc khi Bắc Kinh đẩy mạnh hợp tác kinh tế, cung cấp công nghệ xanh giá cạnh tranh.

Triển vọng

Mặc dù đây là bước tiến quan trọng, giới chuyên gia cảnh báo rằng vẫn còn quá sớm để ăn mừng. Việc duy trì xu hướng giảm bền vững đòi hỏi Trung Quốc phải có cam kết mạnh mẽ hơn trong kế hoạch 5 năm tiếp theo, đồng thời cần nỗ lực toàn cầu phối hợp.

Các bản cập nhật NDC (Đóng góp do quốc gia tự quyết định) trong năm nay sẽ mang tính quyết định, khi các nước đặt ra mục tiêu giảm phát thải cho thập kỷ tới. Thành tựu của Trung Quốc là tín hiệu để các quốc gia khác nhận ra lợi ích của khử carbon và đẩy nhanh quá trình chuyển dịch năng lượng.