Hydrogen xanh chững lại, hydrogen địa chất bắt đầu khoan thăm dò

14 Tháng 02 2026

Những diễn biến gần đây cho thấy sự phân hóa rõ nét trong ngành hydrogen toàn cầu: trong khi hydrogen xanh đối mặt với áp lực thị trường, hydrogen địa chất (còn gọi là hydrogen tự nhiên hoặc “white hydrogen”) lại bắt đầu thu hút vốn và hoạt động khoan thực địa.

Ở mảng hydrogen xanh, nhà sản xuất điện phân Thyssenkrupp Nucera ghi nhận doanh số thiết bị giảm khoảng một nửa, từ 154 triệu euro xuống 77 triệu euro, đồng thời dự báo lỗ 55–80 triệu euro và lượng đơn hàng tồn đọng suy giảm. Trước đó, khoảng 60 dự án hydrogen sạch quy mô lớn trên toàn cầu đã bị hủy hoặc tạm dừng. Tập đoàn công nghiệp Mỹ Cummins cũng thông báo tạm dừng bán các hệ thống điện phân mới, viện dẫn điều kiện thị trường “xấu đi nhanh chóng”.

Các số liệu này phản ánh những rào cản chi phí kéo dài của hydrogen xanh: vốn đầu tư cao, giá thành sản xuất chưa cạnh tranh và thiếu các hợp đồng tiêu thụ dài hạn đủ mạnh để bảo đảm tài chính dự án.

Trong khi đó, tại Canada, hoạt động thăm dò hydrogen địa chất đang tăng tốc. MAXpower Group chuẩn bị khoan giếng thăm dò thứ hai tại Saskatchewan. Tại Quebec, Vema Hydrogen bắt đầu các chương trình thí điểm thực địa cho mô hình “orange hydrogen” – kích thích phản ứng trong các tầng đá ngầm để tạo hydrogen thay vì chỉ khai thác khí tích tụ sẵn trong tự nhiên.

Những người ủng hộ cho rằng nếu điều kiện địa chất thuận lợi, chi phí sản xuất có thể xuống dưới 1 USD/kg – mức có thể tạo bước ngoặt cho các ứng dụng như nhiên liệu tổng hợp (e-fuels), vốn đang chịu “phụ phí xanh” cao gấp nhiều lần so với nhiên liệu hóa thạch, chủ yếu do chi phí hydrogen xanh.

Tuy nhiên, nhiều câu hỏi vẫn chưa được trả lời. Chi phí sản xuất thực tế ở quy mô thương mại chưa được chứng minh. Tính khả thi địa chất – liệu các phát hiện có đủ lớn và đủ phổ biến để khai thác lâu dài – vẫn còn là ẩn số. Phần lớn dự án hiện dừng ở giai đoạn thăm dò hoặc thí điểm.

Thách thức của hydrogen xanh đã được lượng hóa khá rõ ràng. Còn hydrogen địa chất đang chuyển từ lý thuyết sang hoạt động khoan và đầu tư thực tế.

Khoảng cách cần vượt qua lúc này là từ “phát hiện hydrogen dưới lòng đất” đến “sản xuất ổn định với chi phí cạnh tranh ở quy mô công nghiệp” – và đó mới là phép thử thực sự cho hướng đi mới này.