Hydrogen xanh có “vấn đề ẩn”: Dự án châu Âu tìm cách loại bỏ hóa chất PFAS và giảm chi phí sản xuất
Ngày 02/04/2026 – Annie Nguyễn biên tập
Hydrogen xanh được xem là một trong những trụ cột quan trọng của quá trình chuyển dịch năng lượng toàn cầu. Tuy nhiên, phía sau tiềm năng đó vẫn tồn tại những thách thức lớn về chi phí và tác động môi trường – đặc biệt trong công nghệ điện phân màng trao đổi proton (PEM).
Một trong những vấn đề ít được chú ý là việc các hệ thống điện phân PEM hiện nay phụ thuộc vào các “hóa chất vĩnh cửu” (PFAS) – nhóm vật liệu có khả năng tồn tại lâu dài trong môi trường và gây rủi ro đối với sức khỏe con người. Đồng thời, công nghệ này cũng cần sử dụng các kim loại quý hiếm như iridium, khiến chi phí sản xuất hydrogen vẫn ở mức cao so với hydrogen từ nhiên liệu hóa thạch.
Để giải quyết những hạn chế này, một dự án nghiên cứu do Liên minh châu Âu tài trợ mang tên SUPREME đang phát triển thế hệ hệ thống điện phân mới không sử dụng PFAS, đồng thời giảm đáng kể nhu cầu sử dụng kim loại quý. Dự án quy tụ nhiều tổ chức nghiên cứu tại châu Âu, với mục tiêu tạo ra công nghệ sản xuất hydrogen sạch hơn, bền vững hơn và có tính cạnh tranh về chi phí.
Một trong những hướng tiếp cận chính là phát triển các vật liệu màng mới không chứa PFAS nhưng vẫn đảm bảo độ bền và hiệu suất vận hành trong điều kiện công nghiệp. Song song đó, các nhà nghiên cứu đang tìm cách cắt giảm lượng iridium sử dụng tới 75% và phát triển công nghệ tái chế có thể thu hồi khoảng 90% lượng kim loại này.
Ngoài ra, dự án cũng nghiên cứu thiết kế các hệ thống điện phân mới nhằm nâng cao hiệu suất tổng thể, giúp hydrogen xanh tiến gần hơn đến mức giá cạnh tranh với hydrogen sản xuất từ nhiên liệu hóa thạch.
Nếu thành công, những cải tiến này không chỉ giúp giảm chi phí mà còn giải quyết các lo ngại về môi trường liên quan đến vật liệu sử dụng trong sản xuất hydrogen. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nhu cầu hydrogen dự kiến sẽ tăng mạnh, phục vụ các ngành công nghiệp lớn như sản xuất amoniac, methanol và thép.
Về dài hạn, việc loại bỏ các vật liệu độc hại và giảm phụ thuộc vào tài nguyên hiếm có thể giúp hydrogen xanh trở thành giải pháp bền vững thực sự, không chỉ về phát thải mà còn về toàn bộ vòng đời công nghệ.
